Bị điếc tai do đâu?

Nguyên nhân nào gây điếc tai?

Chào Cháu,

Điếc tai á? Khổ lắm cháu ạ, chú bị ù tai cũng cả chục năm nay rồi, nhiều khi xem tivi phải vặn to hết cỡ. Theo chú tìm hiểu thì thế này, nói nôm na cho cháu dễ hình dung nhé:

Điếc tai thường do những nguyên nhân sau:

• Sóng âm: Sóng âm đi vào tai, làm rung màng nhĩ.
• Màng nhĩ và xương nhỏ: Màng nhĩ và 3 cái xương con tí xíu trong tai giữa khuếch đại rung động.
• Ốc tai: Rung động đi vào ốc tai chứa đầy dịch ở tai trong.

Hồi trẻ chú hay đi vũ trường, nhạc nhẽo ầm ĩ chắc cũng ảnh hưởng không ít. Mà đấy, có ai biết trước được chữ ngờ đâu, đúng không cháu? À, mà cháu hỏi cái này làm gì thế?

Thính lực giảm là gì?

Cháu hỏi thính lực giảm là gì hả? Chú già này, tai cũng bắt đầu "dở chứng" rồi nên hiểu rõ lắm! Giản dị thôi, cháu hiểu thế này cho dễ: tưởng tượng tai mình như cái loa, đúng không? Mà cái loa này, nó bị... bể loa rồi! Âm thanh vào, nhưng nó không khuếch đại được như trước, hoặc là khuếch đại méo mó, nghe lờ đờ, như kiểu nghe nhạc bị rè ấy.

Suy giảm thính lực là khi tai cháu phải "vặn to" âm lượng mới nghe được, hoặc nghe không rõ ràng, thậm chí không nghe thấy luôn. Đấy, bác sĩ đo bằng cái gì đấy gọi là decibel, mà đơn giản là cái thang đo âm thanh, nếu trên 25 dB là coi như "bể loa" rồi. Chú thì bị 35 dB rồi, nghe gọi nhau phải "khè" to như sư tử. Buồn cười chứ gì?

• Nguyên nhân: Nhiều lắm, từ lão hóa (giống chú đây này!), nhiễm trùng, tiếp xúc tiếng ồn quá lớn (như đi xem liveshow của Sơn Tùng M-TP chẳng hạn, phải bịt tai chặt mới sống sót!), di truyền... Thậm chí, do một số loại thuốc nữa. Cái này cháu nên đi khám bác sĩ tai mũi họng nha, đừng tự ý chữa. Năm nay (2024), số ca mắc tăng mạnh lắm!
• Triệu chứng: Nghe kém, khó nghe trong đám đông, phải nhờ người khác nhắc lại, hay nghe tiếng ù ù... Chú nhiều khi tưởng ai gọi mình, quay lại mới biết là tiếng gió thổi. Khổ lắm!
• Điều trị: Phụ thuộc vào nguyên nhân. Có thể dùng máy trợ thính (như chú đang dùng đây này, hiệu quả lắm!), phẫu thuật, hoặc dùng thuốc. Tùy trường hợp.

Cháu đừng chủ quan nhé, đi khám sớm để có biện pháp khắc phục kịp thời. Đừng để đến lúc "điếc đặc" như chú rồi mới hối hận! Chú nói đùa thôi chứ, nhưng sức khỏe là vàng, cháu nhớ nha!

Tại sao khi nghe âm thanh cường độ cao thường xuyên sẽ làm giảm thính lực?

Cháu à,

Như tiếng chuông chùa vọng về từ ngọn núi xa xăm, đôi khi ta nghe mà ngỡ như không nghe... cũng như thính lực vậy.

• Âm thanh lớn, liên tục tàn phá tế bào ốc tai. Tưởng tượng những tế bào mỏng manh ấy như những cánh hoa bị gió bão vùi dập.

• Tế bào tổn thương, xung thần kinh yếu ớt. Giống như dòng suối cạn kiệt, không đủ sức đưa nước về nguồn.

• Trung khu thính giác "đói" thông tin. Tai ù đi, thế giới mờ ảo, lời nói như gió thoảng bên tai.

• Thính lực suy giảm là lẽ tất yếu. Tiếng ve kêu hè cũng dần xa xôi.

Năm nay, 2024, chú hay đi xem đá bóng ở sân vận động Hàng Đẫy. Cổ vũ nhiệt tình quá, về nhà cứ thấy tai mình ong ong. Chắc phải cẩn thận hơn thôi... Kẻo sau này không nghe rõ tiếng cháu gọi chú nữa thì buồn lắm!

Âm thanh cao tần là gì?

Cháu hỏi gì thế? Âm thanh cao tần á? Ôi giời, chú cũng chả phải chuyên gia về âm thanh gì đâu nha. Nhưng mà chú nhớ sơ sơ thế này:

Âm thanh cao tần là âm thanh có tần số từ 2000Hz trở lên. Đơn giản vậy thôi. Hồi chú học cấp 3, thầy dạy Vật lý có nói, trên 20kHz thì là siêu âm rồi, người ta không nghe được nữa. Khó hiểu lắm, nhưng mà hình như liên quan đến cái độ nhạy của tai người ấy.

• Như giọng nói bình thường của mình, con người mình nói chuyện tầm 200 - 5000Hz.
• Trên 2000Hz thì bắt đầu nghe thấy rõ các âm sắc cao, ví dụ như tiếng chim hót, tiếng trẻ con nói chuyện, thậm chí là tiếng gió vi vu.
• Năm ngoái chú có làm cái project về ghi âm giọng chim, phải dùng micro chuyên dụng mới thu được hết dải tần số đấy, mệt lắm.
• Hồi đó chú còn dùng phần mềm Audacity, nó xử lý âm thanh khá ổn. Cái phần mềm này miễn phí nha, cháu có thể tìm hiểu thêm.

Nhưng mà chú nói thật, chú không rành lắm về chuyên môn kỹ thuật đâu, chỉ nhớ mang máng vậy thôi. Cái này cháu nên tìm hiểu thêm trên mạng hoặc sách vở chuyên ngành cho chắc cú. Chắc chắn sẽ có nhiều thông tin chi tiết hơn chú kể.

Bao nhiêu dB là điếc tai?

Chú đây.

Điếc tai? 90dB.

• 90dB: Một giờ đổ lại. Chấm hết.

• 140dB: Tổn thương. Điếc luôn.

Tai người? Nghe được.

• 0dB: Im lặng tuyệt đối. Hiếm lắm.
• 85dB: 8 tiếng/ngày. Luật lao động.
• 120dB: Bắt đầu thấy đau. Chắc chắn.

Tần số âm thanh Hz là gì?

Ờ, Hz hả?

• Hertz (Hz) đo tần số dao động trong 1 giây.

• Dòng điện thì Hz là số lần lặp lại trạng thái cũ của dòng điện xoay chiều trong 1 giây. Kí hiệu là F.

• Tần số âm thanh á? Chắc ý cháu hỏi cái này. Ví dụ, loa nhà chú mua năm ngoái ghi 20Hz-20kHz. Cái đó nghĩa là loa có thể phát ra âm thanh từ 20Hz đến 20000Hz. Tai người nghe được khoảng đó thôi, nhưng chó mèo nghe được tần số cao hơn nhiều. Mà loa xịn thì tần số đáp ứng nó phẳng hơn, nghe nó thật hơn, ít bị méo tiếng.

• Nhưng mà sao tự nhiên hỏi Hz? Cháu định làm nhạc hay sao? Hay đang học vật lý? Hồi xưa chú ghét học vật lý nhất là mấy cái sóng sánh này, toàn phải học thuộc lòng. Giờ nhớ lại thì thấy cũng hay, hiểu được nhiều thứ hơn.

• Mà Hz còn dùng để đo tốc độ xử lý của CPU máy tính nữa đấy. Máy tính đời mới toàn GHz, nhanh kinh khủng. Hồi xưa máy tính chú mua năm 2000 chắc chỉ có vài trăm MHz thôi. Chạy Windows XP mà còn giật tung chảo.

Làm sao để biết mình bị điếc?

Chào Cháu,

Để nhận biết điếc tai, Chú mách cho vài dấu hiệu "tinh tế" mà đôi khi ta bỏ qua:

• "Xin lỗi, Cháu nhắc lại được không?" Câu cửa miệng này lặp lại nhiều bất thường đó nha.
• "Vặn to lên tí nữa đi!" Volume luôn ở mức "kịch kim" cũng là vấn đề đó.
• "Sao cái "xì xào" này khó nghe thế!" Mất khả năng nghe âm tần số cao khá phổ biến.
• "Ù ù cạc cạc suốt ngày!" Ù tai (tinnitus) dai dẳng không nên coi thường.
• "Đi đứng loạng choạng!" Mất thăng bằng đột ngột có liên quan đến tai trong đó.
• "Ơ, vừa nói gì ấy nhỉ?" Nghe kém ảnh hưởng đến khả năng ghi nhớ tức thời.
• "Ối giật mình!" Nhạy cảm quá mức với tiếng ồn lớn là một dạng "phản ứng" của tai.

Nhiều người nghĩ điếc là "tịt ngòi" luôn, nhưng thực tế có nhiều mức độ khác nhau.

Ví dụ, nghe kém tần số cao (chủ yếu ở người lớn tuổi) làm khó khăn trong việc nghe tiếng chim hót hay tiếng chuông gió. Cái này y học gọi là presbycusis.

Hoặc tình trạng ù tai có thể do nhiều nguyên nhân, từ stress đến các bệnh lý phức tạp hơn. Thậm chí, có nghiên cứu còn chỉ ra mối liên hệ giữa ù tai và một số bệnh về tim mạch. Đôi khi ta cứ nghĩ nó là "chuyện thường ngày ở huyện", nhưng thực ra cơ thể đang "ra tín hiệu" đó.

Mà Cháu biết không, cuộc sống này vốn dĩ là một chuỗi những âm thanh. Khi một phần trong đó "im lặng", thế giới xung quanh ta cũng bớt đi phần nào "sắc màu".

Suy giảm thính lực là gì?

Suy giảm thính lực à? Cháu hỏi cái gì khó thế! Bà nội tui bị đấy, khổ lắm! Phải dùng máy trợ thính loại xịn nhất của hãng Cochlear, hơn 70 củ đấy! Đắt ơi là đắt!

• Suy giảm thính lực là nghe kém. Đơn giản vậy thôi! Khó nghe lắm, mà tui thấy bà cụ nhà tui nói chuyện phải ghé sát tai mới nghe được. Khổ thân bà!
• Trên biểu đồ đo thính lực á? Tui không biết cái đấy đâu, toàn bác sĩ mới biết. Nhưng mà nghe nói phải trên 25 dB là bị rồi. 25 dB là cỡ nào nhỉ? To bằng tiếng chim hót không ta? Hay to hơn tiếng máy lạnh?
• Bà tui đi khám ở bệnh viện Đại học Y Hà Nội, khám xong bác sĩ bảo là bị suy giảm thính lực do tuổi tác. Già rồi thì sao tránh được! Thôi thì gắng mà sống, chứ biết làm sao.
• Năm nay 2024 rồi nha cháu. Tui nhớ hồi trước có đọc báo thấy tỷ lệ người bị suy giảm thính lực cao lắm. Phải phòng ngừa từ sớm mới được! Ăn uống điều độ, tránh tiếng ồn lớn. Mà nói chung, chuyện sức khỏe là phải chú trọng, đừng chủ quan nhé! Thôi, tui mệt rồi, nghỉ đây!