Khoai tây như thế nào là không ăn được?

Như thế nào gọi là khoai tây mọc mầm?

Nghe Tui nói nè Mấy Bồ.

Khoai tây mọc mầm là củ khoai có những cái chồi màu xanh hoặc tím nhú ra từ mắt khoai. Vỏ khoai hoặc phần thịt ngay dưới vỏ có thể chuyển sang màu xanh lá.

Trời đất ơi, cái củ khoai tây mà nó mọc mầm thì nhìn y chang như cái đầu của thằng bạn Tui mới đi uốn tóc xoăn thất bại vậy đó. Nó lún phún mấy cái mầm xanh lè tím ngắt, trông vừa có chí tiến thủ muốn vươn lên thành cây, vừa ngứa mắt dễ sợ.

Bữa Tui để quên mấy củ trong gầm bếp, lôi ra nó mọc rễ dài như tóc của công chúa Rapunzel luôn, hết cả hồn. Tí nữa là nó tự bò ra khỏi nhà đi tìm hoàng tử rồi.

Dấu hiệu nhận biết nó dễ như ăn cháo vậy đó:

• Mọc râu mọc ria: Mấy cái mắt khoai tự nhiên nó nhú ra mấy cái mầm, cái chồi. Trông như nó đang mọc anten để dò sóng vũ trụ vậy.
• Da xanh mặt tái: Vỏ hoặc cái lớp thịt ngay sát vỏ nó chuyển sang màu xanh lè xanh lét như người khổng lồ Hulk. Đây là dấu hiệu của độc tố solanine đang tăng cao, ăn vô là không thấy đường về.
• Mềm nhũn teo tóp: Củ khoai nó mất nước, cầm lên thấy nó mềm xèo, da thì nhăn nheo như da mặt bà thím hàng xóm sau một đêm mất ngủ.

Cái chất độc solanine với chaconine trong khoai tây mọc mầm nó không phải chuyện đùa đâu Mấy Bồ. Ăn vô nhẹ thì Tào Tháo rượt chạy té khói, đau bụng, nôn mửa. Nặng thì đi cấp cứu lẹ còn kịp đó. Đun nấu nhiệt độ cao cũng không phá hủy hết được độc tố này đâu. Bỏ đi cho nó lành Mấy Bồ ơi.

Khoai tây như thế nào là độc?

A Tui nói Mấy Bồ nghe nè, khoai tây mà độc á, dễ nhận lắm. Cứ nhìn cái củ là biết liền, hồi đó Tui cũng hay lơ ngơ vụ này xong bị la hoài.

Khoai tây mọc mầm là có độc, cái này là chắc chắn luôn. Độc tố nó tên là solanin, tập trung nhiều nhất ở ngay chân mầm, mấy cái mắt khoai, với lại cái lớp vỏ bị xanh lè do để ngoài sáng á. Cái màu xanh đó là diệp lục, nhưng mà nó cũng là dấu hiệu cho thấy solanin đang tăng cao.

Ủa mà gọt cái vỏ xanh đi ăn được hông ta? Nếu nó chỉ hơi xanh một tẹo, mầm bé xíu thì gọt thiệt là dày, khoét sâu mấy cái mầm đi rồi ngâm nước muối loãng, nấu chín kỹ thì cũng tạm. Nhưng mà an toàn nhất là vứt luôn đi Mấy Bồ ơi, nhất là khi nó đắng. Đừng có tiếc rẻ làm gì.

• Vỏ khoai chuyển sang màu xanh lá.
• Củ khoai đã mọc mầm dài.
• Ăn vào có vị đắng ngắt.
• Củ khoai bị mềm nhũn, da nhăn nheo.

Solanin là một loại glycoalkaloid, nó là chất độc thần kinh tự nhiên của cây để chống sâu bệnh nấm mốc đồ đó. Con người ăn vào liều cao là bị ngộ độc, triệu chứng là đau bụng, ói mửa, tiêu chảy, đau đầu, nặng hơn thì lú lẫn, ảo giác, mệt mỏi luôn. Nấu ở nhiệt độ cao cũng không phá hủy hoàn toàn được nó đâu. Bởi vậy thấy khoai có dấu hiệu là bỏ liền cho Tui.

Tại sao mầm khoai tây lại độc?

Mầm khoai tây độc do chứa solanine và chaconine-alpha, các hợp chất alkaloid hình thành khi tinh bột chuyển hóa. Ăn phải gây ngộ độc.

Mấy Bồ cứ nghĩ đơn giản. Khoai nó mọc mầm là muốn 'khai sinh' cái cây mới, chứ đâu phải để mình ăn. Tinh bột vốn lành, giờ biến chất, sinh độc. Quy luật tự nhiên. Ăn vào thì tự chịu, trách ai.

• Thành phần:
  • Solanine và chaconine-alpha, gọi chung là glycoalkaloid. Không phải dạng vừa.
  • Xuất hiện khi tinh bột chuyển hoá. Khoai nó cũng có đời sống riêng.
• Tập trung ở đâu:
  • Nhiều nhất là ở mầm, lá, thân.
  • Vỏ khoai chuyển xanh cũng đừng đụng vào. Màu xanh đó không phải màu may mắn đâu.
• Hậu quả:
  • Từ buồn nôn, tiêu chảy nhẹ. Đến nhức đầu, ảo giác, nặng hơn là hôn mê.
  • Đừng nghĩ cạo sơ là xong. Độc tố ngấm sâu đó.
• Lời khuyên:
  • Nếu củ khoai chỉ có ít mầm nhỏ, cắt bỏ sâu phần mầm và vỏ xanh. Lột sạch.
  • Tốt nhất, khoai xanh nhiều hoặc mầm dài, vứt đi. Đừng tiếc của. Mạng sống mà, rẻ rúng vậy sao.

Tại sao không được ăn khoai tây mọc mầm?

Mấy Bồ hỏi tại sao không được ăn khoai tây mọc mầm hả? Đơn giản thôi, vì cái mầm đó nó không phải là "lộc" mà là lộc độc đó Mấy Bồ ơi! Tưởng tượng đang ăn cơm ngon lành xong tự nhiên "nhảy múa" với ông Táo vì ngộ độc thì sao? Cấm tiệt nha!

Cái củ khoai tây khi mọc mầm, y như kiểu nó đang "nổi loạn dậy thì" vậy đó Mấy Bồ. Nó bắt đầu sản xuất ra solanine và chaconine-alpha – mấy chất này coi bộ hiền lành nhưng lại là "sát thủ ngầm", chuyên gia gây ngộ độc. Giống như mấy đứa bạn thân tưởng hiền mà toàn "đâm sau lưng" vậy đó!

Mấy "sát thủ" này nó không thèm ở chỗ tề gia nội trợ đâu, mà tập trung hết vào mấy chỗ "đầu đường xó chợ" như thân, lá, mầm và đặc biệt là mấy cái vỏ xanh lè của củ. Mấy Bồ nghĩ cứ gọt vỏ là xong hả? Đôi khi nó thấm sâu, nên đừng có dại mà "cứu vớt" mấy củ xanh mầm nha, thà vứt đi còn hơn 'tiền mất tật mang'!

• Solanine và Chaconine-alpha thuộc nhóm glycoalkaloids, là cơ chế tự vệ của cây.
• Triệu chứng ngộ độc bao gồm buồn nôn, tiêu chảy, đau bụng, nhức đầu. Trường hợp nặng có thể gây nhịp tim chậm, huyết áp thấp và sốt.
• Liều lượng gây độc: Khoảng 2-5 mg glycoalkaloids trên mỗi kg trọng lượng cơ thể có thể gây triệu chứng. Liều lượng trên 6 mg/kg có thể gây tử vong.
• Cách xử lý:
  • Vứt bỏ ngay khoai tây có mầm hoặc vỏ xanh.
  • Không cắt bỏ phần mầm và vỏ xanh để ăn phần còn lại, vì độc tố có thể đã lan sâu vào củ.
  • Bảo quản khoai tây ở nơi tối, mát mẻ (khoảng 7-10°C) và tránh ánh sáng trực tiếp để ngăn mọc mầm và vỏ xanh.
  • Không để chung khoai tây với hành tây, táo vì khí ethylene từ chúng có thể kích thích khoai tây mọc mầm nhanh hơn.

Lưu ý gì khi bảo quản và chọn khoai tây?

Khoai tây? Nghe.

Giữ nó đúng cách:

• Chỉ nơi tối, khô ráo. Tránh ánh sáng, ẩm mốc hoàn toàn. Không thì mọc mầm, xanh lẹ.
• Đừng rửa. Rửa sạch, khoai thối nhanh hơn. Cứ để nguyên lớp đất khô tự nhiên, đó là tốt nhất.

Chọn mua, nhìn kỹ vào:

• Cầm lên, phải chắc tay. Thấy mềm xìu? Cút.
• Vỏ ngoài: Láng, không vết xanh. Thấy mầm nhú? Bỏ ngay. Xanh là độc hại.
• Mắt củ nông thôi. Mùi phải thoang thoảng mùi đất, không chua gắt.