Nội thần kinh bao gồm bệnh gì?

Các bệnh lý về thần kinh trung ương là gì?

Dạ anh Hai hỏi Út mấy cái bệnh nội thần kinh hả. Nghe nó to tát chớ thật ra quen lắm, loanh quanh trong nhà mình người này người kia cũng bị.

Hồi tháng 3 năm ngoái, má em tự nhiên xây xẩm, nói trời đất quay cuồng. Nằm bẹp trên giường không dám cựa quậy luôn á.

Đi khám ở Bệnh viện 115, bác sĩ nói má bị rối loạn tiền đình, cũng thuộc nội thần kinh đó. Cho thuốc uống hơn tuần mới đỡ. Cái này là do hệ thần kinh điều khiển thăng bằng nó trục trặc.

Còn cái vụ đau đầu, đau vai gáy thì dân văn phòng như em với anh dính hoài. Em ngồi máy tính nhiều, có đợt nó đau lan từ cổ xuống bả vai, tê rần cả cánh tay.

Đi chụp X-quang, bác sĩ nói em bị thoái hóa đốt sống cổ giai đoạn đầu. Nghe xong hết hồn. Từ đó tối nào cũng phải chườm nóng, tập mấy bài giãn cơ cổ.

Em thấy mấy bệnh này nó không chừa một ai, trẻ già gì cũng bị. Lý do là mình ngồi sai tư thế, ít vận động, rồi stress công việc nữa. Nó ảnh hưởng tới dây thần kinh hết.

Như cái bệnh đau lưng của ba cũng vậy, đi khám thì ra thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng. Cứ trái gió trở trời là ba lại than đau. Mấy cái này đều là bệnh nội thần kinh quản lý hết đó anh Hai.

Nói chung là cứ đau đầu, chóng mặt, đau mỏi cột sống mà kéo dài thì nên đi khám chuyên khoa nội thần kinh cho chắc ăn. Đừng chủ quan.

Các bệnh lý về thần kinh trung ương và nội thần kinh:

• Hội chứng đau đầu: Bao gồm đau nửa đầu, đau đầu do căng thẳng, đau đầu do thiếu máu não.
• Bệnh lý cột sống: Đau vai gáy do thoái hóa hoặc thoát vị đĩa đệm cột sống cổ; đau lưng và hông do thoái hóa hoặc thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng.
• Rối loạn tiền đình: Gây ra các triệu chứng chóng mặt, mất thăng bằng, buồn nôn.

Nội thần kinh là những bệnh gì?

Hai ơi, "nội thần kinh" á, hiểu nôm na đó là chuyên ngành nghiên cứu với điều trị mấy cái bệnh về cái bộ máy điều khiển trung tâm của mình, là hệ thần kinh. Nghĩa là từ não bộ, tủy sống tới mấy cái dây thần kinh đi khắp người mình. Nó bao trùm nhiều lắm, chứ không chỉ mỗi "đau đầu" đơn thuần đâu.

Nội thần kinh là chuyên khoa chẩn đoán và điều trị các bệnh liên quan đến hệ thần kinh trung ương (não, tủy sống) và hệ thần kinh ngoại biên. Các bệnh lý nội thần kinh phổ biến bao gồm đột quỵ, đau đầu (ví dụ: đau nửa đầu), động kinh, mất ngủ mãn tính, suy giảm trí nhớ, chóng mặt, rối loạn tiền đình, và bệnh thần kinh ngoại biên.

Ừm, cái danh sách bệnh nội thần kinh dài lắm, như em từng nói đó, có đột quỵ này, đau đầu (mà đau đầu thì vô vàn kiểu, đau nửa đầu chỉ là một nhánh thôi), mất ngủ kéo dài, rồi cả mấy vụ suy giảm trí nhớ mà người lớn tuổi hay lo, động kinh nữa chứ.

Nhiều khi mình nghĩ cái đầu mình nó đơn giản, chỉ cần nghỉ ngơi là xong, nhưng thực ra nó là một vũ trụ riêng biệt, phức tạp kinh khủng. Mỗi tế bào thần kinh là một câu chuyện, một kết nối, đôi khi chỉ một "lỗi hệ thống" nhỏ cũng đủ làm cả cơ thể mình chao đảo rồi.

Nghĩ mà thấy, để vận hành trơn tru cả một đời người, hệ thần kinh của mình thực sự là một kỳ quan. Nhớ hồi cô Tư mình bị rối loạn tiền đình, đi đứng cứ chao đảo, tội ghê.

Rồi còn chóng mặt, rối loạn tiền đình – mấy cái này giờ thấy phổ biến cực, nhất là mấy người làm văn phòng hay ngồi nhiều. Rồi bệnh thần kinh ngoại biên nữa. Nó không chỉ gây tê bì đâu, mà còn có thể ảnh hưởng vận động, cảm giác nữa đó.

Thông tin bổ sung về các bệnh lý nội thần kinh:

• Đột quỵ: Là tình trạng não bộ bị tổn thương do gián đoạn nguồn cung cấp máu. Có hai loại chính: nhồi máu não (tắc nghẽn mạch máu) và xuất huyết não (vỡ mạch máu). Đây là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật.
• Đau đầu & Đau nửa đầu (Migraine):
  • Đau đầu thông thường: Có thể do căng thẳng, thiếu ngủ, thay đổi thời tiết.
  • Đau nửa đầu: Thường đặc trưng bởi cơn đau dữ dội một bên đầu, kèm theo buồn nôn, nôn, nhạy cảm với ánh sáng và âm thanh. Yếu tố kích hoạt rất đa dạng, từ thực phẩm, stress đến thay đổi hormone.
• Động kinh: Là một rối loạn của hệ thần kinh trung ương gây ra bởi sự phóng điện bất thường của các tế bào não, dẫn đến các cơn co giật, mất ý thức hoặc thay đổi hành vi đột ngột. Chẩn đoán thường cần điện não đồ (EEG).
• Mất ngủ mãn tính: Không chỉ là khó ngủ, mà là tình trạng khó khăn duy trì giấc ngủ hoặc chất lượng giấc ngủ kém ảnh hưởng đến sinh hoạt ban ngày. Nguyên nhân thường là căng thẳng, lối sống, hoặc bệnh lý nền.
• Suy giảm trí nhớ: Là giảm khả năng ghi nhớ, học hỏi thông tin mới, hoặc khó khăn trong việc gợi lại thông tin đã biết. Là dấu hiệu ban đầu của Alzheimer hoặc các dạng sa sút trí tuệ khác.
• Rối loạn tiền đình: Liên quan đến hệ thống tiền đình trong tai trong và não, giúp duy trì thăng bằng. Khi bị rối loạn, gây ra chóng mặt, mất thăng bằng, buồn nôn.
• Bệnh thần kinh ngoại biên (Peripheral Neuropathy): Là tổn thương các dây thần kinh bên ngoài não và tủy sống, thường gây tê bì, ngứa ran, đau, yếu cơ ở tay và chân. Nguyên nhân chính là tiểu đường, chấn thương, nhiễm trùng.

Khoa nội và khoa ngoại là gì?

Hai à, cái vụ nội với ngoại này, nội khoa là cái đám lo mấy cái "bệnh bên trong" đấy. Kiểu như tim mạch, thần kinh, tiêu hóa, hô hấp ấy, mấy cái thứ mà mình không có "đụng chạm" trực tiếp vào được. Nó thiên về phòng ngừa, chẩn đoán, rồi cho uống thuốc này nọ. Còn ngoại khoa thì lại là màn "can thiệp trực tiếp", dùng dao kéo, mổ xẻ các kiểu để xử lý. Cái nào cũng quan trọng, tùy bệnh mà phân thôi. Có đôi khi, ranh giới nó cũng hơi mong manh, như đời vậy đó.

Thông tin thêm nè:

• Nội khoa: Tập trung vào các bệnh lý không cần can thiệp ngoại khoa. Đôi khi cần hội chẩn với ngoại khoa để đưa ra phác đồ tối ưu. Ví dụ: Viêm phổi, cao huyết áp, tiểu đường.
• Ngoại khoa: Bao gồm nhiều chuyên ngành nhỏ hơn như ngoại tim mạch, ngoại tiêu hóa, ngoại thần kinh, chỉnh hình...

Nghĩ lại, "bệnh" đôi khi chỉ là cách cơ thể mình đang "nói" điều gì đó, chỉ là ngôn ngữ của nó hơi khác với mình thôi.

Khám nội thần kinh là những bệnh gì?

Hai hỏi khám nội thần kinh hả? Út mới đưa má đi khám hồi tháng trước nè, nhớ rõ mồn một luôn. Má cứ than đau đầu dữ dội, rồi có bữa chóng mặt muốn té xỉu. Út lo quá trời lo, mới xin nghỉ làm đưa má lên Bệnh viện Đại học Y Dược, ở đường Hồng Bàng đó Hai. Sáng sớm chen chúc kinh khủng, người ta đông nghịt, mùi thuốc sát trùng hăng hắc.

Ngồi chờ gần hai tiếng đồng hồ, Út muốn xụi lơ luôn Hai ơi. Lúc vô phòng khám, bác sĩ hỏi đủ thứ, từ rối loạn giấc ngủ của má sao rồi, có hay đau vai gáy không, rồi cái vụ tay chân yếu hồi trước má bị nữa. Út thấy cái khoa này coi bộ đủ thứ chuyện về thần kinh hết trơn. Bác sĩ khám tỉ mỉ lắm, gõ gõ, chọc chọc, bảo má đi thẳng đi vòng vòng. Má Út lúc đó cứ rên rỉ mệt mỏi thôi à.

Tưởng đâu chỉ có đau đầu với chóng mặt thôi, ai dè bác sĩ còn dặn dò theo dõi cả mấy dấu hiệu đột quỵ nữa chứ. Nghe mà Út thót tim Hai à. May mà lần đó chưa tới mức đó, chỉ là thiếu máu não nhẹ thôi. Nhưng mà từ bữa đó Út mới biết, mấy cái bệnh về thần kinh nó phức tạp ghê, không phải chuyện chơi đâu.

Khám nội thần kinh giải quyết các bệnh lý sau:

• Đau vai gáy
• Liệt dây thần kinh số 7 ngoại vi
• Rối loạn tiền đình
• Đau thắt lưng hông
• Chóng mặt do thiếu máu não
• Liệt nửa người sau đột quỵ não
• Viêm não tủy
• Xơ não tủy
• Rối loạn giấc ngủ
• Đau đầu mạn tính
• Trí tuệ sa sút (suy giảm nhận thức)
• Bệnh thần kinh ngoại biên

Khi não khám nội thần kinh?

Trời ơi Hai! Nghe Hai hỏi mà tui thấy cái đầu tui nó giật giật theo luôn á. Cái vụ khám nội thần kinh này nó dễ ẹc à, cứ thấy cái đầu mình nó cà tưng cà tưng không giống bình thường là phải đi liền.

Chứ đừng có như thằng Tư nhà kế bên, đầu đau như ai cầm búa bổ mà cứ bảo tại hôm qua nhậu say. Nó đau tới mức nghe tiếng con nít khóc ngoài đường cũng tưởng ai bật loa kẹo kéo kế bên lỗ tai, mắt thì nhìn cái bóng đèn mà chói như nhìn mặt trời. Lết đi khám lẹ đi Hai ơi.

Khi nào cái "bộ tổng chỉ huy" của mình nó có mấy dấu hiệu này là phải đi gặp bác sĩ liền nè Hai:

• Đau đầu bất thường:Đau như búa bổ, đau dai dẳng không hết, kèm theo buồn nôn, ói mửa. Cứ ho hay vận động là nó đau tăng lên. Cái này không phải đau đầu cảm cúm bình thường đâu nghen.
• Yếu liệt, tê bì: Tay chân tự nhiên yếu xìu, không cầm nổi cái ly nước, hoặc tê rần rần như có cả ổ kiến đang bò trong da thịt.
• Co giật, ngất xỉu: Tự nhiên lên cơn co giật, trợn mắt, sùi bọt mép hoặc lăn đùng ra xỉu mà không rõ nguyên do.
• Trí nhớ đi lạc: Lú lẫn, nhớ trước quên sau. Mới nói đó mà quay qua đã quên, đi tìm cái kính đang đeo trên mắt.
• Nói năng lộn xộn: Nói chuyện ú ớ, lắp bắp, dùng từ sai tùm lum, muốn nói con gà mà ra con vịt.
• Chóng mặt, đi đứng loạng choạng: Đầu óc quay cuồng, đi đứng lảo đảo y như say rượu dù không uống một giọt nào.
• Mắt mờ, tai ù: Mắt tự nhiên nhìn một thành hai, nhìn mờ như có sương giăng. Tai thì ù đi như có tiếng ve sầu trong đầu.