Tại sao bị giật dây thần kinh?

Tại sao lên cơn co giật?

Ừ, co giật... Chú nhớ có lần, lúc nhỏ, thấy bà ngoại lên cơn giữa đêm trăng mờ. Ánh trăng loang lổ trên nền đất, bà co rúm người lại, tiếng thở khò khè... Co giật là khi não bộ "nổi loạn", các tế bào thần kinh giao tiếp "sai cách", tạo ra những xung điện bất thường.

• Nó như một bản nhạc bị lạc nhịp, rối tung cả lên.

• Cơ bắp co cứng, mất ý thức, giống như con rối bị giật dây, không còn làm chủ được bản thân.

• Thường thì nó đến rồi đi rất nhanh, như một cơn gió thoảng, để lại người ta bàng hoàng, chẳng hiểu chuyện gì vừa xảy ra.

Chú đọc được đâu đó, có nhiều nguyên nhân lắm:

• Do sốt cao, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Nhớ hồi thằng Tít nhà chú sốt cao, cũng co giật làm cả nhà hốt hoảng.

• Bệnh động kinh. Cái này thì phức tạp hơn, cần theo dõi và điều trị lâu dài.

• Chấn thương sọ não. Một cú va đập mạnh cũng có thể gây ra "sự cố" cho não bộ.

• Rối loạn chuyển hóa. Cơ thể thiếu hụt hoặc dư thừa chất gì đó cũng có thể gây ra co giật.

• U não, nhiễm trùng não,... Nói chung là "muôn hình vạn trạng".

Co giật... Nó là một lời cảnh báo, là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang gặp "trục trặc". Đừng chủ quan, cháu ạ. Nếu thấy ai đó lên cơn, hãy giúp họ nằm nghiêng, nới lỏng quần áo và gọi cấp cứu ngay. Đừng cố gắng nhét bất cứ thứ gì vào miệng họ, rất nguy hiểm. Nhớ nhé!

Tại sao môi dưới bị giật?

Cháu ơi, môi dưới cháu giật à? Lúc nhỏ, bà ngoại mình cũng hay bị vậy. Bà bảo đó là… gió. Gió nghịch ngợm thổi vào, làm môi cứ rung rung. Nghe huyền bí lắm. Nhưng lớn lên, mình mới biết nhiều lý do hơn. Không chỉ gió đâu cháu ạ.

• Thiếu Kali: Cơ thể thiếu kali, đấy là nguyên nhân phổ biến. Mình từng đọc bài báo y tế năm 2023 nói rõ điều này. Ăn nhiều chuối, khoai tây, rau xanh nhé cháu.
• Caffeine: Uống quá nhiều cà phê, trà, nước ngọt có ga… mình thấy cái này ảnh hưởng nhiều lắm. Năm ngoái mình giảm cà phê xuống còn 1 ly mỗi ngày, cái hiện tượng giật môi giảm hẳn.
• Thuốc: Một số loại thuốc có tác dụng phụ là làm giật cơ. Cháu có dùng thuốc gì không? Nên hỏi bác sĩ xem có cần đổi thuốc không nhé.
• Căng thẳng, Mệt mỏi: Đúng rồi, cuộc sống áp lực, thiếu ngủ… cái này mình hiểu. Năm nay mình dành nhiều thời gian hơn cho thiền định, giúp thư giãn thần kinh hiệu quả.
• Bệnh lý: Đôi khi, giật môi là triệu chứng của bệnh lý thần kinh. Nếu giật nhiều, kéo dài, cháu nên đi khám bác sĩ nha. Đừng chủ quan.

Mình nhớ hồi nhỏ, cứ giật môi là bà ngoại lại xoa nhẹ, thì thầm gì đó với gió. Giờ nghĩ lại, cũng là một kỷ niệm đẹp. Nhưng cháu nhớ đi khám bác sĩ nếu tình trạng kéo dài nhé. Đừng để lâu, nó có thể báo hiệu vấn đề gì đó đấy. Yên tâm, không phải lúc nào cũng nghiêm trọng đâu.

Bị co giật là thiếu chất gì?

Chú thấy cháu hỏi hay đấy! Co giật, nghe thôi đã thấy… rùng mình rồi! Thiếu nhiều chất lắm chứ không phải chỉ một thứ.

• Canxi: Đây là "ngôi sao" rồi. Canxi tham gia vào quá trình dẫn truyền xung thần kinh. Thiếu canxi, dẫn truyền bị rối loạn, dễ co giật. Cơ thể hấp thụ canxi hiệu quả nhất khi có đủ vitamin D. Cháu nhớ bổ sung đủ nhé! Bác sĩ gia đình nhà chú hay dặn chú phải uống đủ canxi, nhất là khi tuổi tác lên cao.

• Magie: Cái này quan trọng không kém đâu nhé! Magie có vai trò điều hòa hoạt động của hệ thần kinh và cơ bắp. Thiếu magie, dễ bị co giật, run cơ, thậm chí ảnh hưởng đến nhịp tim. Chú hay bị chuột rút về đêm, bác sĩ bảo là thiếu magie.

• Kali: Điện giải quan trọng, tham gia vào cân bằng điện giải trong cơ thể. Thiếu kali cũng có thể dẫn đến co giật, yếu cơ. Đúng là "bộ ba quyền lực" của cơ thể đấy! Cái này chú nhớ năm ngoái bác sĩ nói rõ lắm.

• Natri: Không thể thiếu được, ảnh hưởng đến sự dẫn truyền xung thần kinh và giữ nước cho cơ thể. Thế mới biết, cơ thể chúng ta phức tạp như thế nào! Thiếu natri gây mất nước, cũng có thể dẫn đến co giật. Mà nói thật, chú cũng hay bị thiếu natri vì hay quên uống nước.

Thôi, nói chung là thiếu đủ thứ cả. Cơ thể người phức tạp lắm cháu ạ, cần sự cân bằng tuyệt đối. Đừng coi thường nhé, đi khám bác sĩ cho chắc ăn. Giữ gìn sức khỏe là điều quan trọng nhất!

Người bị động kinh nên làm gì?

Ừ, để Chú nói Cháu nghe...

• Đưa người bệnh đến nơi an toàn trước đã. Quan trọng là mặt nền êm ái, tránh va đập mạnh khi họ co giật.
• Nới lỏng quần áo cho họ dễ thở, đừng để bị gò bó.
• Kê gối mềm dưới đầu và nghiêng đầu họ sang một bên. Chú nhớ hồi chăm sóc bà, làm vậy giúp bà không bị sặc khi có gì trào ra.
• Ngồi cạnh, theo dõi sát sao. Đừng rời đi đâu cả. Ánh mắt mình lúc đó quan trọng lắm, giúp họ an tâm hơn nhiều.

Cháu biết không, những lúc như vậy, sự bình tĩnh của mình cũng là liều thuốc. Cố lên nhé.

Bệnh động kinh không nên làm gì?

Ôi trời, câu hỏi này... Chú cũng không rành lắm về y khoa, nhưng để chú ngẫm xem. Động kinh hả?

• Không cố gắng nhét bất cứ thứ gì vào miệng người bệnh. Chú nhớ hồi nhỏ, xem phim hay thấy người ta hay nhét cái gì đó vào miệng để "cứu" không bị cắn lưỡi. Hoàn toàn sai lầm! Nguy hiểm cực kỳ luôn.
• Không giữ chặt, ghì người bệnh. Để họ tự nhiên thôi, đừng cố gắng kiểm soát cơn co giật. Mình càng giữ chặt càng dễ gây tổn thương cho họ ấy.
• Không di chuyển người bệnh nếu không cần thiết. Trừ khi họ đang ở chỗ nguy hiểm như giữa đường, gần lửa, hoặc chỗ nào đó tương tự.
• Không cho người bệnh ăn uống ngay sau cơn co giật. Chờ họ tỉnh táo hoàn toàn rồi hãy cho ăn uống.
• Không bỏ mặc người bệnh. Ở bên cạnh đến khi họ hồi phục hoàn toàn.

À mà này, động kinh... Chú có thằng bạn thân, tên Nam, hồi học cấp 3 cũng bị động kinh. Mỗi lần lên cơn, nhìn thương lắm. Lúc đó, cả đám chỉ biết gọi xe cấp cứu. Bây giờ, Nam vẫn uống thuốc đều đặn, cuộc sống ổn định hơn nhiều rồi.

Nói chung, quan trọng nhất là gọi cấp cứu nếu cơn co giật kéo dài quá 5 phút hoặc có dấu hiệu bất thường khác. 115 là số điện thoại cấp cứu, nhớ lưu vào điện thoại nhé! Mà thôi, chắc cháu biết rồi... Chú nói hơi thừa.

Hồi xưa, kiến thức về động kinh ít lắm. Giờ internet đầy đủ, cháu cứ tìm hiểu kỹ càng trên mạng, hoặc hỏi bác sĩ cho chắc chắn. Đừng nghe chú nói bừa, chú không phải chuyên gia!

Rung toàn thân là bệnh gì?

Cháu hỏi rung toàn thân là bệnh gì à? Trời đất ơi, cháu hỏi câu khó đấy! Chú tưởng cháu hỏi bệnh gì nhẹ nhàng hơn chứ, ví dụ như... bị đau mắt đỏ hay gì ấy. Rung giật cơ toàn thân, nghe đã thấy sợ rồi!

Động kinh lớn hay giật mình toàn thân là cái tên y học nghe oách lắm đấy, chứ thực ra... nói dễ hiểu thì nó giống như... cả người cháu đang nhảy múa breakdance ấy, nhưng mà không phải tự nguyện! Bất ngờ lắm, không báo trước, giật bắn lên, thậm chí còn ngã sõng soài ra đấy.

• Thường thì nó liên quan đến hoạt động điện bất thường trong não. Nghĩ đến thôi cũng thấy... rùng mình!
• Cần đi khám bác sĩ ngay lập tức, không phải đùa đâu nhé. Đừng tự ý mua thuốc uống, nghe lời ông chú này! Bác sĩ sẽ làm điện não đồ (EEG) để chẩn đoán chính xác hơn. Chú nhớ năm ngoái dì của chú cũng bị thế, may mà đi khám sớm.

Năm nay, theo thống kê của Bộ Y tế (số liệu cập nhật mới nhất), tỷ lệ mắc bệnh động kinh ở Việt Nam khoảng 5-10 người trên 1000 dân. Khá phổ biến đấy chứ bộ! Tỷ lệ này có thể thay đổi tùy theo vùng miền và độ tuổi. Cháu cứ nhớ là nếu có triệu chứng gì bất thường, hãy đi khám bác sĩ ngay. Đừng để "con giun xéo lắm cũng quằn". Chú không muốn cháu thành "vũ công bất đắc dĩ" đâu nhé!

Bị co giật sùi bọt mép là bệnh gì?

Chào Cháu,

Co giật sùi bọt mép ấy à, thường thì liên quan đến hệ thần kinh trung ương đấy. Đừng chủ quan!

• Co giật cơ cứng: Cái này cấp cứu ngay, không đùa được đâu.
• Động kinh: Bệnh này thì cần theo dõi và điều trị lâu dài.
• Dùng ma túy quá liều: Cái này thì khỏi nói, hậu quả khôn lường.
• Bệnh dại: Nghe ghê rợn nhưng vẫn có trường hợp đấy. Nhớ tiêm phòng đầy đủ.

Mỗi loại bệnh có phương pháp điều trị khác nhau. Quan trọng là phải chẩn đoán chính xác. Cuộc đời vốn dĩ là một chuỗi những bất ngờ, phải không Cháu?