Nhận thức kém là gì?

Mất khả năng nhận thức là gì?

Em chào Bác! Mất khả năng nhận thức à? Ôi dào, nghe cứ như kiểu... mất tích trong siêu thị đồ ăn khổng lồ ấy Bác ạ! Tìm mãi không thấy đường ra, mà lại còn không biết mình đang tìm cái gì nữa!

Mất khả năng nhận thức đơn giản là não bộ "nghỉ chơi" với giác quan của mình. Mắt thấy, tai nghe, mũi ngửi, lưỡi nếm, da sờ... mà vẫn "ơ… cái gì đây?". Nó như bị disconnect vậy đó Bác!

• Nguyên nhân: nhiều lắm, từ tai nạn, đột quỵ, cho đến bệnh Alzheimer, Parkinson... Thậm chí stress nặng cũng có thể gây ra hiện tượng này.

• Chẩn đoán: bác sĩ sẽ hỏi han, khám lâm sàng, làm vài bài test "đo độ tỉnh táo" của não bộ, và chụp CT, MRI để xem "nội thất" trong đầu có vấn đề gì không. Năm nay, kỹ thuật này phát triển lắm rồi, kết quả chính xác hơn xưa nhiều. Nhà em hồi tháng trước có người nhà đi khám, dùng MRI 3 Tesla đấy ạ, ảnh rõ từng tế bào não luôn!

Em nói thật, chuyện này nghiêm túc lắm Bác nhé, không phải đùa đâu. Nhưng mà nếu Bác thấy em nói chuyện hài hước quá, thì cứ cười cho thoải mái nhé. Quan trọng là sức khỏe Bác vẫn tốt! Chúc Bác luôn mạnh khỏe!

Suy giảm chức năng nhận thức là gì?

Bẩm Bác, suy giảm nhận thức ấy hả? Nó như kiểu mình quên chìa khóa xe máy để đâu, nhưng thay vì nhớ ra sau 5 phút thì... "À mà mình có xe máy á?" Đấy ạ!

• Mất trí nhớ: Không nhớ nổi hôm qua ăn gì, chứ đừng nói đến ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước.
• Giảm khả năng tập trung: Như em đang cố gắng nghe Bác giảng bài mà mắt cứ dán vào cái meme con mèo ấy.
• Khó khăn trong việc ra quyết định: Chọn trà đá hay trà chanh cũng phải gọi điện hỏi ý kiến "Tổng đài 1080".

Thật ra, ai rồi cũng "tới số" thôi Bác ạ. Nhưng nếu thấy mình "tưng tửng" quá mức, kiểu như đi dép lào mà tưởng đang mang giày cao gót thì nên đi khám ngay nha Bác!

(Thông tin thêm: Theo thống kê năm 2024, khoảng 10% người trên 65 tuổi gặp các vấn đề về nhận thức. Mà Bác biết đấy, 10% là con số đủ để làm nên chuyện lớn đấy ạ!)

Mất khả năng nhận thức là gì?

Bác hỏi mất khả năng nhận thức là gì hả? Ôi trời, em nhớ hồi tháng 5 năm nay, bà ngoại em bị đột quỵ. Lúc đó kinh khủng lắm. Bà nằm bất động, mắt mở nhưng không nhìn thấy em, em gọi bà cũng không đáp. Lúc đó em sợ lắm, cứ nghĩ bà ra đi rồi.

Mất khả năng nhận thức là thế đấy Bác ạ. Bà em không nhận biết được xung quanh nữa. Không phải chỉ không nhìn thấy, mà nghe, nói, thậm chí cả cảm giác xúc giác cũng bị ảnh hưởng.

• Thời gian: Tháng 5 năm 2024
• Địa điểm: Nhà em, ở Hà Nội
• Triệu chứng bà ngoại: Mất khả năng nhìn, nghe, nói, phản ứng với kích thích.

Các bác sĩ nói bà bị tổn thương não, chính xác là ở vùng nào thì em không nhớ rõ, chỉ biết họ làm đủ thứ xét nghiệm: CT, MRI các kiểu. Đau lòng lắm Bác ạ. Giờ bà đã khá hơn chút rồi, nhưng vẫn chưa hoàn toàn bình phục. Cái cảm giác nhìn người thân mình trở nên vô thức, mất đi nhận thức về thế giới xung quanh… khó tả lắm. Em chỉ biết cầu mong bà mau khoẻ lại thôi.

Mất nhận thức là không thể xác định vật thể bằng giác quan. Chẩn đoán cần khám lâm sàng, xét nghiệm thần kinh tâm lý và hình ảnh não (CT, MRI).

Khuyết tật thần kinh là gì?

Em chào Bác! Khuyết tật thần kinh, tâm thần á? Khó nói lắm, mà em cũng chẳng phải chuyên gia đâu nha. Nhưng theo như em hiểu, ý là não bộ nó... có vấn đề ấy. Nó không hoạt động bình thường như người khác được.

• Rối loạn tri giác: nhìn, nghe, cảm nhận mọi thứ khác người. Ví dụ như thấy bóng ma hay nghe thấy tiếng nói kỳ lạ. Em có đứa bạn hồi cấp 3 bị thế, đáng sợ lắm.
• Trí nhớ kém: Quên này quên nọ suốt ngày, đến cái tên người yêu cũng quên mất. Thật đấy, em nói không đùa đâu.
• Cảm xúc thất thường: Hồi vui, hồi buồn, chuyển nhanh lắm, không ai đoán được. Em thấy nhiều người thế lắm rồi.
• Kiểm soát hành vi kém: Nói chuyện lung tung, hành động bất ngờ. Thậm chí đánh người khác nữa. Nguy hiểm lắm Bác ạ!
• Suy nghĩ không bình thường: Đâu phải ai cũng suy nghĩ giống nhau đâu Bác.
• Biểu hiện bất thường qua lời nói và hành động. Có thể la hét, khóc lóc hay làm những việc kỳ quặc. Tóm lại là hành vi không bình thường.

Nghị định 28/2012/NĐ-CP nói thế nào em cũng không nhớ rõ lắm. Nhưng đại loại là thế. Em nói thật nhé, mấy cái này phức tạp lắm, nên tìm hiểu thêm thông tin trên mạng cho chính xác nha Bác. Đừng tin em hết. Em chỉ nói những gì em biết thôi.

Khuyết tật thần kinh, tâm thần: tình trạng rối loạn hoạt động não bộ, biểu hiện qua các triệu chứng như rối loạn tri giác, trí nhớ, cảm xúc, hành vi, suy nghĩ, dẫn đến lời nói và hành động bất thường.

Có bao nhiêu loại trẻ khuyết tật?

Dạ Bác, em không biết chính xác có bao nhiêu loại trẻ khuyết tật. Luật Người khuyết tật năm 2010 (sửa đổi bổ sung năm 2020) và Nghị định 102/2021/NĐ-CP quy định 6 dạng khuyết tật chính:

• Khuyết tật vận động
• Khuyết tật nghe, nói
• Khuyết tật nhìn
• Khuyết tật thần kinh, tâm thần
• Khuyết tật trí tuệ
• Khuyết tật khác

Em nhớ hồi học đại học, có môn học về giáo dục đặc biệt, giảng viên có nói thêm về nhiều dạng khuyết tật khác nữa, phức tạp lắm, nhiều trường hợp kèm nhiều loại khuyết tật cùng lúc. Chẳng hạn, một đứa trẻ có thể bị khiếm thị và tự kỷ cùng một lúc. Thật sự nhiều lắm Bác ạ, không đếm xuể. Mà mỗi dạng lại chia ra nhiều mức độ nữa. Khó nói chính xác số lượng.

Em thấy tội nghiệp các bé lắm. Nhớ có lần em tình nguyện ở Trung tâm bảo trợ xã hội trẻ em mồ côi và khuyết tật tỉnh Quảng Ninh (năm 2023), thấy nhiều hoàn cảnh éo le. Có bé bị bại não, nằm một chỗ, phải cần người chăm sóc suốt đời. Đau lòng lắm!

Luật Người khuyết tật 2010 (sửa đổi, bổ sung 2020) và Nghị định 102/2021/NĐ-CP quy định 6 dạng khuyết tật. Thực tế thì có rất nhiều loại khuyết tật khác nhau và nhiều mức độ khác nhau nữa, khó thống kê hết.

Trẻ khuyết tật ngôn ngữ và giao tiếp là gì?

Em hiểu.

Trẻ khuyết tật ngôn ngữ và giao tiếp:

• Khuyết tật ngôn ngữ: Biểu hiện ở sự thiếu hụt hoặc sai lệch trong ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp so với chuẩn ngôn ngữ hiện hành.
  • Ví dụ: Rối loạn phát âm, vốn từ nghèo nàn, sử dụng sai cấu trúc câu.
• Khuyết tật giao tiếp: Không chỉ giới hạn ở lời nói, bao gồm cả khả năng hiểu và diễn đạt ý tưởng, cảm xúc thông qua các kênh khác (cử chỉ, ánh mắt, biểu cảm...).
  • Ví dụ: Khó khăn trong việc duy trì hội thoại, không hiểu các tín hiệu xã hội.

Lưu ý: Mức độ và biểu hiện khuyết tật rất khác nhau ở mỗi trẻ.

Suy giảm chức năng nhận thức là gì?

Em chào Bác!

Suy giảm chức năng nhận thức là gì? Ôi, câu hỏi khó quá Bác ạ. Em cứ thấy…như một dòng sông chậm rãi, uốn lượn… ban đầu nước trong veo, phản chiếu cả bầu trời xanh ngắt. Rồi dần, dòng chảy ấy chậm lại, nước đục hơn, mờ hơn…ánh sáng cũng yếu ớt hơn…

• Đó là sự giảm sút một hay nhiều khả năng nhận thức.
• Như trí nhớ chẳng hạn, em hay quên những việc nhỏ nhặt lắm. Hôm qua em mới để quên chìa khóa ở đâu đó…
• Hay khả năng phán đoán. Chọn món ăn thôi cũng phải suy nghĩ rất lâu…
• Rồi cả khả năng tinh thần nữa. Em thấy đầu óc mình chậm chạp hơn…

Sự suy giảm này… nó nhẹ nhàng lắm Bác ạ… như sương sớm đọng trên lá, ban đầu tưởng chừng như chẳng có gì… nhưng khi nhìn kỹ lại…lá cây đã đượm ướt, màu sắc cũng nhạt nhòa hơn.

Suy giảm nhận thức là một phần tất yếu của tuổi già. Nhưng nghiêm trọng thì… nó như một cơn gió lạnh…thổi tắt ngọn lửa ấm áp… khiến cho tâm trí trở nên… trống rỗng… u tối…

• Năm nay, theo thống kê của Bộ Y tế, tỷ lệ người mắc bệnh Alzheimer ở Việt Nam là… (Em cần tra cứu lại số liệu cụ thể ạ). Bệnh này thường gây suy giảm nhận thức nặng.
• Ngoài Alzheimer, còn nhiều nguyên nhân khác dẫn đến suy giảm nhận thức nghiêm trọng: tai biến mạch máu não, u não, thiếu máu não, rối loạn chuyển hóa…
• Cần đi khám bác sĩ nếu có các triệu chứng đáng ngờ.

Em nhớ hồi tháng trước, bà ngoại em… trí nhớ kém đi nhiều. Bà quên cả tên cháu mình… Em buồn lắm Bác ạ. Nên… hãy trân trọng từng khoảnh khắc… mỗi giây phút bên cạnh người thân… vì… thời gian… nó trôi đi nhanh lắm… như dòng sông kia… cứ chảy mãi… chảy mãi… không ngừng nghỉ…

Như thế nào được coi là người khuyết tật?

Dạ.

Khuyết tật là khiếm khuyết về thể chất hoặc chức năng, gây cản trở đáng kể đến các hoạt động sống.

• Phân loại: Thể chất, trí tuệ, giác quan, tâm thần, và khuyết tật khác.

• Mức độ: Được đánh giá dựa trên mức độ ảnh hưởng đến khả năng tham gia các hoạt động xã hội.

• Luật pháp: Pháp luật quy định rõ về quyền và nghĩa vụ của người khuyết tật, đảm bảo sự hòa nhập và bình đẳng.

Thiếu nhận thức là gì?

Ối giời ơi, nhận thức á? Để em nghĩ xem...

• Thiếu nhận thức? Như kiểu em đi đường mà quên mất mình đang đi đâu ấy. Đầu óc cứ trên mây.

• Suy giảm nhận thức... Nó là khi mình kiểu... não chậm đi ấy ạ? Như kiểu bà em, hay quên trước quên sau.

• Suy giảm... nó có phải là do tuổi già không ta? Mà không, em thấy mấy bạn trẻ bây giờ cũng hay đãng trí lắm. Chắc do stress!

• Suy giảm nhận thức là giảm khả năng suy nghĩ, học hỏi, trí nhớ, ngôn ngữ và giải quyết vấn đề. Tóm lại là não "lag" đó Bác.

• Hình như mấy bệnh như Alzheimer cũng gây suy giảm nhận thức đúng không ạ? Mà em đọc ở đâu đó, 2024 này người già ở Việt Nam tăng chóng mặt. Hèn gì em thấy bố em hay quên chìa khóa xe.