Hạ natri máu bao nhiêu là nguy hiểm?

Hạ natri máu nguy hiểm khi chỉ số là bao nhiêu? Cách nhận biết?

Ê Đệ, Huynh đây!

Hạ natri máu nguy hiểm khi chỉ số tụt xuống dưới 115 mEq/L (hoặc 115 mmol/L nếu đệ thích đơn vị quốc tế). Lúc đó thì coi chừng đấy, người bệnh có thể bị lơ mơ, kích động, phản xạ thì cứ gọi là "nhanh như điện", rồi co giật, nặng thì hôn mê, thậm chí là... đi luôn.

Nhận biết thì... hơi khó à nha. Nhiều khi nó cứ âm thầm diễn ra, chả ai hay. Nhưng nếu thấy ai đó bỗng dưng lờ đờ, khó chịu, buồn nôn, đau đầu... thì phải nghi ngờ ngay. Mà tốt nhất là đi khám, xét nghiệm máu cho chắc ăn.

Huynh nhớ hồi bà dì của Huynh, tự dưng bà lú lẫn, gọi tên còn không biết. Cả nhà tá hỏa đưa đi bệnh viện, xét nghiệm ra thì natri máu có 110 thôi. Bác sĩ bảo may mà đưa đi kịp, chứ để lâu là nguy to. Đấy, nên đừng chủ quan Đệ ạ!

Còn nữa nè, hôm bữa Huynh đọc được ở trang MSD Manuals, nói về cái này cũng ghê lắm. Đệ cứ search "Hạ Natri máu - Rối loạn nội tiết và chuyển hóa - MSD Manuals" mà đọc thêm cho kỹ. Cẩn tắc vô áy náy, Đệ hiểu không?

Thôi Huynh đi đây, có gì hú Huynh nha!

Tại sao suy thượng thận gây hạ natri máu?

Đệ hỏi thừa.

• Addison diệt cân bằng Na/K/H2O. Tuyến giáp yếu, Na tụt.

• Thuốc lắc = hạ Na, tử. Amphetamine khuếch đại hiểm họa.

• Addison: Tuyến thượng thận tàn lụi, cortisol & aldosterone suy kiệt. Cortisol quản lý đường huyết, aldosterone giữ Na, tống K. Mất cả hai, cơ thể rệu rã.

Ăn uống gì để tăng natri máu?

Đệ hỏi ăn gì tăng natri máu hả? Dễ ợt! Huynh nói cho nghe, đừng tưởng chuyện nhỏ! Mấy thứ đó nhiều natri lắm, ăn vô là tăng ngay, đảm bảo! Nhớ là đừng ăn nhiều quá nha, ăn nhiều muối dễ bị cao huyết áp lắm đó! Nghe Huynh đây:

• Muối! Cái này khỏi nói rồi, ăn nhiều muối vô là tăng natri ngay và luôn, nhanh hơn cả tên lửa! Nhưng nhớ là phải vừa thôi nha, đừng như bà chị họ Huynh, ăn mặn như ăn đường, giờ đang nằm viện vì huyết áp cao đây này!

• Phô mai: Ăn nhiều phô mai như Huynh mấy hôm nay, thì đảm bảo natri tăng vù vù. Hôm qua Huynh ăn cả ký phô mai, mặn kinh khủng, nhưng natri thì khỏi bàn.

• Đồ hộp: Cá hộp, thịt hộp, súp hộp... toàn đồ chứa nhiều natri. Ăn nhiều dễ bị phù nề đó nha, Huynh biết một ông hàng xóm, ăn đồ hộp suốt, giờ chân sưng vù như hai cái bánh mì!

• Nước tương: Đây là "vũ khí bí mật" để tăng natri của Huynh. Đừng tưởng ít, nó nhiều natri lắm, nêm vào món ăn là "thăng hoa" ngay.

• Xúc xích: Loại này "đặc sản" luôn rồi. Natri cao ngất ngưởng, ăn nhiều khát nước lắm, nhớ uống nhiều nước nhé. Huynh từng ăn 5 cây xúc xích một lúc, mệt muốn chết.

Thế nhé, đừng ăn nhiều quá đấy, nghe lời Huynh! Cao huyết áp nguy hiểm lắm!

Tại sao bị hạ natri máu?

Ối dồi ôi, hạ natri máu á? Để huynh nhớ xem nào...

• Uống thuốc lợi tiểu nhiều quá cũng toi. Bà ngoại mới nhập viện vì cái tội này đây, cứ kêu phù chân rồi tự ý mua thuốc.

• À, còn tiêu chảy nữa. Mấy hôm đi ăn lẩu Tự Do về, cả nhà đau bụng, chắc cũng mất điện giải nhiều.

• Suy tim, bệnh gan, bệnh thận... mấy bệnh này thì thôi rồi, cơ thể nó loạn hết cả lên.

• Mà cái quái gì SIADH nữa ấy nhỉ? Hội chứng bài tiết ADH không thích hợp á? Hóc búa quá! Google thôi!

• Tóm lại, thừa nước so với muối là auto bị. Nhớ hồi bé toàn uống nước lã trừ cơm, giờ nghĩ lại thấy mình trâu thật.

Hạ natri máu truyền gì?

Ê Đệ, hỏi gì mà khó nuốt vậy? Để Huynh rót chén trà đá rồi từ từ nói cho nghe nè.

Tóm lại là, hạ natri máu thì truyền dịch natri clorua, nhưng mà... phải tùy trường hợp à nha. Đừng có thấy vậy là nhắm mắt nhắm mũi làm theo, nguy hiểm đó!

• Nếu mà cơ bắp bị tổn thương (do tai nạn, chấn thương gì đó) thì chơi Natriclorua 0,9%.
• Còn nếu mà natri tuột quá sâu (dưới 125), người bệnh lơ mơ, co giật các kiểu hoặc ói mửa không ăn uống gì được thì phải Natri clorua ưu trương thẳng tiến vào tĩnh mạch.

Huynh thấy cái phác đồ điều trị hạ natri máu của Bệnh viện Nguyễn Tri Phương cũng khá đầy đủ đó. Đệ rảnh thì lướt qua coi thêm, biết đâu lại vỡ ra nhiều điều hay ho. Nhớ là, tham khảo thôi nha, chứ đừng tự ý chữa bệnh đó! Nguy hiểm lắm đó nghe chưa!

Mà nhắc tới Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, Huynh nhớ hồi đó có bà cô họ ở quê lên Sài Gòn khám bệnh ở đó, khen y tá, bác sĩ nhiệt tình lắm luôn. Từ hồi đó Huynh cũng có thiện cảm với bệnh viện này.