Ai dễ bị đau ruột thừa?

[Ai dễ bị đau ruột thừa]: Độ tuổi từ 10 đến 30

Nhiều người quan tâm đến việc ai dễ bị đau ruột thừa để chủ động phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm về đường tiêu hóa. Việc nhận biết các nhóm tuổi có nguy cơ cao giúp phát hiện bệnh kịp thời và bảo vệ sức khỏe tốt hơn.

Ai dễ bị đau ruột thừa nhất trong cộng đồng?

Cơn đau ruột thừa có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau và xuất hiện ở bất kỳ ai, nhưng các ghi nhận y khoa cho thấy nhóm đối tượng nào dễ bị viêm ruột thừa nhất là thanh thiếu niên và người trẻ tuổi trong độ tuổi từ 10 đến 30 tuổi.

Trong đó, tỷ lệ mắc bệnh đạt đỉnh điểm ở lứa tuổi từ 10 đến 19 tuổi, với tỷ lệ nam giới bị viêm ruột thừa cao hơn một chút so với nữ giới.^[2] Bên cạnh đó, những người có tiền sử gia đình từng mắc căn bệnh này cũng đối mặt với rủi ro cao hơn.

Nhiều người thường chủ quan nghĩ rằng đau bụng thông thường sẽ tự khỏi sau vài tiếng. Tôi cũng từng ôm bụng chịu đựng suốt một đêm vì nghĩ mình chỉ bị ngộ độc thức ăn nhẹ sau bữa tối. Cơn đau âm ỉ quanh rốn khiến tôi mất ngủ, nhưng vì sợ phiền hà nên tôi cố chịu. Đến sáng khi cơn đau chuyển hẳn xuống góc dưới bên phải bụng kèm sốt nhẹ, tôi mới hoảng hồn vào viện. Suýt chút nữa ruột thừa đã vỡ. Đó là bài học xương máu giúp tôi nhận ra việc hiểu rõ ai dễ mắc và cách nhận diện bệnh sớm quan trọng đến mức nào.

Vì sao viêm ruột thừa hay gặp ở độ tuổi thanh thiếu niên?

Lý do khiến viêm ruột thừa hay gặp ở độ tuổi nào chủ yếu liên quan đến sự phát triển của hệ thống miễn dịch trong cơ thể.^[3] Ở giai đoạn này, các nang bạch huyết ở thành ruột thừa phát triển rất mạnh mẽ để phản ứng với các tác nhân nhiễm trùng đường ruột. Sự sưng phồng quá mức của các nang bạch huyết này chính là nguyên nhân hàng đầu gây tắc nghẽn lòng ruột thừa, dẫn đến viêm nhiễm cấp tính.

Đối với người trưởng thành, nguyên nhân gây tắc nghẽn thường thay đổi. Sỏi phân, các mảnh vụn thức ăn không tiêu hóa được hoặc dị vật nhỏ vô tình lọt vào lòng ruột thừa là tác nhân phổ biến hơn. Thói quen ăn uống ít chất xơ làm tăng nguy cơ hình thành sỏi phân, từ đó gián tiếp làm tăng tỷ lệ viêm ruột thừa ở người lớn.

Cảnh báo triệu chứng đau ruột thừa ở các đối tượng đặc biệt

Một trong những sai lầm nguy hiểm nhất là áp dụng chung một công thức triệu chứng cho tất cả mọi người. Ở các nhóm đối tượng nhạy cảm, biểu hiện của bệnh thường bị che lấp hoặc thay đổi hoàn toàn. Điều này khiến tỷ lệ chẩn đoán muộn và biến chứng viêm phúc mạc tăng cao.

Lưu ý: Nếu bạn đang chăm sóc trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc phụ nữ mang thai dưới đây, hãy đặc biệt cẩn trọng vì biểu hiện đau bụng của họ thường không giống với người trẻ tuổi.

Trẻ nhỏ dưới 5 tuổi

Trẻ em chưa có đủ ngôn ngữ để mô tả chính xác vị trí đau. Thay vì kêu đau hố chậu phải, trẻ thường quấy khóc liên tục, bỏ ăn, nôn trớ và chướng bụng. Sốt ở trẻ nhỏ bị viêm ruột thừa thường xuất hiện sớm và cao hơn so với người lớn. Do ruột thừa của trẻ có thành rất mỏng nên tốc độ diễn tiến đến hoại tử vô cùng nhanh chóng.

Phụ nữ đang trong thai kỳ

Khi mang thai, tử cung mở rộng sẽ đẩy ruột thừa lên cao và ra phía sau. Vì vậy, cơn đau ruột thừa không nằm ở vùng bụng dưới bên phải mà có thể xuất hiện ở vùng bụng trên hoặc mạn sườn phải. Các triệu chứng như buồn nôn, chán ăn cũng dễ bị nhầm lẫn với hiện tượng nghén thông thường, gây khó khăn lớn cho việc phát hiện.

Người lớn tuổi

Ở người già, phản ứng đối với tình trạng viêm nhiễm bị suy giảm nghiêm trọng. Họ có thể không bị sốt hoặc chỉ sốt rất nhẹ. Cơn đau bụng thường âm ỉ, không rõ ràng và lan tỏa khắp bụng chứ không khu trú tại một điểm. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi ruột thừa đã vỡ mủ gây nhiễm trùng nặng.

Các bước xử lý khẩn cấp khi nghi ngờ đau ruột thừa tại nhà

Khi bản thân hoặc người thân xuất hiện cơn đau âm ỉ vùng quanh rốn rồi di chuyển xuống bụng dưới bên phải, việc hành động đúng cách trong những giờ đầu tiên mang ý nghĩa sống còn. Bạn cần tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc an toàn trước khi đến bệnh viện.

Quy trình xử lý an toàn: 1. Cho người bệnh nằm nghỉ ngơi ở tư thế thoải mái nhất, thường là nằm ngửa và co nhẹ hai đầu gối để giảm áp lực lên cơ bụng.

2. Tuyệt đối không cho người bệnh ăn hoặc uống bất cứ thứ gì, kể cả nước lọc, để chuẩn bị cho tình huống phải phẫu thuật khẩn cấp.

3. Không tự ý uống thuốc giảm đau, thuốc kháng sinh vì thuốc sẽ làm lu mờ các triệu chứng, khiến bác sĩ chẩn đoán sai lệch. 4. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc nhuận tràng hoặc thụt tháo đại tràng vì hành động này làm tăng áp lực trong ruột, dễ gây vỡ ruột thừa. 5. Di chuyển người bệnh đến cơ sở y tế có chuyên khoa ngoại gần nhất bằng phương tiện an toàn, tránh va đập mạnh vùng bụng.

Phân biệt đau ruột thừa và các bệnh lý đau bụng thông thường

Đau ruột thừa cấp tính

• Đau tăng dần theo thời gian, đau liên tục không giảm, đau nhói hơn khi ho, hắt hơi hoặc khi ấn vào bụng.
• Bắt đầu âm ỉ ở vùng quanh rốn hoặc thượng vị, sau đó di chuyển và khu trú rõ rệt tại hố chậu phải.
• Sốt nhẹ từ 37.5 đến 38.5 độ C, buồn nôn, nôn mửa, chán ăn, có thể có táo bón hoặc tiêu chảy nhẹ.

Rối loạn tiêu hóa / Ngộ độc thức ăn

• Đau quặn thắt từng cơn, có xu hướng thuyên giảm tạm thời sau mỗi lần đi đại tiện hoặc trung tiện được.
• Đau lan tỏa khắp vùng bụng hoặc đau quặn từng cơn dọc theo khung đại tràng, không cố định vùng hố chậu.
• Tiêu chảy liên tục nhiều lần, nôn mửa dữ dội ngay sau ăn, hiếm khi sốt cao trừ trường hợp nhiễm trùng nặng.

Hành trình nhận diện bệnh của gia đình chị Lan tại Đà Nẵng

Chị Lan, 34 tuổi, có con trai 8 tuổi bỗng nhiên kêu đau bụng sau giờ tan học. Ban đầu, chị nghĩ con bị đau bụng giun hoặc do ăn vặt trước cổng trường nên cho con uống nước gừng ấm và nằm nghỉ.

Đến nửa đêm, cậu bé bắt đầu khóc thét vì đau dữ dội hơn, kèm theo sốt 38 độ C và nôn ra hết phần cháo loãng. Chị định ra tiệm mua thuốc giảm đau cho con uống nhưng sực nhớ bài cảnh báo trên mạng nên dừng lại.

Thay vì tự chữa, chị nhẹ nhàng ấn thử vào góc bụng bên phải của con thì thấy bé gạt tay mẹ ra vì quá đau. Chị lập tức gọi xe đưa con vào thẳng phòng cấp cứu bệnh viện ngoại khoa trong đêm.

Kết quả chẩn đoán hình ảnh xác định bé bị viêm ruột thừa cấp giai đoạn đầu và được nội soi cắt bỏ ngay sau đó. Bác sĩ cho biết việc chị Lan không tự ý cho con uống thuốc giảm đau tại nhà đã giúp cứu bé khỏi nguy cơ viêm phúc mạc do ruột thừa vỡ.

Thông tin trong bài viết này chỉ mang tính chất giáo dục và không thay thế cho lời khuyên, chẩn đoán hoặc điều trị y tế chuyên nghiệp. Triệu chứng viêm ruột thừa ở mỗi cá nhân có thể thay đổi rõ rệt tùy thuộc vào độ tuổi và tình trạng sức khỏe. Hãy luôn tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa hoặc đến ngay cơ sở y tế gần nhất nếu bạn hoặc người thân có các dấu hiệu đau bụng cấp tính dữ dội.