Bệnh viện Hán Việt là gì?

Bệnh viện Hán Việt là gì? Tên gọi này có ý nghĩa ra sao?

Bác hỏi bệnh viện Hán Việt là gì hả? À, em thấy trên mạng dịch là "bệnh viện", đơn giản vậy thôi. 病院 (bìngyuàn), em tra từ điển Hán Việt thấy nó ghép từ "bệnh" (bìng) và "nguyên" (yuàn), có nghĩa là nơi chữa bệnh, đúng nghĩa đen luôn. Em thấy dịch chuẩn rồi.

Em nhớ hồi tháng trước, đi khám răng ở phòng khám tư nhân gần nhà, phí khám tầm 200k. Đúng là có nhiều xe trước cổng, nhưng không đông nghẹt như em tưởng tượng về bệnh viện lớn. Chắc vì là phòng khám nhỏ thôi.

Cái tên "bệnh viện" nghe cũng... bình thường, không có gì đặc sắc. Nhưng mà, nghĩ kỹ lại, nó ngắn gọn, dễ hiểu, ai cũng biết là nơi chữa bệnh. Không cần cầu kỳ, đúng không ạ?

Em thấy trên mạng nhiều người tranh luận về việc dịch thuật y tế, nhưng đối với từ này thì em thấy không cần phải phức tạp hóa. Dịch là "bệnh viện" là đủ rồi. 病院 (bìngyuàn) chỉ đơn giản là bệnh viện thôi.

Bệnh viện là gì theo who?

Em chào Bác! WHO bảo bệnh viện là cái gì cơ á? Ôi dào, nghe cứ như hỏi em bệnh viện là con gì ấy!

Bệnh viện theo WHO năm 2024, nói đơn giản là một tổ chức y tế xã hội, lo chuyện "sức khỏe toàn diện" cho dân, từ chữa bệnh đến phòng bệnh. Nghĩa là không chỉ nằm viện mới được chăm sóc đâu nha Bác, họ còn "tỏa đi" chăm sóc tận nhà nữa cơ! Cứ tưởng tượng như một siêu anh hùng y tế, nhưng thay vì áo choàng là áo blouse trắng.

• Chăm sóc sức khỏe toàn diện: Chữa bệnh lẫn phòng bệnh.
• Phục vụ tận nhà: Không chỉ trong bệnh viện.

Nhưng mà Bác ạ, WHO nói thế thôi, chứ thực tế bệnh viện bây giờ đa dạng lắm. Em thấy có bệnh viện chuyên khoa tim mạch, bệnh viện mắt, bệnh viện ung bướu… Mỗi nơi một vẻ, mỗi nơi một nhiệm vụ riêng. Chứ không phải cứ bệnh viện là giống nhau đâu. Giống như…giống như một siêu thị ấy, có siêu thị mini, siêu thị lớn, siêu thị chuyên đồ hữu cơ... Mỗi nơi có thế mạnh riêng.

Bệnh viện đa khoa thì lại khác nữa. Đa khoa là nhiều khoa, tức là đủ các loại bệnh đều có thể khám chữa. Tưởng tượng như một "thợ sửa chữa vạn năng", khám được đủ thứ bệnh tật. Nhưng cũng có lúc "quá tải" và cần hỗ trợ từ chuyên khoa khác, đúng không Bác?

À, mà nói thêm một chút, em thấy nhiều bệnh viện bây giờ còn có cả phòng khám online nữa. Tiện lợi lắm, không phải cứ đến tận nơi mới khám được. Công nghệ phát triển thật đấy!

Hospital là từ loại gì?

Hospital? Danh từ.

• Em hay nhầm nó với "hospitable" – tính từ chỉ sự hiếu khách. Dễ nhầm lắm.

• Bệnh viện thì ai cũng biết. Nhưng ít ai biết lịch sử nó bắt nguồn từ các tu viện thời xưa.

• Mà đi bệnh viện tốn kém lắm. Bảo hiểm quan trọng. Em mới mua gói Bảo Việt Care.

Nhà thương nghĩa là gì?

Nhà thương? Chỗ vá víu xác thịt.

• Bệnh viện. Đơn giản vậy thôi. Thời nay ai còn dùng "nhà thương"? Nghe cổ lỗ sĩ.

Tôi, năm nay 27 tuổi, sống ở Hà Nội, thấy từ này chủ yếu trong sách báo cũ. Tốt nhất nên dùng từ "bệnh viện" cho hiện đại. Chứ cứ "nhà thương" nghe rờn rợn.

Nhà thương, theo từ nguyên học:

• "Nhà": Chỉ nơi chốn, cơ sở.
• "Thương": Vết thương, bệnh tật, nói chung là sự tổn hại về thể chất.

Thế nên "nhà thương" chỉ là cách gọi cũ. Không cần phải xoáy sâu. Hiểu nôm na là bệnh viện là xong. Đừng có làm khó mình.

Từ bệnh viện có nghĩa là gì?

Dạ, đối với em, bệnh viện...

• Là nơi chữa lành. Không chỉ thể xác mà đôi khi cả những vết thương lòng. Em từng vào viện chăm bà, thấy nhiều mảnh đời, thấm thía lắm.

• Còn là điểm tựa cho những ai yếu đuối. Khi sức cùng lực kiệt, ta tìm đến bệnh viện như tìm về chốn bình yên cuối cùng.

• Bệnh viện giờ hiện đại hơn xưa nhiều. Có đa khoa, chuyên khoa... Em thấy các bác sĩ, y tá vất vả mà tận tâm, thương lắm.

• Nhưng mà... bệnh viện cũng là nơi chứng kiến nhiều chia ly. Nhìn những giọt nước mắt, những lời vĩnh biệt, em lại thấy trân trọng cuộc sống này hơn.

Bệnh viện theo quan niệm cũ được định nghĩa là gì?

Dạ thưa Bác, Em xin thưa, theo quan niệm "cổ lỗ sĩ" ấy à? Ngày xưa, bệnh viện nghe… oách lắm! Nó như cái… cung điện dành riêng cho… người ốm! Khác xa mấy cái nhà thương cóc cà kê với giường gỗ mục, mùi thuốc lá nồng nặc như… bia hơi 333!

Bệnh viện xưa là chỗ "đón tiếp" các cụ bị ốm đau, bệnh tật, có tường cao, cổng lớn, khách đến thăm phải… dè dặt lắm! Cái "viện" ấy, ban đầu là… cái sân có tường bao quanh thôi, như nhà mình ấy, rồi mới lên chức thành "Viện Nghiên cứu", "Viện Toán học", oai lắm!

• Bệnh là bệnh, đã có từ lâu đời rồi, như… bệnh "mắc cười", bệnh "thèm ăn"!
• Viện là viện, trước là nhà, sau thành cơ quan.
• Bệnh viện? Nơi người ốm nằm, bác sĩ khám, y tá chăm sóc, đơn giản thế thôi!

Năm nay 2024, chắc chắn bệnh viện vẫn là nơi điều trị bệnh, chỉ là… hiện đại hơn thôi, có cả robot mổ nữa cơ! Em có cô dì làm ở bệnh viện X, nói chuyện hài lắm! Cô ấy kể, hồi xưa, thiếu thuốc men lắm, bệnh nhân phải tự… trồng rau để ăn cho khoẻ! Thật không thể tin nổi!