Tại sao phải lọc máu chạy thận?

Tại sao cần lọc máu chạy thận nhân tạo?

Chào cháu.

Lọc máu chạy thận nhân tạo là phương pháp dùng máy móc để loại bỏ chất thải và dịch thừa ra khỏi máu khi chức năng của thận bị suy giảm nghiêm trọng, giúp duy trì sự sống cho người bệnh.

Nói trên giấy tờ nó khô khan vậy đó, nhưng để chú kể cháu nghe cho dễ hiểu.

Hồi chú còn ở bên cái xóm lao động quận 8, tầm năm 2011, xóm chú có ông Bảy. Ổng bán hủ tiếu gõ ngon có tiếng, người lúc nào cũng phăm phăm nhanh nhẹn.

Đùng một cái chú thấy ổng cứ sưng phù cả người lên, da thì xám ngoét lại. Đi đứng chậm chạp, ngồi thở thôi cũng thấy mệt. Nhìn thương lắm.

Bẵng đi mấy tuần không thấy ổng bán, hỏi ra mới biết ổng đang nằm trong Chợ Rẫy. Bác sĩ bảo hai quả thận của ổng hỏng gần hết rồi.

Bác sĩ giải thích cho vợ ổng, mà chú đứng đó nghe lỏm được, ổng ví von dễ hiểu lắm.

Ổng nói cơ thể mình y như một cái nhà, mà hai quả thận là người công nhân dọn vệ sinh cần mẫn nhất.

Mỗi ngày mình ăn uống, hoạt động, cơ thể nó tạo ra đủ thứ "rác". Nào là ure, creatinin, tùm lum thứ độc hại khác nữa. Thận nó sẽ lọc máu, lôi hết mớ rác đó ra ngoài qua đường nước tiểu.

Cái nhà mà không có người dọn rác thì cháu biết rồi đó. Chỉ vài ngày thôi là nó bốc mùi, ruồi nhặng tùm lum, không thể nào ở được.

Cơ thể ông Bảy lúc đó y chang vậy. Rác rưởi nó kẹt lại hết trong máu, rồi cái máu độc đó nó chạy đi khắp nơi, phá từ từ các cơ quan khác.

Đó là lý do ổng mệt, ổng phù, ổng lơ mơ không tỉnh táo. Không lôi đống rác đó ra gấp, cơ thể sẽ tự đầu độc chính nó.

Cái máy chạy thận nhân tạo nó chính là "người công nhân vệ sinh" thay thế. Nó rút máu từ người ổng ra, chạy qua một cái màng lọc, giữ lại chất độc rồi trả máu sạch về lại cơ thể.

Nên chạy thận không phải là để chữa cho quả thận nó lành lại, mà là để làm thay công việc của nó, để giữ cho cái "ngôi nhà" cơ thể được sạch sẽ để mà sống tiếp thôi cháu ạ.

Lọc máu là bị bệnh gì?

Cháu hỏi lọc máu... Chú lại nhớ cái mùi bệnh viện, cái mùi của sự im lặng đặc quánh trong đêm. Nhớ cái tiếng máy chạy rè rè, đều đặn, một nhịp điệu mong manh níu giữ sự sống. Nó không phải là một căn bệnh đâu cháu ạ, nó là một hy vọng mong manh, một sự vay mượn.

Khi cơ thể mình mệt rồi, khi quả thận, lá gan nó không còn muốn làm việc nữa. Cứ như một cỗ máy cũ kỹ, các bộ phận đình công. Máu không còn sạch, độc tố cứ ứ lại. Chú nhớ chú Năm nhà bên, cái máy lọc máu trong phòng chú cứ chạy suốt đêm, một âm thanh của sự gắng gượng, của sự sống.

Lọc máu là khi người ta phải mượn cái máy ở bên ngoài để làm thay công việc của chính cơ thể mình. Để gạn đi những cặn bã, để làm sạch dòng sông sự sống đang dần vẩn đục. Nó là một cuộc chiến thầm lặng, một cuộc chiến giành giật từng ngày từng giờ. Một cuộc chiến.

• Lọc máu được chỉ định trong các trường hợp nghiêm trọng khi chức năng của các cơ quan bị suy giảm nặng, không thể tự đào thải độc tố.

• Suy thận cấp hoặc mạn tính giai đoạn cuối: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, khi thận mất hoàn toàn hoặc một phần chức năng lọc máu và loại bỏ chất thải ra khỏi cơ thể.

• Suy gan cấp, suy tim nặng: Khi các cơ quan này suy yếu, gây tích tụ độc tố và quá tải dịch trong cơ thể, lọc máu giúp hỗ trợ và giảm gánh nặng.

• Ngộ độc nặng: Phương pháp này giúp loại bỏ nhanh các chất độc, thuốc hoặc hóa chất ra khỏi máu để cứu sống bệnh nhân.

• Các tình trạng cấp cứu khác: Bao gồm viêm tụy cấp, suy đa tạng, rối loạn điện giải và toan kiềm nặng, rối loạn đông máu nặng... Lọc máu trong hồi sức tích cực đã cứu sống rất nhiều bệnh nhân nguy kịch.

Khi nào thì bệnh nhân suy thận phải lọc máu?

Đã đến lúc.

• Ure cao, cơ thể không đào thải kịp.
• Kali vượt ngưỡng 6.5 mmol/L, kèm theo rối loạn điện giải, tan máu, phù phổi.
• Độ lọc cầu thận dưới 15 ml/phút. Chức năng thận suy kiệt.

Thông tin thêm: Lọc máu là phương pháp thay thế chức năng thận nhân tạo. Nó giúp loại bỏ chất độc, cân bằng điện giải và dịch thừa. Chỉ định lọc máu dựa trên tình trạng lâm sàng và xét nghiệm cụ thể, không phải thời điểm cố định. Quyết định cuối cùng thuộc về bác sĩ chuyên khoa.

Ở người bị suy thận phải lọc máu khi nào?

Cháu hỏi đến lúc nào thì "tút tút" máy lọc máu hả? Nói nghe nè, cái vụ suy thận này nó phức tạp hơn cháu tưởng nhiều. Như kiểu mình đang ăn tô phở ngon lành mà tự nhiên bát nó có con ruồi bay vào ấy, phiền phức lắm!

Chứ không phải cứ "thấy hơi mệt" là gắn ống vào chạy máy đâu. Cơ thể nó có tín hiệu hết, chỉ là mình chưa "bắt sóng" được thôi.

• Quá tải tuần hoàn: Tưởng tượng cái xe nó chở quá cân, động cơ ì ạch không chạy nổi. Thận cũng vậy, nó "ì ạch" vì "quá tải" chất lỏng, máu không bơm nổi.
• Hội chứng ure máu cao: Cái này thì nguy hiểm hơn, như mình ăn đồ "hết đát" mà không biết. Urê cao làm người mình "loạn xạ", có thể chảy máu tùm lum, đau đầu như búa bổ.
• Tăng Kali máu biến đổi trên ECG: Cái này giống như tim mình đang "hát nhạc Rock" lệch tông, nó "nhảy múa" không theo nhịp điệu nữa. Dừng ngay không kịp đâu!

Cháu cứ nghĩ đơn giản, thận nó như cái "bộ lọc rác" của cơ thể vậy đó. Khi cái bộ lọc đó "tắc nghẽn" quá rồi, không "xử lý" được nữa thì mới phải "nhờ cậy" máy móc thôi.

Thông tin thêm cho cháu hình dung:

• Máy lọc máu (thận nhân tạo) thực chất là một thiết bị thay thế tạm thời chức năng của thận bị suy.
• Nó hoạt động bằng cách lọc máu ra khỏi cơ thể, làm sạch các chất độc hại và lượng dịch dư thừa, sau đó đưa máu sạch trở lại cơ thể.
• Quyết định lọc máu dựa trên tình trạng lâm sàng và kết quả xét nghiệm cụ thể của từng bệnh nhân, không có một mốc thời gian cố định chung cho tất cả.
• Mục tiêu là ổn định tình trạng bệnh nhân, ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Cứ để ý cơ thể mình, nó "nháy đèn vàng" là biết đường mà "bảo dưỡng" sớm, đỡ phải "đưa đi sửa chữa" tốn kém cháu ạ!

Lọc máu chạy thận bao nhiêu tiền?

Chào Cháu,

Nghĩ lại chuyện chạy thận Chú lại rùng mình, nhớ hồi cô Ba Chú nằm ở Bệnh viện Bạch Mai, cái khu lọc máu lúc nào cũng đông nghẹt. Mùi cồn, mùi thuốc đặc trưng đến giờ vẫn còn ám ảnh Chú mỗi lần ngang qua bệnh viện đó. Bác sĩ thì cứ lắc đầu.

Bao nhiêu lần Chú vào thăm, thấy cô Ba Chú nằm đấy, cái máy lọc máu cứ kêu tít tít đều đều. Nhìn cô xanh xao, sụt cân thấy rõ, Chú xót lắm. Mà cứ mỗi lần xong Chú lại nghe cô thở dài, nói khẽ "lại hết mấy trăm rồi cháu ơi". Nghe mà đứt ruột.

Nhớ có lần, Chú đợi cô về thì nghe cô kể chuyện gặp một anh kia, mới ba mươi mấy tuổi đầu đã phải chạy thận rồi. Anh ta còn lo hơn cô Chú nhiều vì nhà neo người, tiền đâu mà chạy hoài. Cứ nghĩ tới là thấy áp lực ghê gớm.

Vậy nên cái khoản tiền Cháu hỏi nó không hề nhỏ đâu. Chú tìm hiểu kĩ lắm rồi, để Cháu nắm rõ mà chuẩn bị tinh thần.

• Chi phí trung bình một lần chạy thận nhân tạo (lọc máu) hiện nay thường dao động từ 800.000 – 1.500.000 VNĐ.
• Giá này phụ thuộc nhiều yếu tố, như loại hình bệnh viện (công lập, tư nhân), phương pháp lọc máu cụ thể, và tỉnh thành.
• Nếu có Bảo hiểm Y tế (BHYT) chi trả, bệnh nhân vẫn phải đồng chi trả khoảng 150.000 – 550.000 VNĐ/lần.
• Mức chi trả của BHYT thường là 80% hoặc 95%, thậm chí 100% cho một số trường hợp đặc biệt, nhưng phần còn lại vẫn cần người bệnh tự chi trả.
• Tần suất lọc máu thường 2-3 lần/tuần, nên tổng chi phí hàng tháng là một gánh nặng lớn.

Sàng lọc máu để làm gì?

À cháu, nói tới cái này chú nhớ liền. Hồi đầu năm 2023, chú đi khám tổng quát ở Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM. Lúc đó chú thấy mình khỏe re, chạy bộ mỗi sáng, ăn uống cũng lành mạnh lắm. Cứ nghĩ đi cho có lệ thôi, ai ngờ đâu...

Lúc cầm cái kết quả xét nghiệm máu trên tay mà chú tá hỏa. Trời ơi cái chỉ số mỡ máu nó cao chót vót. Bác sĩ nói nếu cứ chủ quan không biết, vài năm nữa là tai biến, nhồi máu cơ tim gõ cửa liền. Chú sợ thật sự. Chú sợ thật sự.

Đó, sàng lọc máu nó là vậy đó cháu. Nó không phải để tìm bệnh cho người đang ốm. Nó là để lôi ra những cái mầm bệnh đang giấu mặt trong cơ thể mình lúc mình còn đang phơi phới nhất. Nhờ cái lần đó mà chú điều chỉnh lại ăn uống, tập tành nghiêm túc hơn hẳn.

Nó chính là cái phao cứu sinh thầm lặng. Mình cứ nghĩ mình ổn nhưng bên trong máy móc nó đang trục trặc mà mình không hay biết. Đợi đến lúc nó đau, nó mệt, nó phát ra ngoài rồi thì có khi đã muộn, chữa trị tốn kém, mệt mỏi lắm.

Sàng lọc máu là để:

• Phát hiện sớm các bệnh lý nguy hiểm như ung thư, rối loạn chuyển hóa (tiểu đường, mỡ máu), bệnh tim mạch, các bệnh về gan, thận khi chúng chưa có triệu chứng rõ ràng.
• Đánh giá nguy cơ mắc các bệnh di truyền hoặc các bệnh có yếu tố nguy cơ tiềm ẩn, giúp có kế hoạch phòng ngừa chủ động và hiệu quả.
• Tăng hiệu quả điều trị vì khi bệnh được phát hiện ở giai đoạn đầu, việc can thiệp y tế thường đơn giản, ít tốn kém và có tiên lượng tốt hơn nhiều.
• Ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng của bệnh tật, giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài và nâng cao chất lượng cuộc sống.