Tại sao bị bệnh chân voi?

Bệnh chân voi là gì? Tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị?

Chào Bạn, tôi sẽ chia sẻ góc nhìn của mình về bệnh chân voi nhé.

Bệnh chân voi là tình trạng phù nề mạn tính các chi và bộ phận cơ thể khác, gây ra bởi giun chỉ ký sinh. Giun làm tổn thương hệ thống bạch huyết, dẫn đến ứ dịch và sưng to. Nguyên nhân chính là nhiễm các loài giun chỉ như Wuchereria bancrofti, Brugia malayi, hoặc Brugia timori, lây truyền qua muỗi đốt. Triệu chứng bao gồm sưng đau, sốt, sưng hạch bạch huyết ban đầu, sau đó là phù nề không hồi phục, da dày và sần sùi. Điều trị tập trung vào thuốc diệt giun chỉ, chăm sóc da, giảm phù và đôi khi phẫu thuật.

Tôi nhớ hồi bé xíu, xem ti vi chiếu phóng sự gì đó, thấy mấy cô chú có cái chân sưng vù, to đùng, nhìn mà rợn cả người. Lúc đó cứ nghĩ, sao trên đời lại có bệnh gì lạ lùng đến vậy, nó cứ ám ảnh mãi trong đầu tôi.

Lớn lên một chút, đọc sách báo nhiều hơn, tôi mới vỡ lẽ, à, hóa ra cái bệnh phù chân voi này không tự nhiên mà có đâu Bạn. Nó là do mấy con giun chỉ bé tí tẹo gây ra đó. Nghĩ mà ghê, cái thứ nhỏ xíu vậy mà làm khổ người ta cả đời.

Chúng nó ký sinh luôn trong hệ thống bạch huyết của mình. Cái hệ thống đó như đường thoát nước cơ thể vậy đó. Giờ bị giun làm tắc nghẽn, hư hỏng hết. Nước trong cơ thể không thoát được, cứ ứ đọng, thế là các chi cứ thế to dần lên.

Ban đầu có thể chỉ hơi sưng nhẹ thôi, nhưng theo thời gian nó cứ phình ra. Da dẻ thì cứng đờ, sần sùi, nhìn xót lắm. Tôi từng thấy một bác lớn tuổi ở quê, chân bác sưng to hơn thân người, đi lại cực kỳ khó khăn, đến mức phải chống gậy tre.

Cái mấu chốt của bệnh là giun chỉ. Mà kiểu lây truyền của nó cũng phức tạp. Không lây trực tiếp từ người bệnh sang người lành đâu Bạn. Kiểu mình ôm hay chạm vào cũng không sao hết. Phải qua trung gian là muỗi.

Mấy con muỗi vằn, Anopheles hay Aedes gì đó, tùy vùng. Tôi nhớ hồi tháng 7 năm 2018, có chuyến công tác ở An Giang, miền Tây. Người dân cứ rỉ tai nhau "muỗi nhiều như rươi", ai cũng nhắc nhau phải giăng mùng, ngủ cẩn thận. Nghe vậy tôi cũng thấy hơi lo lo.

Mà đó, muỗi chích người bệnh xong, mang theo ấu trùng giun chỉ. Rồi bay qua chích người khỏe mạnh. Ấu trùng vào cơ thể mình, lớn lên thành giun trưởng thành, rồi lại tiếp tục vòng luẩn quẩn đó trong hệ thống bạch huyết. Cứ thế nó tàn phá âm thầm.

Tôi từng nghe một bác sĩ kể lại, khoảng những năm 80, 90, bệnh này khá phổ biến ở nhiều vùng quê nước mình. Giờ thì đỡ nhiều rồi. Nhờ các chiến dịch y tế dự phòng, họ cho uống thuốc tẩy giun định kỳ trên diện rộng.

Hồi 2005-2006, ngay chỗ tôi ở cũng có đợt phát thuốc đại trà, dù không phải giun chỉ thì cũng là dạng ký sinh trùng. Ai cũng phải uống hết đó. Nhờ vậy mà giảm bớt bao nhiêu gánh nặng cho cộng đồng.

Cách điều trị thì cũng lắm công phu. Nếu phát hiện sớm thì còn dùng thuốc diệt giun được, nhưng phải kiên trì và đúng phác đồ lắm. Còn khi chân đã phù to, da biến dạng rồi thì khó lắm rồi.

Lúc đó chủ yếu là chăm sóc vết thương, tránh nhiễm trùng, rồi tập vật lý trị liệu để giảm phù. Thậm chí có ca phải phẫu thuật cắt bỏ bớt phần da thịt thừa. Nhìn mà thấy thương cho những người phải chịu đựng căn bệnh này.

Bạn thấy không, phòng bệnh hơn chữa bệnh là vậy đó. Cứ lo diệt muỗi, ngủ mùng, giữ vệ sinh nhà cửa sạch sẽ là tốt nhất. Đừng để mấy con muỗi bé xíu đó làm hại mình. Kinh nghiệm xương máu luôn, chẳng ai muốn đối mặt với nó đâu.