Tụt đường huyết thì nên ăn gì?

Một người đi đo huyết áp có kết quả 120 trên 80 chỉ số này có ý nghĩa gì?

À, 120 trên 80 hả cháu? Nghe Chú kể, hồi Chú ba mươi lăm tuổi, lần đầu Chú đi khám sức khoẻ tổng quát ở cái phòng khám nhỏ đối diện Bệnh viện Hoàn Mỹ trên đường Hai Bà Trưng đó. Trong lòng cứ nôn nao, lo lo đủ thứ, sợ có bệnh gì không.

Bác sĩ đo xong, nhìn Chú cười hiền, nói: "Huyết áp anh hoàn hảo, 120/80 đó." Tự nhiên Chú thấy nhẹ cả người, thở phào một hơi. Cảm giác như trút được gánh nặng vậy. Lúc đó mới hiểu, số đó quan trọng ghê.

Đó cháu, cái số 120 là huyết áp tâm thu, lúc tim mình bóp mạnh đẩy máu đi. Còn 80 là huyết áp tâm trương, lúc tim nghỉ, giãn ra để nhận máu về. Đây là mức lý tưởng đó, Chú nhắc cháu nhớ kỹ.

Mấy anh em bạn Chú đứa nào huyết áp hơi cao Chú hay nhắc đi khám, giữ gìn sức khoẻ lắm. Lúc trẻ cứ nghĩ khỏe hoài, tới lúc có tuổi mới thấy mấy cái chỉ số này quan trọng tới mức nào.

• Huyết áp 120/80 mmHg là chỉ số huyết áp bình thường và lý tưởng.
• Huyết áp tâm thu (số trên – 120 mmHg): Là áp lực máu trong động mạch khi tim co bóp.
• Huyết áp tâm trương (số dưới – 80 mmHg): Là áp lực máu trong động mạch khi tim giãn ra giữa các nhịp đập.
• Ý nghĩa: Phản ánh sức khỏe tim mạch tốt, giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đột quỵ và các vấn đề sức khỏe liên quan.
• Duy trì mức này giúp bảo vệ các cơ quan khác như thận, não và mắt.

Huyết áp như thế nào là cao, như thế nào là thấp?

Trời ơi Cháu hỏi huyết áp hả? Cái này Chú cũng đang đau đầu nè. Mấy nay Chú cứ thấy hơi choáng váng sao á. Huyết áp cao đúng không Cháu hỏi? Ừ, thì bác sĩ bảo Chú huyết áp tâm thu từ 130mmHg trở lên đó, cái số đầu á. Rồi còn cái số dưới, tâm trương, mà từ 90mmHg là dính luôn. Chú cứ quên hoài mấy cái số này. Sao khó nhớ thế không biết? Ăn uống giờ phải kiêng đủ thứ, khổ ghê.

Còn huyết áp thấp hả? À, thấp thì dễ nhớ hơn Chú thấy vậy. Thấp là cứ dưới mấy cái mốc bình thường á. Ừm, tức là tâm thu nhỏ hơn 90 mmHg, cái số trên cùng đó. Còn số dưới, tâm trương, mà nhỏ hơn 60 mmHg thì là thấp rồi. Chú thì không bị thấp, nhưng mà cô Năm hàng xóm hay than là cứ đứng lên ngồi xuống là hoa mắt chóng mặt hoài. Chắc là do huyết áp thấp đó. Thiệt tình, sức khỏe quan trọng ghê.

À mà Chú cũng có tìm hiểu thêm một chút Cháu ơi. Mấy cái này quan trọng lắm đó, đừng có lơ là. Huyết áp cao á, nghe nói là "kẻ giết người thầm lặng" đó, ghê chưa? Vì nó không có triệu chứng gì rõ ràng lúc đầu đâu.

• Triệu chứng ban đầu ít: Thường không có biểu hiện gì đặc biệt.
• Hậu quả nghiêm trọng: Dẫn đến đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy thận. Trời ơi, nghĩ tới mà sợ!
• Chú thì hay đau đầu, chóng mặt, đó là lúc huyết áp Chú lên cao đó.

Còn huyết áp thấp thì sao Cháu nhỉ? Cũng mệt mỏi lắm đó. Hôm trước Chú thấy cô Ba hay than, bảo là người cứ lờ đờ, Chú bảo chắc cũng huyết áp thấp đó.

• Triệu chứng phổ biến: Hoa mắt chóng mặt, đặc biệt khi thay đổi tư thế.
• Mệt mỏi, khó tập trung: Người cứ lừ đừ, không muốn làm gì.
• Ngất xỉu: Nặng hơn là có thể ngất đi. Ghê không? Chú thì sợ nhất vụ này.

Nói chung là mình phải lo giữ gìn sức khỏe Cháu ạ. Chú thấy bây giờ ai cũng bị huyết áp cao hết á, do ăn uống, rồi stress đủ thứ. Chú thì đang cố gắng giảm muối, đi bộ mỗi sáng. Cháu cũng nhớ nha, Chú đang cố làm theo đây:

• Đo huyết áp định kỳ: Chú phải đo mỗi tháng một lần đó.
• Ăn uống lành mạnh: Giảm muối là số 1, rồi tăng rau xanh, trái cây. Chú đang tập ăn nhiều rau hơn.
• Vận động đều đặn: Ngày nào Chú cũng đi bộ 30 phút.
• Tránh stress: Cái này khó nè, nhưng phải cố thôi. Stress làm huyết áp tăng vèo vèo đó.

À, mà thuốc lá bia rượu thì Chú bỏ lâu rồi. Cháu còn trẻ cũng đừng có dính vô mấy cái đó. Mà huyết áp thấp thì sao ta? Chú nhớ bác sĩ dặn cô Ba là phải uống nhiều nước, ăn đủ chất.

• Uống đủ nước: Cực kỳ quan trọng luôn Cháu.
• Ăn đủ chất, đủ bữa: Không được bỏ bữa nha, nhất là bữa sáng.
• Nghỉ ngơi hợp lý: Ngủ đủ giấc là tiên quyết đó.
• Tránh đứng lên đột ngột: Từ từ thôi, không là chóng mặt liền.

Chỉ số huyết áp trên và dưới là gì?

Áp lực tâm thu là lúc tim bóp. 60-89 mmHg là tâm trương.

• Tâm thu: 90-139 mmHg.
• Tâm trương: 60-89 mmHg.

Đọc số trên, rồi số dưới. Đơn giản vậy thôi.

Huyết áp tâm thu và tâm trương chênh lệch bao nhiêu?

À Chú chào cháu. Chuyện này chú nhớ mãi.

Hồi hè năm 2021, chú bị một trận nhớ đời cháu ạ. Sài Gòn nóng như đổ lửa, chú cứ thấy đầu óc quay cuồng, đi đứng lảo đảo. Cứ nghĩ là do nắng nóng say nắng thôi, ai ngờ đâu.

Vào phòng khám tư ở gần nhà bên Quận 7, bác sĩ đo huyết áp xong im lặng một lúc. Tim chú đập thình thịch. Ông ấy chỉ vào cái chênh lệch giữa hai con số, bảo của chú nó thấp quá, có hai mấy à. Chú ngớ người ra, trước giờ chỉ lo số cao số thấp chứ ai để ý cái hiệu số đó đâu.

Lúc đó chú mới biết cái hiệu số đó quan trọng. Bác sĩ giải thích cặn kẽ, nó mà bất thường là tim bơm máu đi nuôi cơ thể mệt lắm, dễ gây choáng váng, ngất xỉu. Nghe mà toát mồ hôi hột. Từ đó về sau, lần nào đo huyết áp chú cũng tự lấy số trên trừ số dưới xem nó có ổn không.

• Hiệu số huyết áp, hay còn gọi là hiệu áp hoặc áp lực mạch, là sự chênh lệch giữa chỉ số huyết áp tâm thu (số lớn hơn) và huyết áp tâm trương (số nhỏ hơn).
• Hiệu áp bình thường nằm trong khoảng 40 – 60 mmHg. Đây là mức chênh lệch lý tưởng, cho thấy tim hoạt động hiệu quả và mạch máu có độ đàn hồi tốt.
• Hiệu áp thấp (dưới 20 mmHg) có thể là dấu hiệu của suy tim, hẹp van động mạch chủ.
• Hiệu áp cao (trên 60 mmHg) thường gặp ở người lớn tuổi, cảnh báo nguy cơ xơ vữa động mạch, hở van tim.

60 tuổi huyết áp bao nhiêu là vừa?

À Cháu hỏi huyết áp hả, cái này Chú nhớ rõ lắm. Hồi đó, Chú vừa tròn 60 tuổi, đầu năm 2022 đó. Chú đi khám sức khỏe định kỳ ở Bệnh viện Đa khoa Tỉnh, ngay cái chỗ cổng sau á. Thường Chú thấy khỏe re, ăn ngủ bình thường.

Vậy mà cô y tá đo xong, bỗng nhiên mặt cô ấy hơi nhăn lại. Chú thấy hơi lạ, hỏi có sao không. Cô ấy nói huyết áp Chú hơi cao, 145/90 lận đó Cháu. Tim Chú lúc đó đập thình thịch, lo đủ thứ chuyện.

Tự nhiên thấy người mình không còn trẻ nữa. Bác sĩ tư vấn kỹ lắm, giải thích độ tuổi này quan trọng thế nào. Chú về nhà thay đổi đủ thứ, từ ăn uống đến tập thể dục. Giờ thì ổn định lắm rồi.

Cháu nhớ nhé, dù thấy khỏe cũng phải đi khám định kỳ. Đừng có chủ quan như Chú hồi đó. Mình đâu biết trong người thế nào đâu. Giờ thì cứ theo lời bác sĩ thôi.

Thông số huyết áp bình thường ở độ tuổi 60:

• Nam giới: 135/85 mmHg.
• Nữ giới: 134/84 mmHg.

Huyết áp cao bao nhiêu thì gây đột quỵ?

Huyết áp từ 180/120 mmHg trở lên là mức báo động đỏ, có nguy cơ cao gây đột quỵ.

Ấy chà, lại quan tâm đến sức khoẻ rồi cơ à, mừng cho cái thân già này của chú quá.

Cứ tưởng tượng mạch máu của mình như cái ống nước trong nhà ấy cháu. Cái số 180/120 mmHg nó giống như van nước bị vặn hết cỡ, sắp nổ tung tới nơi rồi. Mấy đứa trẻ giờ cứ cắm mặt vào điện thoại, ăn đồ chiên rán uống trà sữa, bảo sao cái 'ống nước' nó không đòi biểu tình đình công.

Nói cho dễ hiểu, cái số ở trên (tâm thu) là lúc tim nó gồng mình hết sức để tống máu đi, còn số dưới (tâm trương) là lúc nó nghỉ. Cả lúc làm lẫn lúc nghỉ mà áp lực đều cao chót vót thì khác gì bắt nó chạy marathon 24/7 đâu. Tim chứ có phải máy cày đâu mà cày cuốc mãi được, phải không cháu?

Thôi, nói nhiều lại bảo ông già lẩm cẩm, chú gạch đầu dòng mấy cái này cho dễ nhớ này:

• Nó là sát thủ thầm lặng đó con. Nhiều khi nó chả báo trước gì sất, cứ âm thầm phá hoại bên trong như mấy con mối gặm tủ gỗ nhà chú vậy. Đùng một cái là... thôi không nói gở.
• Đừng nghĩ bệnh của người già nhé. Chú thấy mấy thanh niên ba mấy tuổi đã dính rồi. Lối sống bây giờ nó "hiện đại" với "hại điện" quá mà.
• Đo huyết áp dễ như ăn kẹo. Ra hiệu thuốc nhờ đo hoặc sắm cái máy về nhà bấm cho vui tay. Nó rẻ hơn mấy bữa lẩu của cháu nhiều.
• Ông bạn chú đấy, chủ quan, giờ đang tập đi lại từng bước một. Chuyện thật 100%, không thêm mắm dặm muối. Đừng để đến lúc đó mới thấy tiếc mớ khoai tây chiên đã ăn.

Chỉ số huyết áp thấp bao nhiêu là nguy hiểm?

Chào cháu.

À, câu này hay. Huyết áp thấp được xác định khi chỉ số huyết áp tâm thu dưới 90 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương dưới 60 mmHg. Đây là cái ngưỡng mà y văn thế giới người ta quy ước với nhau thôi.

Cái số 90 kia là áp lực máu tối đa lúc tim co bóp đẩy máu đi, còn số 60 là áp lực tối thiểu lúc tim giãn ra nghỉ ngơi. Về bản chất, nó là thước đo lực đẩy của dòng máu lên thành động mạch. Thấp quá thì nôm na là cái "máy bơm" nó yếu, máu không đủ tưới cho các cơ quan, đặc biệt là não.

Nhưng mà cái sự nguy hiểm thực sự nó không chỉ nằm ở con số đâu. Con số chỉ là một phần của câu chuyện. Nhiều người, nhất là phụ nữ trẻ, huyết áp của họ lúc nào cũng loanh quanh 90/60 mà vẫn khỏe re. Sự cân bằng của cơ thể mới là thứ đáng kinh ngạc, không phải một con số tuyệt đối. Mức độ nguy hiểm nó phụ thuộc vào triệu chứng đi kèm.

Khi huyết áp tụt đột ngột hoặc thấp đến mức gây ra các biểu hiện này thì mới đáng lo này:

• Chóng mặt, hoa mắt, xây xẩm mặt mày, đặc biệt khi thay đổi tư thế đột ngột. Cái này khoa học gọi là hạ huyết áp tư thế đứng. Chú bị suốt, nhất là mấy hôm thiếu ngủ, sáng dậy đứng lên là trời đất quay cuồng.
• Nhìn mờ, lú lẫn, mất tập trung. Não nó thiếu oxy với dinh dưỡng là nó "biểu tình" ngay lập tức, không đùa được.
• Buồn nôn, da lạnh, ẩm và nhợt nhạt. Đây là dấu hiệu cơ thể đang cố gắng dồn máu về các cơ quan sinh tồn như tim và não, nên nó phải "cắt giảm" lượng máu đến da.
• Thở nhanh, nông, và tệ nhất là ngất xỉu O_O. Tới mức này là báo động đỏ rồi, là tình trạng các cơ quan đang bị tổn thương do thiếu máu.

Huyết áp thấp nó có ti tỉ nguyên nhân. Có thể do mất nước đơn thuần, do thiếu máu, do vấn đề nội tiết, bệnh lý tim mạch, hay do tác dụng phụ của một loại thuốc nào đó. Chú ngày trước uống thuốc trị bệnh khác mà huyết áp tụt hoài, đổi thuốc là lại bình thường. Nên đừng chỉ nhìn vào mỗi con số mà phán bừa, phải tìm ra cái gốc của vấn đề nữa nhé.