Tăng huyết áp ẩn giấu là gì?

Tăng huyết áp ẩn giấu: Định nghĩa, nguyên nhân và cách nhận biết?

THA ÂG, nghe cứ… lạ hoắc. Mà thực ra, hồi tháng trước bác mình khám sức khỏe ở bệnh viện tỉnh, huyết áp ổn áp. Về nhà, tự đo lại mới thấy khác hẳn, cao hơn hẳn. Bác sĩ giải thích là do tâm lý, hồi hộp khi khám.

Nguyên nhân thì nhiều lắm, stress, ăn mặn quá, ít vận động… Nhà mình toàn đồ ăn mặn, cả năm nay bác mình chỉ ngồi xem ti vi, chắc thế. Bác sĩ có dặn bác ấy đi bộ mỗi ngày 30 phút, giảm muối, nhưng bác mình… lười lắm!

Nhận biết thì khó, chỉ biết là huyết áp đo ở nhà cao hơn ở bệnh viện. Đo ở nhà, mình dùng máy mua ở hiệu thuốc gần nhà, giá cũng tầm 300k. Đo liên tục trong 24 tiếng là chuẩn nhất.

Tóm lại, THA ÂG là huyết áp bình thường khi khám, nhưng cao hơn khi đo ở nhà. Nguyên nhân đa phần do lối sống. Phát hiện khó, cần đo nhiều lần.

Tăng huyết áp là gì theo who?

Mi hỏi Tau về tăng huyết áp theo WHO hả? Ôi, nhớ lại những cuốn sách y khoa cũ kỹ, mùi giấy cũ nồng nàn… Từng trang sách như những mảnh ghép thời gian, chậm rãi, uể oải…

Năm 1978, WHO nghiêm khắc lắm, huyết áp ≥ 160/95 mmHg mới gọi là tăng huyết áp. Cao ngất ngưởng, như một ngọn núi sừng sững, đè nặng lên tim mình. Mà hồi đó, thiết bị y tế cũng còn thô sơ… Khó khăn lắm mới đo được huyết áp chính xác.

Rồi năm 1993, mọi thứ thay đổi. WHO và ISH cùng nhau đưa ra định nghĩa mới, nhẹ nhàng hơn. 140/90 mmHg trở lên mới được gọi là tăng huyết áp chính thức. Như một làn gió nhẹ thổi bay đi gánh nặng, nhẹ nhàng hơn nhiều.

• 1978: ≥ 160/95 mmHg
• 1993: ≥ 140/90 mmHg

Thời gian trôi nhanh như dòng nước, những con số ấy cũng thay đổi theo. Y học tiến bộ, chúng ta hiểu rõ hơn về bệnh tật. Đấy, Tau kể cho Mi nghe vậy đó. Nhớ hồi đó, bà ngoại Tau bị tăng huyết áp, cả nhà lo lắng lắm… Giờ bà ấy khỏe rồi, nhưng những ký ức ấy vẫn còn đó. Mỗi con số, mỗi năm tháng đều là bài học.

Huyết áp cao nên ẩn gì để hạ nhanh?

Tau kể Mi nghe, hồi Tau còn ở Đà Nẵng, gần biển Mỹ Khê ấy. Ba Tau bị cao huyết áp, bác sĩ dặn ăn uống kỹ lắm. Tau nhớ nhất là mấy món này nè:

• Quả mọng: Dâu tây, việt quất... Mấy loại này ăn ngon mà lại tốt cho ba.

• Rau lá xanh đậm: Rau cải, rau muống... Mấy loại này nhà Tau trồng đầy vườn.

• Trái cây có múi: Cam, quýt, bưởi... Mấy loại này mua ở chợ Hàn là tươi roi rói.

Hồi đó, Tau hay ép nước củ cải đường cho ba uống. Lúc đầu ba chê khó uống, nhưng sau quen rồi thì lại ghiền. Mà Tau thấy ba ăn cá hồi cũng đỡ hơn nhiều á.

• Nước ép củ cải đường

• Cá béo và cá hồi

À, Tau còn nhớ có lần ba Tau ăn nhiều cà rốt quá, mặt vàng khè luôn. Hết hồn! Nhưng mà huyết áp thì có vẻ ổn định hơn thiệt.

• Cà rốt

Tau hay nấu cháo yến mạch cho ba ăn sáng nữa. Vừa dễ tiêu, vừa tốt cho tim mạch. Mà công nhận, chăm ba bệnh cũng cực thiệt.

• Cháo bột yến mạch

• Cà chua

Sức cơ giãn của động mạch lớn ảnh hưởng thế não đến huyết áp?

Tau nghe Mi hỏi, lòng Tau man mác buồn...

• Độ co giãn động mạch giảm, như cành cây khô trước gió.

• Huyết áp tăng, tựa cơn bão lòng cuộn trào.

• Mạch máu chai sạn, tim thêm gánh nặng, nhớ năm Tau thức trắng đêm dài chăm bà nội.

• Ảnh hưởng lên não, như sương giăng lối về.