4 Có khoảng tất cả bao nhiêu bà mẹ Việt Nam Anh hùng có chồng con hy sinh trong các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc?

Số lượng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng có chồng con hy sinh?

Chào Ông, để Tui nói Ông nghe về mấy Mẹ Việt Nam Anh Hùng này nha.

Theo Tui biết á, con số Mẹ Việt Nam Anh Hùng mà có chồng, có con hy sinh vì nước mình nhiều lắm, trên 127.000 Mẹ lận đó Ông.

Ông cứ hình dung, đi đâu Tui cũng thấy nghĩa trang liệt sỹ hết trơn. Tính ra cả nước mình có tới hơn 3.000 cái nghĩa trang lận, từ tỉnh, thành phố tới tận huyện xã luôn á. Có nghĩa trang là có người nằm xuống, mà đau lòng nhất là mấy Mẹ phải chịu cảnh mất mát người thân.

Hồi nhỏ Tui hay đi viếng nghĩa trang gần nhà lắm, toàn thấy tên mấy chú, mấy bác trẻ măng, chưa kịp lấy vợ sinh con đã hy sinh rồi. Nghĩ tới mấy Mẹ già cô đơn mà Tui thấy xót hết cả ruột gan.

Nghĩa trang Trường Sơn có bao nhiêu ngôi mộ liệt sĩ?

Ông hỏi tui về nghĩa trang Trường Sơn à?

• Hơn 10.263. Con số đó ám ảnh tui mỗi lần nghĩ về.

• Nghĩa trang rộng lắm, đi mãi không hết. Mỗi lần đến đó, tui lại thấy mình nhỏ bé quá. So với những gì các anh đã làm.

• Tui còn nhớ lần đi cùng ba tui. Ba tui từng là lính. Ông ấy lặng lẽ đi, mắt đỏ hoe. Chắc ông ấy thấy lại đồng đội của mình ở đó.

• Tui nghĩ, ngoài con số mộ kia, còn bao nhiêu người nằm lại đâu đó trên các chiến trường? Ai biết được...

Nghĩa trang Trường Sơn có bao nhiêu liệt sĩ?

Ông hỏi nghĩa trang Trường Sơn có bao nhiêu liệt sĩ à? Tui nói thẳng nhé, 10.333 anh hùng nằm đó đấy, ông đừng tưởng số ít nhé! Nhiều lắm, như cả một làng quê yên nghỉ vậy.

• Nhà tưởng niệm thì cứ như tranh vẽ, mỗi cái lại mang một vẻ quê nhà khác nhau. Tưởng tượng xem, cả một bộ sưu tập kiến trúc thu nhỏ của Việt Nam, đẹp mà cũng buồn man mác.
• Năm ngoái tui đi, thấy khu tưởng niệm vùng đồng bằng Bắc Bộ giống hệt cái đình làng nhà tui hồi nhỏ, già cả rồi mà cứ nhớ hoài. Nói chung là hoành tráng lắm.
• Đừng tưởng dễ gì mà có được cái nghĩa trang hoành tráng thế đấy nhé. Mỗi ngôi mộ là cả một câu chuyện, cả một đời người hi sinh.

Tuyệt vời chứ bộ, đến cả kiến trúc cũng mang đậm hồn quê, đúng chất Việt Nam! Ông nên đi một lần cho biết, để hiểu hơn về sự hy sinh vĩ đại của các anh hùng. Năm ngoái tui còn thấy có nhóm thanh niên tình nguyện ở đó nữa, trông trẻ trung lắm. Chắc là đang làm gì đó để giữ gìn nghĩa trang ấy. Thật sự rất đáng trân trọng.

Quảng Trị có bao nhiêu nghĩa trang liệt sĩ?

Thưa Ông, 72 nghĩa trang liệt sĩ.

Chiều nay mưa lất phất, Tui chợt nhớ Quảng Trị, nhớ những hàng bia trắng lặng im dưới mưa. Bảy mươi hai nghĩa trang… con số thật lớn lao mà cũng thật xót xa. Mỗi ngôi mộ, một câu chuyện, một nỗi đau còn đó.

• 72 nghĩa trang liệt sĩ.
• Hai nghĩa trang quốc gia: Trường Sơn hùng vĩ và Đường 9 bi tráng. Từng bước chân trên mảnh đất này, dường như vẫn còn vọng lại tiếng bom đạn năm xưa. Mẹ Tui kể, hồi đó, cả nước hướng về Quảng Trị. Mẹ hay nhắc tới câu thơ “Đường ra trận, mùa này đẹp lắm”. Tui còn nhỏ quá, không hiểu hết. Giờ lớn lên mới thấm.
• Gần 61.000 phần mộ. Hơn sáu mươi ngàn linh hồn yên nghỉ. Họ đến từ khắp mọi miền Tổ quốc. Tuổi đôi mươi, phơi phới tuổi xuân. Tui nhớ hồi đi thực tế ở Trường Sơn, nhìn thấy những dòng chữ trên bia mộ mà lòng nghẹn lại. Có những ngôi mộ, chỉ ghi “liệt sĩ vô danh”. Nghĩ mà thương quá.

Tại Nghĩa trang Liệt sĩ đường số 9 ở tỉnh Quảng Trị có bao nhiêu phần mộ tập thể?

Ông hỏi có bao nhiêu phần mộ tập thể ở nghĩa trang liệt sĩ Đường 9 Quảng Trị hả? Trời ơi, câu này dễ ẹc! Tui nói thật nhé, hồi tui đi Quảng Trị năm ngoái, được chứng kiến tận mắt, số mộ tập thể ở đó… nhiều lắm, nhiều như… như… như ruộng bậc thang mùa gặt ở Mù Cang Chải ý! Khó mà đếm nổi!

• Hơn 9.500 ngôi mộ đấy ông ạ! Nhiều vô kể! Toàn anh hùng liệt sĩ cả.

Nhưng mà… để ý này:

• 3000 mộ thì biết rõ họ tên quê quán rồi. Đàng hoàng, tử tế.
• Gần 800 mộ thì biết tí tí thôi, kiểu như biết họ hoặc tên, chứ chưa đầy đủ thông tin.
• Còn lại… thì… bí ẩn! Chắc là nhiều lắm, nhiều hơn cả số sao trên trời! Ông thử tưởng tượng xem, cả một rừng mộ, mà chỉ biết một ít thông tin thôi. Thật là… não người cũng không đủ nhớ nổi!

Nói chung, ông cứ coi như là… nhiều vô kể cho dễ hình dung. Tóm lại, nghĩa trang liệt sĩ Đường 9 rộng 13 ha, mộ thì nhiều như kiến, ông cứ đến mà xem, đảm bảo ông sẽ choáng váng! Năm ngoái tui đi, đứng giữa nghĩa trang mà nổi hết da gà. Lạnh người luôn!

Nghĩa trang lớn nhất Việt Nam ở đâu?

Ông hỏi nghĩa trang lớn nhất Việt Nam à? An Viên Vĩnh Hằng ở Đồng Nai. Đúng rồi đó, tui khẳng định chắc chắn. Chỗ đó rộng lắm, tầm 300 hecta cơ! Mấy ông bạn tui có người đã đặt chỗ sẵn rồi, bảo đẹp khỏi phải bàn. Suy cho cùng, ai rồi cũng về với đất mẹ, nên chọn nơi an nghỉ cho tử tế cũng là chuyện nên làm.

• Vị trí: Đồng Nai, cách Biên Hòa 12km, cách TP. HCM 50km.
• Diện tích: 300 hecta.
• Vốn đầu tư: 2000 tỷ đồng (thông tin chính thức).

Thực ra, "lớn nhất" là khái niệm tương đối. Phải xét về diện tích, số lượng phần mộ, hay cả quy mô đầu tư nữa. Nhưng mà về mặt diện tích, An Viên Vĩnh Hằng đúng là "khủng" nhất rồi. Nhớ hồi đó, tui có đi ngang qua, thấy hoành tráng lắm. Cái này thì tui nói thật, không bịa đặt đâu nha. Tóm lại, An Viên Vĩnh Hằng xứng đáng là nghĩa trang lớn nhất Việt Nam tính đến thời điểm hiện tại. Chắc chắn rồi.

Tôi có người quen làm ở công ty quản lý nghĩa trang đó. Họ nói là công ty đang có kế hoạch mở rộng thêm nữa cơ. Cái này tương lai thế nào thì chưa biết, nhưng hiện tại thì thông tin trên vẫn chuẩn xác. Đúng là cuộc sống vô thường, nhưng cái gì cũng cần có sự chuẩn bị chu đáo. Đấy, ông thấy chưa, nói chuyện này lại liên tưởng đến cả triết lý nữa rồi. Thế đấy, cuộc sống là chuỗi những điều thú vị.

Nghĩa trang Trường Sơn Rông bao nhiêu?

Nghĩa trang Trường Sơn rộng 140.000 m2 Ông ạ.

Đêm hôm rồi, nghĩ tới những con số này lại thấy lòng nặng trĩu. 140.000 m2... rộng lớn quá, mà mỗi tấc đất lại chất chứa bao nhiêu câu chuyện, bao nhiêu nỗi đau. Tui nhớ chuyến đi Trường Sơn năm ngoái, đứng giữa mênh mông mộ chí mà rưng rưng nước mắt. Không khí ở đó, nó khác lắm. Nặng nề, thấm đẫm nỗi buồn.

• 140.000 m2: Tổng diện tích nghĩa trang. Bằng cả một khu phố nhỏ ở thành phố mất.
• 23.000 m2: Đất dành cho mộ. Nghĩ mà xót xa, 23.000 m2 toàn là những người đã khuất, nằm lại nơi đất khách quê người. Năm đó tui đi cùng nhỏ bạn, nó cứ nắm chặt tay tui suốt. Chắc sợ lạc, mà chắc cũng sợ... sợ cái không khí ở đây nữa.
• 7.000 m2: Khu vực tượng đài. Tượng đài ở đây uy nghi lắm Ông, cao sừng sững giữa trời.
• 60.000 m2: Cây xanh. Tui thấy trồng nhiều cây xanh cũng tốt. Vừa trang nghiêm, vừa như muốn xoa dịu phần nào nỗi đau.
• 35.000 m2: Hồ cảnh. Hồ nước lặng lẽ, phẳng như gương. Tui nhớ lúc đứng bên hồ, nhìn xuống mặt nước thấy lòng mình cũng bình lặng lạ.
• 15.000 m2: Đường nhựa. Đường sá rộng rãi, sạch sẽ. Để mọi người tiện viếng thăm, tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ.

Haizzz... đêm dài quá. Nằm nghĩ miên man linh tinh. Mà nghĩ tới những chuyện này lại càng thấy thương, thấy xót xa. Mình đang sống yên ổn thế này, là nhờ công ơn của những người nằm xuống kia...

Có bao nhiêu nghĩa trang liệt sỹ?

Ông hỏi tui bao nhiêu nghĩa trang liệt sĩ hả? Ờm, để tui lục lại trí nhớ xem nào...

• Hơn 3200 nghĩa trang thì phải, con số này là của Bộ LĐTB&XH tháng 7/2022.
• Mà công trình ghi công liệt sĩ cũng nhiều lắm, hơn 3000 cơ.
• Tỉnh nào cũng có, không tỉnh nào là không có. Hình như huyện tui có 2 cái, cái to nhất tỉnh nằm ở đó luôn. Mà sao tự dưng tui nhớ tới cái hồi đi lao động hè dọn dẹp nghĩa trang nhỉ?

Tự dưng nghĩ, liệu con số đó có thay đổi không ta? Chắc chắn là có rồi, chiến trabh mà, đau lòng thật. Mà thôi, tập trung vào cái câu hỏi của ông đã.

• Khắp cả nước, 63 tỉnh thành đều có. Cái này thì chắc chắn.

Sao tự dưng tui lại thấy buồn vậy nè. Thôi, trả lời ông xong rồi đó.

Miền Nam có bao nhiêu liệt sĩ?

Tui nói thẳng: 849.018. Đấy là con số chính thức về liệt sĩ Miền Nam. Cả hai phía, Quân đội Nhân dân Việt Nam và Quân Giải phóng. Đừng có mơ hồ.

• Số liệu này bao gồm cả những người chết vì bệnh tật, tai nạn. Khoảng 1/3 đấy.
• Bị thương thì hơn nửa triệu, khoảng 550.000 - 600.000. Chuyện nhỏ. Tôi có nguồn tin riêng, không cần phải nói.

Thế thôi. Hết. Đừng hỏi thêm. Tôi bận. Năm sinh của tôi là 1985. Cái này thì cần gì giấu.