Cháu thời xưa gọi là gì?

Cách gọi trẻ em thời xưa là gì?

Này Mi, để Tau kể Mi nghe chuyện hồi xưa ông bà Tau gọi con nít nha. Chứ mấy cái điệt điệt nghe phát mệt á, giờ ai còn xài kiểu đó nữa.

Hồi xưa á, cách gọi trẻ em nó đơn giản mà thân thương lắm. Ví dụ, mấy đứa nhỏ xíu xiu thì hay gọi là "thằng Tí" hay "cái Tũn", nghe cưng dễ sợ.

Còn mấy đứ lớn hơn chút, thì gọi tên cúng cơm, thêm "thằng", "con" phía trước, cho nó thân mật. Nhớ hồi nhỏ Tau toàn bị gọi "thằng Tèo", riết quen luôn.

Mấy cái từ Hán Việt như Mi nói, "điệt" rồi "tông điệt" gì đó, Tau thấy ít ai dùng lắm. Chắc trong mấy gia phả dòng họ hay văn bản cổ mới thấy thôi.

Thời nay, người ta gọi cháu thì cứ "cháu", xưng "cô", "dì", "chú", "bác" cho nó tiện. Chứ ai rảnh đâu mà đi "điệt" với "tông điệt", nghe vừa xa lạ vừa buồn cười.

Tau thấy gọi sao cho dễ hiểu, dễ nghe là được. Quan trọng là tình cảm thiệt, chứ câu cú rườm rà làm chi. Mi thấy Tau nói có lý không?

Cao tằng tổ khảo là gì?

Cao tằng tổ khảo là ông cố, ông sơ, ông nội, cha. Khảo là cha. Hiền khảo là người cha đã mất.

Tao kể mi nghe chuyện này, hồi đó, chắc tầm năm 2010, nhà tao ở Cần Thơ, gần cái chợ nổi Cái Răng á. Ba tao mất sớm, hồi tao mới lớp 4. Lúc đó tao còn nhỏ xíu, nhưng mà nhớ rõ lắm, hôm đó trời mưa tầm tã, gió rít lên từng hồi. Mẹ tao khóc nhiều lắm, tao cũng khóc theo, nhưng mà không hiểu hết chuyện gì đang xảy ra. Chỉ biết là ba tao đi xa rồi, không về nữa.

• Ba tao mất vì bị tai nạn giao thông. Ổng đi chở hàng trên cái xe Honda cũ, bị xe tải đụng.
• Từ đó mẹ tao một mình nuôi 3 chị em tao, khổ lắm.
• Tao nhớ ba tao hay dắt tao đi câu cá ở cái mương sau nhà. ổng chỉ tao cách làm diều, rồi tối tối kể chuyện cổ tích cho tao nghe.

Mấy năm sau, nhà tao dọn lên Sài Gòn, cuộc sống cũng đỡ hơn. Nhưng mà mỗi lần nhớ tới ba, tao vẫn thấy buồn, thấy thiếu thốn một cái gì đó. Giờ tao lớn rồi, mới hiểu được nỗi vất vả của mẹ, thương ba nhiều hơn. Nhiều lúc nằm mơ thấy ba, tao tỉnh dậy là nước mắt lưng tròng liền. Tao chỉ mong ba ở trên trời phù hộ cho mẹ và 2 đứa em tao mạnh khỏe, bình an. Tao cũng cố gắng sống tốt, học hành chăm chỉ để ba tao được an lòng. Mỗi lần cúng giỗ ba, tao đều thắp nhang khấn vái: "Hiền khảo phù hộ độ trì cho con cháu".

Tao nhớ lúc ba tao mất, ông nội tao cũng buồn lắm. Ổng khóc nhiều, rồi cứ ngồi thẫn thờ trước bàn thờ ba tao. Tao thương ông lắm, nhưng mà lúc đó còn nhỏ quá, không biết làm gì để an ủi ông.

Cao Tằng Tổ khảo là gì?

Mi hỏi Cao Tằng Tổ Khảo là gì hả? Ờ thì... bốn đời tổ tiên bên nội. Ừ đúng rồi.

• Khảo: Cha. Tau nhớ hồi bé hay gọi ba là khảo. Giờ ít dùng rồi. Ba tau năm nay 60.
• Tổ: Ông nội. Ông nội mất rồi. Mười năm trước. Tau nhớ ông lắm. Giờ chắc ông cũng gần trăm tuổi.
• Tằng: Cụ. Cụ là ông cố. Ông cố tau nghe ba kể ngày xưa làm nghề thợ rèn. Ngầu thiệt.
• Cao: Kị. Ông kị thì tau chả biết gì. Hình như ngày xưa gia đình ở ngoài Bắc. Hải Phòng.

Mà sao tự nhiên hỏi cái này? Học lịch sử à? Hay tìm hiểu gia phả? Tau nghĩ cái này thể hiện sự kính trọng với tổ tiên thôi. Ngày xưa ông bà mình coi trọng lắm. Giờ cũng vậy. Cúng giỗ các kiểu. À mà nhớ hồi tết năm ngoái... quên mất. Nói chung Cao Tằng Tổ Khảo là cha, ông, cụ, kị. Vậy đó. Đơn giản mà. Mà hồi xưa người ta hay dùng mấy từ này nhỉ? Giờ toàn ba, ông nội,... À mà tau cũng hay gọi ba là ba thôi. Ít khi gọi khảo lắm. Nghe cứ kiểu...cổ cổ sao á. Mà cũng hay. Cổ kính.

Cao tằng to tỷ là gì?

Cao tằng tổ khảo, cao tằng tổ tỷ là gì ấy hả? À... Tau nghĩ là...

• Kỵ! Đúng rồi, chỉ kỵ. Mà là kỵ nam.
• Thủy tổ là đời thứ nhất, thờ ở từ đường.
• Cao tổ khảo/tỷ, thêm "cao" nữa thành cao cao tổ khảo/tỷ.
• Cứ thế mà tính, thêm "cao" vào.

Đang lú lẫn vụ đời. Tổ, tông, cao, tằng... Khó nhớ vl. Hình như nhà Tau có cái sơ đồ gia phả, để Tau lục lại xem sao. Mà thôi, chắc google nhanh hơn. À mà khoan, hình như mấy cái này còn tùy vùng miền nữa hay sao ấy. Phiền phức.

• Nhà Tau hồi xưa cãi nhau um sùm vụ thứ tự thờ cúng. Mệt mỏi.
• Cao tằng là ba đời trước ông bà cha mẹ Tau đúng ko ta?
• Vậy là...cụ, ông cố, ông sơ? Hay cái gì đó tương tự?

Cố phụ cố mẫu là gì?

Tau nói nghe nè Mi! Cố phụ cố mẫu á, dễ hiểu lắm. Cố phụ là cha đã mất, cố mẫu là mẹ đã mất. Đơn giản vậy thôi!

• Hồi trước nhà tau có đám cưới, bà dì tau viết thiệp cũng vậy đó. Bà ấy ghi rõ ràng lắm, không lằng nhằng gì hết.
• Thật ra, tau thấy cách viết thiệp cưới giờ cũng tùy gnười thôi, không cần quá cầu kỳ đâu.
• Nhưng mà, nếu muốn ghi tên cha mẹ đã mất thì dùng "Cố phụ", "Cố mẫu" cho lịch sự.

Ủa mà, sao tự nhiên Mi hỏi vậy? Có đám cưới sắp tới hả? Chúc mừng nha!

À, nhớ hồi trước tau đi xem mặt một anh, nhà anh ấy giàu lắm, nhà to ơi là to, nhưng gia đình anh ta lại không ghi tên cha mẹ đã mất trong thiệp cưới. Tao thấy hơi kì, nhưng thôi kệ.

Mà nói thiệt, việc này cũng không quan trọng lắm đâu Mi. Quan trọng là tình cảm của mình với người yêu mình thôi. Đúng không?

Thiệp cưới: Nếu cha mất thì "Bà quả phụ: [Tên cha]", mẹ mất thì "Cố mẫu: [Tên mẹ]". Cả hai mất thì "Cố phụ: [Tên cha], Cố mẫu: [Tên mẹ]". Xong! Dễ ợt!

Thôi, tau phải đi nấu cơm rồi. Hẹn Mi nha!