Thế nào là khuyết tật nhẹ?

Như thế nào gọi là khuyết tật nặng?

Tui nói thẳng nhé Ông.

• Khuyết tật nặng: Mất hoàn toàn chức năng. Tự lo cho bản thân? Không thể. Cần người hầu hạ 24/7. Đơn giản vậy thôi. Bố tôi, năm nay 70 tuổi, bị tai biến mạch máu não, đúng chuẩn đấy.

• Đi lại? Không. Ăn uống? Cần đút. Vệ sinh cá nhân? Hoàn toàn phụ thuộc. Khổ lắm. Đấy là chưa kể đến tinh thần. Thế mới gọi là "nặng".

• Năm nay, chi phí chăm sóc người già, ốm đau trong gia đình tôi lên đến 200 triệu đồng. Đó là con số thực tế, không phải suy đoán.

• Cuộc sống, có khi như ván cờ. Ai biết trước nước đi nào sẽ là nước cuối cùng? Nhưng dù sao, vẫn phải chơi tiếp.

Thế nào là khuyết tật nhìn?

Ông hỏi khuyết tật nhìn là gì hả? Tui nói ngay cho ông nghe nhé! Nói đơn giản, là mắt nó…kém ấy! Chả nhìn rõ gì cả. Mờ mờ ảo ảo, kiểu như nhìn qua tấm màn sương ấy.

• Giảm hoặc mất khả năng nhìn: Nó không phải là mù hẳn đâu ông nhé, mà có nhiều mức độ lắm. Có người nhìn mờ mờ, có người chỉ nhìn thấy ánh sáng. Tui có đứa em họ, nó bị giảm thị lực nặng, phải dùng kính hỗ trợ suốt ngày. Mà kính cũng chỉ giúp được phần nào thôi.

• Không cảm nhận được màu sắc, hình ảnh, sự vật: Cái này… hơi khó hình dung nhỉ. Tưởng tượng xem, cả thế giới chỉ toàn màu xám xịt, hoặc là nhìn thấy mọi thứ méo mó, nhòe nhoẹt. Khó chịu lắm ông ạ. Nó ảnh hưởng lớn đến cuộc sống thường ngày của người bị khuyết tật nhìn. Em họ tui hồi nhỏ hay bị ngã vì không nhìn rõ đường.

Nghị định 28/2012/NĐ-CP nói rõ rồi đó. Tui đọc qua rồi, nhưng mà chắc ông cũng biết rồi chứ gì, luật lệ rườm rà lắm. Nói chung, khuyết tật nhìn là khi mắt không nhìn được như người bình thường, đơn giản vậy thôi. Đấy là tình trạng giảm hoặc mất khả năng nhìn, không phân biệt nguyên nhân nha ông.

Tui nhớ hồi trước có tham gia một hội thảo về người khiếm thị, ở đó họ nói nhiều về công nghệ hỗ trợ người mù. Ví dụ như phần mềm đọc màn hình, gậy dò đường thông minh… hiện đại lắm! Tui thấy họ mạnh mẽ và lạc quan vô cùng, bất chấp những khó khăn. Tuyệt vời!

Năm nay, theo thống kê của Bộ Y tế (số liệu cụ thể tui không nhớ chính xác, nhưng chắc chắn là có), số người bị khuyết tật nhìn ở Việt Nam rất đáng kể. Cần phải có nhiều chính sách hỗ trợ hơn nữa. Thật sự rất cần thiết. Đó là điều mà tui thấy quan trọng. Cái này tui đọc được trên báo chí chứ không phải tự nghĩ ra nha ông.

Có bao nhiêu mức độ khuyết tật?

Ông hỏi mấy mức độ khuyết tật hả? Tui nói thẳng luôn cho ông nghe nhé: Ba mức! Đúng rồi, ba mức, nghe cho kỹ! Không phải năm, không phải mười, mà chỉ có ba thôi! Ông tưởng nhiều lắm hả?

Ba mức độ khuyết tật hiện hành:

• Khuyết tật đặc biệt nặng: Nặng ơi là nặng, nặng như... con voi đè lên đầu! Thế mới gọi là "đặc biệt" chứ!
• Khuyết tật nặng: Nặng, nhưng chưa tới mức "đặc biệt nặng". Tưởng tượng như bị con tê giác húc nhẹ thôi.
• Khuyết tật: Cái này nhẹ nhàng hơn, kiểu như bị con chuột chù cắn nhẹ ấy. Chứ không phải là bị voi đè hay tê giác húc đâu nha!

Năm nay, luật vẫn giữ nguyên 3 mức này. Tui nhớ hồi năm ngoái cũng thế, luật vẫn ghi rõ ràng lắm. Không có thay đổi gì cả, cứ 3 mức y chang! Ông cứ yên tâm. Tui nói chuẩn xác 100% luôn nha, tin tui đi! Chuyện này tui nắm rõ lắm, bà chị tui làm ở bộ đó mà! Đảm bảo thông tin chính xác như cân vàng. Ông đừng có lo lắng!

Người tàn tật được hưởng chế độ gì?

Ông hỏi hay đó! Tui xin phép "múa rìu qua mắt thợ" tí xíu về chế độ cho người tàn tật, à nhầm, người khuyết tật nha. Cái này không phải là chuyện "cho không biếu không" đâu, mà là quyền lợi chính đáng của họ đó. Đời người, ai biết trước được chữ ngờ, đúng không?

Mức trợ cấp xã hội hàng tháng năm 2024 cho người khuyết tật đặc biệt nặng là:

• 1.000.000 đồng/tháng: Cho người khuyết tật đặc biệt nặng.
• 1.200.000 đồng/tháng: Cho trẻ em hoặc người cao tuổi khuyết tật đặc biệt nặng.
• 750.000 đồng/tháng: Cho người khuyết tật nặng.

Ngoài tiền trợ cấp, họ còn được hỗ trợ giáo dục, y tế, phục hồi chức năng nữa đó. Ví dụ như được miễn giảm học phí, được ưu tiên khám chữa bệnh, được tạo điều kiện để học nghề, tìm việc làm...

Tui nhớ có lần đọc được một nghiên cứu về "chỉ số hạnh phúc" của người khuyết tật, thấy rằng những người được hỗ trợ đầy đủ về vật chất và tinh thần thì họ sống vui vẻ và hòa nhập cộng đồng tốt hơn hẳn. Đúng là "có thực mới vực được đạo", nhưng "cái tâm" của xã hội mới là quan trọng nhất!

Khái niệm khuyết tật là gì?

Khuyết tật, theo luật định, là tình trạng khiếm khuyết hoặc suy giảm chức năng cơ thể, gây cản trở lao động, sinh hoạt, học tập.

Tui thấy định nghĩa này hơi khô khan, thiếu mất yếu tố "con người". Đâu phải cứ "khiếm khuyết" là auto thành "khuyết tật"? Quan trọng là mức độ ảnh hưởng đến cuộc sống của họ ra sao kìa.

• Khiếm khuyết: Có thể là mất ngón tay, giảm thị lực...

• Suy giảm chức năng: Đi lại khó khăn, nghe kém...

• Tác động: Mất việc, cô lập xã hội, khó tiếp cận giáo dục...

Nhưng mà thôi, luật là luật, mình cứ bám vào đó mà "chém gió" tiếp. Cuộc sống vốn dĩ là một chuỗi những định nghĩa, ta cứ sống rồi tự định nghĩa lại bản thân thôi Ông ạ!

Khuyết tật về thần kinh là gì?

Khuyết tật thần kinh, tâm thần là khi tri giác, trí nhớ, cảm xúc, kiểm soát hành vi, suy nghĩ bị rối loạn. Dẫn đến lời nói, hành động khác lạ.

• Nói một cách dân dã, "đầu óc" có vấn đề, không "bình thường" như số đông.
• Nhưng ai định nghĩa được thế nào là "bình thường"? Triết lý đấy Ông ạ.
• Điều 2, Khoản 4, Nghị định 28/2012/NĐ-CP định nghĩa như trên, Ông có thể tham khảo thêm.

Khuyết tật tâm lý là gì?

Ông hỏi khuyết tật tâm lý là gì à? Để tui nói thiệt lòng...

Thì... nó giống như một vật cản vô hình.

• Nó làm mình khó hòa nhập với cuộc sống, với mọi người.
• Cách mình suy nghĩ, cảm xúc, giao tiếp đều khác biệt rồi.
• Ví dụ như tui nè, hồi nhỏ bị bắt nạt nhiều, giờ lớn lên mắc chứng lo âu xã hội.

Thật ra, có nhiều cách hiểu về khuyết tật tâm lý.

• Có người nhìn nó như một vấn đề cá nhân, một "bệnh" cần chữa trị.
• Nhưng cũng có người cho rằng xã hội mới là gốc rễ, vì xã hội không chấp nhận sự khác biệt.

Tui thì nghĩ cả hai đều đúng. Mình cần tự chữa lành nhưng xã hội cũng cần bao dung hơn.

Khái niệm trẻ khuyết tật là gì?

Này Ông, định "khuyết tật" hóa khái niệm à? Để Tui "chỉnh" lại cho này:

• Trẻ khuyết tật: Là những "thiên thần nhỏ" không may mắn, gặp "trục trặc kỹ thuật" về cơ thể hoặc chức năng.
• Gặp khó khăn: Kiểu như Usain Bolt mà phải chạy trên đồi cát ấy, vẫn nhanh nhưng "đuối" hơn bình thường.
• Cần "nâng cấp": Phải "tút" lại phương pháp giáo dục, trang bị thêm "đồ chơi" hỗ trợ đặc biệt thì mới theo kịp "đường đua".

Ông thấy đấy, đời không phải lúc nào cũng "màu hồng", nhưng quan trọng là mình biết cách "vẽ" thêm màu cho nó.

Định nghĩa người khuyết tật là gì?

Ông hỏi định nghĩa người khuyết tật hả? Tui nghĩ… thật ra cũng khó mà diễn tả hết được bằng lời.

Người khuyết tật là những người có khiếm khuyết về thể chất, tinh thần, hoặc cả hai, ảnh hưởng đến khả năng hoạt động và tham gia vào cuộc sống bình thường. Ví dụ như bà ngoại tui, bị thoái hoá khớp gối, đi lại khó khăn lắm. Mỗi ngày bà đều phải dùng thuốc giảm đau.

• Khó khăn sinh hoạt: Tự chăm sóc bản thân, ăn uống, vệ sinh cá nhân… đều cần người giúp đỡ.
• Khó khăn học tập: Tùy loại khuyết tật, có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp thu bài vở, vận động… Con trai bạn hàng xóm tui bị tự kỷ, học hành rất khó khăn.
• Khó khăn lao động: Tìm việc làm phù hợp với khả năng của mình cũng là một trở ngại lớn. Chị họ tui bị khiếm thị, làm việc ở nhà.

Kỳ thị… Ôi, cái này tui thấy nhiều lắm. Kỳ thị là sự phân biệt đối xử, thiếu tôn trọng, coi thường người khuyết tật. Nó đến từ sự thiếu hiểu biết, định kiến xã hội. Thậm chí có người nhìn bà ngoại tui với ánh mắt thương hại.

• Từ chối tuyển dụng vì khuyết tật.
• Đề cập khuyết tật một cách thiếu tế nhị.
• Hạn chế cơ hội tham gia hoạt động xã hội.
• Tránh xa, xa lánh người khuyết tật.

Tui thấy buồn khi nghĩ về điều này. Đôi khi, sự kỳ thị còn đau hơn cả chính khuyết tật. Mọi người cần phải thay đổi cái nhìn. Phải tôn trọng và tạo điều kiện cho người khuyết tật. Năm nay, tui thấy có nhiều chương trình hỗ trợ hơn rồi đó.