Thừng động mạch rốn là gì?

thừng động mạch rốn là gì? Tỷ lệ 0,5% đến 1% ở thai đơn

Hiểu rõ thừng động mạch rốn là gì giúp mẹ bầu chủ động nhận biết sớm các nguy cơ tiềm ẩn trong thai kỳ. Việc theo dõi y khoa sát sao hỗ trợ bảo vệ sức khỏe toàn diện cho cả mẹ và thai nhi. Hãy tìm hiểu chi tiết các dấu hiệu liên quan để an tâm chăm sóc bé yêu.

Thừng động mạch rốn là gì và bản chất của hiện tượng này?

Thừng động mạch rốn là gì là câu hỏi khiến nhiều mẹ bầu lo lắng khi nhận kết quả siêu âm ghi nhận bất thường về cấu trúc dây rốn của thai nhi. Trong điều kiện bình thường, dây rốn đóng vai trò là cầu nối quan trọng giữa mẹ và bé, bên trong chứa một tĩnh mạch rốn chịu trách nhiệm vận chuyển máu giàu oxy cùng dưỡng chất từ nhau thai nuôi dưỡng thai nhi, và hai động mạch rốn đưa máu nghèo dưỡng chất cùng chất thải từ cơ thể bé quay trở lại nhau thai.

Tuy nhiên, khi xảy ra hiện tượng thừng động mạch rốn, cấu trúc này chỉ có duy nhất một tĩnh mạch và một động mạch rốn thay vì ba mạch máu như bình thường. Nói thật, khi lần đầu nghe bác sĩ thông báo về tình trạng này, nhiều mẹ bầu thường hoảng hốt nghĩ ngay đến những dị tật nghiêm trọng. Thực tế không hẳn lúc nào cũng đáng sợ như vậy.

Khoảng một phần nhỏ các trường hợp phát hiện tình trạng này có đi kèm với các bất thường bẩm sinh khác về tim mạch, hệ tiết niệu hay thần kinh, nhưng phần lớn các bé vẫn phát triển hoàn toàn khỏe mạnh nếu được theo dõi sát sao suốt thai kỳ.

Nguyên nhân phổ biến dẫn đến dây rốn một động mạch

Cho đến nay, y học vẫn chưa xác định được một nguyên nhân đơn lẻ chính xác gây ra hiện tượng teo hoặc không phát triển một bên động mạch rốn từ giai đoạn phôi thai sớm. Một số yếu tố nguy cơ thường được nhắc đến trong các tài liệu y khoa bao gồm việc mang thai ở độ tuổi lớn (trên 35 tuổi), mang song thai hoặc đa thai, mẹ có tiền sử mắc bệnh tiểu đường, hoặc do yếu tố di truyền trong gia đình.

Dù vậy, hiện tượng này cũng xuất hiện rải rác ở những sản phụ hoàn toàn khỏe mạnh, không có bất kỳ yếu tố nguy cơ nào rõ ràng từ trước. Thực tế thì, việc tìm kiếm nguyên nhân cụ thể đôi khi không mấy dễ dàng và các bác sĩ thường tập trung nhiều hơn vào việc tầm soát các cơ quan khác của thai nhi thay vì quá bận tâm vì sao tình trạng này lại xảy ra.

Dây rốn một động mạch có thực sự nguy hiểm không?

Mức độ ảnh hưởng của thừng động mạch rốn phụ thuộc rất lớn vào việc thai nhi có kèm theo các dị tật bẩm sinh khác hay không và chức năng nuôi dưỡng của bánh nhau có bị suy giảm hay không. Theo các số liệu thống kê sản khoa, tỷ lệ trẻ gặp phải tình trạng này dao động khoảng 0,5% đến 1% trong tổng số các thai kỳ đơn, ^[1] và có thể cao hơn ở các trường hợp đa thai.

Những em bé chỉ đơn thuần có một động mạch rốn mà không kèm theo bất thường cấu trúc nào khác thường vẫn lớn lên bình thường, mặc dù có thể tăng nhẹ nguy cơ sinh nhẹ cân hoặc sinh non. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế luôn khuyến cáo mẹ bầu không nên chủ quan. Việc thiếu đi một động mạch rốn đôi khi làm giảm khả năng cung cấp dinh dưỡng và oxy về giai đoạn cuối thai kỳ, đòi hỏi hệ thống y tế phải theo dõi nhịp tim và sự tăng trưởng của bé thường xuyên hơn.

Những lưu ý quan trọng và hướng theo dõi trong suốt thai kỳ

Khi đã được chẩn đoán mắc hiện tượng thừng động mạch rốn, việc phối hợp chặt chẽ với bác sĩ sản khoa là chìa khóa quan trọng nhất để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé. Mẹ bầu cần tuân thủ nghiêm ngặt lịch hẹn siêu âm hình thái học chi tiết, đặc biệt là siêu âm tim thai và khảo sát hệ tiết niệu, hệ xương khớp của bé vào các mốc quan trọng trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba.

Bên cạnh đó, việc theo dõi cử động của thai nhi hằng ngày tại nhà đóng vai trò vô cùng thiết thực. Nếu nhận thấy thai máy yếu đi hoặc có dấu hiệu bất thường, mẹ cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được kiểm tra kịp thời. Lưu ý khi bị dây rốn một động mạch rằng chế độ dinh dưỡng đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý và giữ tinh thần thoải mái cũng góp phần hỗ trợ rất lớn cho sự phát triển ổn định của thai nhi.

So sánh dây rốn bình thường và dây rốn một động mạch

Dây rốn bình thường

- Bao gồm 2 động mạch rốn và 1 tĩnh mạch rốn được bảo vệ trong lớp thạch Wharton.

- Là cấu trúc sinh lý phổ biến ở đại đa số các thai kỳ.

- Đảm bảo lưu lượng máu ổn định, tối ưu hóa quá trình vận chuyển oxy và dưỡng chất.

- Tỷ lệ kèm theo các bất thường bẩm sinh ở mức thấp nhất.

Dây rốn một động mạch

- Chỉ chứa 1 động mạch rốn và 1 tĩnh mạch rốn duy nhất.

- Chiếm khoảng 0,5% đến 1% các thai kỳ đơn bình thường. ^[2]

- Vẫn có thể đáp ứng đủ nhu cầu nếu bánh nhau hoạt động tốt, nhưng cần theo dõi sát sao lượng nước ối và sự tăng trưởng.

- Có nguy cơ đi kèm các bất thường về tim mạch hoặc tiết niệu cao hơn trường hợp bình thường, cần siêu âm chuyên sâu tầm soát.

Hành trình theo dõi thai kỳ của chị Lan tại Hà Nội

Chị Lan, một nhân viên văn phòng 32 tuổi tại Hà Nội, vô cùng hoang mang khi bác sĩ thông báo kết quả siêu âm tuần thứ 22 ghi nhận thai nhi bị dây rốn một động mạch. Những từ ngữ chuyên môn khiến chị lo lắng mất ăn mất ngủ suốt mấy ngày liền.

Ban đầu, chị tự tìm kiếm thông tin trên mạng và đọc được nhiều trường hợp tiêu cực, khiến tâm lý càng thêm áp lực và căng thẳng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe.

Sau đó, được bác sĩ chuyên khoa giải thích cặn kẽ rằng bé không có thêm bất thường nào khác qua siêu âm tim và hình thái học nâng cao, chị đã lấy lại bình tĩnh và tuân thủ nghiêm ngặt lịch khám thai định kỳ mỗi 2 tuần.

Kết quả là chị Lan đã vượt cạn thành công ở tuần thứ 39, em bé chào đời hoàn toàn khỏe mạnh với cân nặng chuẩn, minh chứng cho thấy việc theo dõi sát sao giúp giải tỏa hoàn toàn nỗi lo.

Thong tin nay chi mang tính chưât tham khảo y khoa và giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa sản. Mẹ bầu nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ theo dõi thai kỳ để nhận được lời khuyên chính xác nhất.