Rối loạn giấc ngủ không thực tổn F51 là gì?
Rối loạn giấc ngủ F51: Nguyên nhân và cách điều trị?
Tau nói thật, cái rối loạn giấc ngủ F51 này… nghe cứ mơ hồ sao ấy. Như hồi tháng 6 năm ngoái, tao thức đêm cày phim Hàn Quốc, bộ "Crash Landing on You" ấy, mê lắm, xem tới 3h sáng mới chịu ngủ. Hôm sau uể oải cả ngày, ngủ gật liên tục trong lớp học, giáo sư nhìn tao dữ lắm. Nhưng mà, có phải F51 không thì… khó nói.
Nghe mấy bác sĩ nói, F51 nguyên nhân phức tạp lắm, liên quan tới não bộ, hệ thần kinh. Họ cũng chả biết chính xác nguyên nhân là gì. Tóm lại, là buồn ngủ quá mức, không kiểm soát được. Tao thì nghĩ, nhiều khi do lối sống nữa. Ăn uống không điều độ, thức khuya dậy sớm, áp lực công việc… đủ thứ.
Tao có đứa bạn, nó bị nặng lắm. Nó kể, có hôm đang lái xe giữa đường mà ngủ gật suýt tông xe. Sợ chết khiếp! Nó đi khám, bác sĩ kê thuốc ngủ, khuyên thay đổi lối sống. Nhưng mà, trị F51 khó lắm, không đơn giản như uống viên thuốc là xong. Cần kiên trì lắm.
Thông tin ngắn gọn: Rối loạn giấc ngủ F51: buồn ngủ quá mức ban ngày không rõ nguyên nhân, liên quan đến hoạt động bất thường của não và hệ thần kinh. Điều trị cần thay đổi lối sống và có thể dùng thuốc.
Rối loạn giấc ngủ là bệnh gì?
Okay Mi, Tau phang luôn nè:
- Rối loạn giấc ngủ á? Nó là cái kiểu giấc ngủ bị trục trặc, không đâu vào đâu ấy. Giống như cái đồng hồ sinh học trong người bị điên.
- Mà nè, nhiều khi nó tự dưng nó vậy (kiểu nguyên phát), mà cũng có khi là do mấy bệnh khác nó kéo theo (thứ phát). Ví dụ hồi đó Tau bị stress công việc, ngủ toàn mơ thấy deadline.
- Nói chung là đủ kiểu: mất ngủ triền miên, ngủ chập chờn như đèn dầu, rồi ngủ ngày thức đêm... đủ thứ con bà thứ.
- Có bữa Tau còn bị mộng du nữa chớ! Sáng dậy thấy mình đang đứng trước tủ lạnh mà không hiểu tại sao. Hú hồn!
- Ờ mà Tau đọc báo thấy có cả ngưng thở khi ngủ, cái đó nguy hiểm lắm à nghe. Bữa trước ông chú Tau phải đi khám đó.
Các loại rối loạn giấc ngủ:
- Mất ngủ (Insomnia): Cái này chắc ai cũng biết rồi ha? Nằm trằn trọc hoài không ngủ được.
- Ngưng thở khi ngủ (Sleep Apnea): Cái này là đang ngủ thì tự dưng ngừng thở, nguy hiểm cực kỳ.
- Hội chứng chân không yên (Restless Legs Syndrome): Cứ phải nhấp nhổm cái chân mới chịu được.
- Mộng du (Sleepwalking): Đi lại, làm đủ thứ chuyện khi đang ngủ mà không biết gì.
- Chứng ngủ rũ (Narcolepsy): Đang làm gì cũng có thể ngủ gục bất cứ lúc nào.
- Rối loạn nhịp thức ngủ (Circadian Rhythm Disorders): Giờ giấc ngủ bị đảo lộn hết cả.
- Ám ảnh sợ bóng đêm (Nyctophobia) Cái này thì thường gặp ở trẻ em, sợ bóng tối kinh khủng.
- Tật nghiến răng khi ngủ (Bruxism) Ngủ say quá, răng cứ cắn chặt vào nhau kêu ken két.
- Đái dầm (Nocturnal Enuresis): Cái này hay gặp ở trẻ con, người lớn ít bị.
Tau thấy khám bác sĩ là chắc ăn nhất. Chứ tự chẩn đoán rồi uống thuốc bậy bạ là mệt đó Mi. Tau dặn thiệt đó nha!
Bệnh rối loạn giấc ngủ không thức tồn là gì?
Tau nói Mi nghe nè, bệnh rối loạn giấc ngủ không thức tồn á, đơn giản là giấc ngủ dởm ấy. Như hồi tháng 10 năm nay, tau stress kinh khủng vì deadline luận văn. Mấy đêm liền, nằm vật ra giường mà mắt cứ mở thao láo, cảm giác như có cả đàn voi đang chạy trên đầu. Tim đập thình thịch, nóng ran cả người.
- Khó ngủ kinh hoàng.
- Ngủ không sâu giấc, toàn mơ những giấc mơ quái dị, sợ hãi.
- Sáng dậy mệt mỏi muốn xỉu, đầu óc như nhão nhoét ra.
Cái cảm giác ấy, Mi thử tưởng tượng xem, như kiểu bị tra tấn vậy đó. Đêm nào cũng vậy, vắt kiệt sức lực. Chả làm được gì cả, học hành sa sút, người thì xanh xao, mắt thì thâm quầng.
Rồi tau phải đi khám bác sĩ, được chẩn đoán là rối loạn giấc ngủ do stress. Bác sĩ bảo đó là do áp lực công việc, cộng thêm chuyện gia đình nữa, nên mới bị thế. Tau phải uống thuốc, cùng với điều chỉnh lại sinh hoạt, mới từ từ đỡ hơn. Bệnh này nguy hiểm lắm đó nha Mi. Không phải là bệnh gì to tát nhưng ảnh hưởng sức khỏe rất nhiều. Đừng xem thường nhé.
Rối loạn giấc ngủ không thức tồn:Giấc ngủ kém chất lượng (khó ngủ, ngủ không sâu, ác mộng)và thiếu ngủ (giảm thời gian ngủ) do tâm lý, cảm xúc, hoàn cảnh sống.
Làm gì để ngủ sâu giấc?
À há, Mi hỏi Tau bí kíp ngủ ngon hả? Dễ ẹc, để Tau mách cho mấy chiêu "ngủ như heo" nè, đảm bảo Mi sẽ "say giấc nồng" tới sáng luôn! Mà nè, ngủ ngon cũng quan trọng như việc "ăn no mặc ấm" đó nha, đừng coi thường!
Hạ nhiệt độ phòng: Giống như ướp lạnh chai bia trước khi uống, phòng mát mẻ thì giấc ngủ mới "đã".
Tắt đèn, bịt mắt: Đừng để ánh sáng "chọc ghẹo" giấc ngủ của Mi, tối om om mới "dễ ngủ" nha!
Thở 4-7-8: Hít sâu, giữ khí, thở ra... như đang tập yoga ấy, nhưng mà trên giường thôi!
Lịch ngủ "chuẩn chỉ": Như hẹn hò với người yêu, giờ nào việc nấy, "yêu" giấc ngủ đúng giờ thì nó mới "yêu" lại Mi!
Ngủ đủ giấc: Đừng "tham công tiếc việc" mà thức khuya, ngủ đủ giấc thì da mới đẹp, đầu óc mới "tỉnh táo" được!
Tau cá là Mi đang "tò mò" vì sao Tau biết nhiều bí kíp vậy đúng không? Thì Tau là "chuyên gia" ngủ mà! Mà nè, nếu mấy chiêu này không "ăn thua", thì chắc tại Mi "xinh đẹp" quá nên giấc ngủ nó "ghen tị" đó!
Rối loạn giấc ngủ nên ăn gì?
Tau thấy Mi hỏi hay đó. Rối loạn giấc ngủ ư? Đó không chỉ là chuyện đếm cừu đâu, nó là cả một hệ sinh thái cần được chăm sóc đó Mi.
Kiwi: Ăn 2 quả trước khi ngủ 1 tiếng, tăng cả thời gian và chất lượng giấc ngủ. Nghe thì đơn giản, nhưng hiệu quả bất ngờ đó!
Cherry: Chứa melatonin, "hormone bóng đêm", giúp điều chỉnh nhịp sinh học. Ăn tươi, uống nước ép đều được.
Sữa & chế phẩm: Trừ khi Mi không dung nạp lactose, không thì cứ một ly sữa ấm trước khi ngủ là chuẩn bài. Thử sữa hạnh nhân xem sao?
Cá béo: Omega-3 "thần thánh" không chỉ tốt cho tim mà còn cho cả giấc ngủ nữa đó. Cá hồi, cá thu... cứ chọn loại Mi thích.
Các loại hạt: Magie, kẽm... toàn những khoáng chất quan trọng. Hạnh nhân, óc chó... nhấm nháp vài hạt trước khi ngủ là "ổn áp".
Yến mạch: Carbohydrate phức tạp giúp giải phóng serotonin, một loại hormone giúp thư giãn. Cháo yến mạch là lựa chọn không tồi.
Rau lá xanh: Vitamin và khoáng chất dồi dào. Rau bina, cải xoăn... cứ ăn thoải mái, đừng quên cân bằng dinh dưỡng thôi.
Quả mọng: Chất chống oxy hóa cao, giúp bảo vệ tế bào não. Việt quất, dâu tây... vừa ngon vừa bổ.
Ăn uống chỉ là một phần, Mi còn phải để ý đến thói quen sinh hoạt nữa. Ánh sáng xanh, căng thẳng... tất cả đều ảnh hưởng đến giấc ngủ đó. Cuộc sống là một chuỗi những lựa chọn mà, ngủ ngon cũng là một lựa chọn đó Mi!
Uống nước gì để ngủ?
Tau nói thẳng: Chọn đúng loại, giấc mi mới sâu.
- Trà hoa cúc: Thư giãn, giảm lo âu, có apigenin.
- Sữa ấm: Tryptophan kích thích melatonin, giúp dễ ngủ.
- Trà bạc hà: Dịu bụng, giảm căng thẳng, ngủ ngon hơn.
Uống sai thời điểm, lợi thành hại. Uống vừa đủ, đừng lạm dụng.
Làm sao để tăng melatonin?
Này Mi, để Tau mách cho vài chiêu tăng melatonin, kiểu "thông thái" mà vẫn dễ nuốt đây:
Ra phơi nắng: Nghe có vẻ ngược đời nhưng ánh sáng ban ngày giúp đồng hồ sinh học ổn định, gián tiếp thúc đẩy melatonin vào ban đêm.
- Tau nhớ hồi học sinh, toàn trốn nắng, giờ mới biết là dại.
"Bye bye" màn hình: Ánh sáng xanh từ điện thoại, máy tính bảng là kẻ thù của giấc ngủ.
Tối om: Melatonin chỉ tiết ra tốt nhất khi trời tối hoàn toàn.
- Nói thật với Mi, Tau mà không có cái đèn ngủ bé tí thì không tài nào ngủ được.
Ăn uống thông minh: Cherry, chuối, yến mạch... toàn món có melatonin tự nhiên.
Hạn chế caffeine: Cà phê, trà chiều có thể "delay" giấc ngủ của Mi đó.
- Hồi sinh viên Tau "cày" đêm toàn nhờ caffeine, giờ nghĩ lại thấy hãi.
Thiền định: Giảm stress, an thần, dễ ngủ hơn.
Tắm nước ấm: Thư giãn cơ thể, tạo cảm giác buồn ngủ.
- Đời người cũng như dòng nước, trôi đi không ngừng, cứ thả lỏng đi Mi.
Melatonin được tiết ra khi nào?
Tau nghe Mi hỏi rồi, để Tau mách cho mà biết nè:
Melatonin ấy hả? Nó là "ông trùm" bóng đêm, chỉ huy dàn nhạc giấc ngủ khi trời tối mịt. Cứ như DJ bật nhạc sàn sau 10 giờ đêm vậy đó.
Ban ngày thì "ổng" trốn biệt, nhường sân khấu cho vitamin D và caffeine tung hoành. Khéo thế không biết!
Vai trò của Melatonin á? Nó không phải thuốc tiên đâu nha. Nó chỉ là "cò mồi" giúp Mi điều chỉnh đồng hồ sinh học thôi. Đừng ỷ y mà thức khuya cày phim rồi đổ thừa cho "ổng" đó!
Tại sao chúng ta phải ngủ?
Tau ngủ vì não cần reset.
Não xử lý và lưu trữ thông tin. Ngủ giúp não dọn dẹp "rác".
Thiếu ngủ, não "lag". Khó tập trung, nhớ kém, tính toán sai.
Ngủ là "bảo trì" cơ thể. Phục hồi năng lượng, sửa chữa tế bào.
Ngủ đủ giấc quan trọng hơn thức khuya "cày".
Vôi hóa tuyến tùng là gì?
Ê Mi, hỏi chi cái vụ vôi hóa tuyến tùng nghe ghê rợn vậy? Để Tau khai sáng cho nè:
Vôi hóa tuyến tùng á? Nó giống như cục sạn trong bàng quang, cơ thể "ị" canxi vô đó thôi. Chuyện thường ở huyện!
Mà lo gì, đa phần nó vô hại như mấy ông bợm nhậu xỉn quắc cần câu ấy. Yên tâm đi!
Nếu Mi vẫn run như cầy sấy, thì đi chụp MRI não cho chắc cú. Coi chừng mấy cha bác sĩ dọa cho xanh mặt rồi lại tốn tiền oan đó!
Nhưng nhớ nè, đừng có thấy vôi cái hoảng hồn tưởng mình sắp "toang". Nhiều khi uống nhiều nước với ăn uống khoa học là nó tự tan biến như đám mây trôi đó!
Tuyến tùng á? Nó nhỏ xíu như hạt đậu, nằm sâu trong não, ai rảnh đâu mà để ý nó vôi hay không vôi! Mi lo kiếm tiền đi, đừng có rảnh quá sanh nông nổi!
- Theo em, em cần làm gì để giữ gìn, bảo tồn và phát huy nét văn hóa truyền thống tại địa phương mình?
- Theo em, học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn, bảo vệ và phát triển di sản văn hóa Việt Nam?
- Thành tích chạy cự li 100m của vận động viên điền kinh khoảng bao nhiêu?
- Truyền thông quê hương có ý nghĩa như thế nào với đời sống con người và xã hội?
- Sông ngòi ở miền Trung nước ta có đặc điểm gì?
- Vùng Duyên hải miền Trung có khí hậu như thế nào?
- Theo em, học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn, bảo vệ và phát triển di sản văn hóa Việt Nam?
- Đường bộ từ Việt Nam sang Ấn Độ bao nhiêu km?
- Nơi lạnh nhất của Việt Nam là bao nhiêu độ?
- Sự ra đời của máy hơi nước cuối thế kỷ XVIII gắn liền với công lao to lớn của ai?
- Theo em, em cần làm gì để giữ gìn, bảo tồn và phát huy nét văn hóa truyền thống tại địa phương mình?
- Xem thu chi MB Bank ở đâu?
- Suối mooc vé bao nhiêu?
- Đi hang Sơn Đoòng mất bao nhiêu tiền?
- Vé máy bay đi Hà Nội khứ hồi bao nhiêu?
- Hang Sơn Đoòng có gì thú vị?
- Từ Thanh Hóa đến Quảng Bình bao nhiêu km?
- Đi ô tô từ Hà Nội vào Quảng Bình mất bao lâu?
- Quốc lộ 1 chạy qua tỉnh Thanh Hóa dài bao nhiêu km?
- Hà Nội bay Cần Thơ mất bao lâu?
- Xe khách Hà Nội - Quảng Bình mất bao lâu?
- Đi Quảng Bình mua quà lưu niệm gì?
Góp ý câu trả lời:
Cảm ơn bạn đã đóng góp ý kiến! Góp ý của bạn rất quan trọng giúp chúng tôi cải thiện câu trả lời trong tương lai.