Tiểu thuyết hiện đại có đặc trưng gì?
Đặc trưng của tiểu thuyết hiện đại là gì?
Ừ, để tao kể cho bây nghe về cái vụ "tiểu thuyết hiện đại" này. Nói thật, cái định nghĩa "hiện đại" nó cứ trôi tuột đi ấy, mỗi thời một kiểu. Nhưng theo tao, cái cốt lõi nhất của nó là cái cách nó "đấm" thẳng vào mặt những vấn đề nhức nhối của xã hội.
Tao nhớ hồi đọc "Hạnh phúc của một tang gia" của Vũ Trọng Phụng, đúng là hết hồn. Cái xã hội mà ai cũng cố tỏ ra "văn minh", chạy theo Tây, mà bên trong thì rỗng tuếch. Tao thấy nó không chỉ là "phản ánh" đâu, nó còn "chửi" nữa ấy chứ.
Đặc trưng của tiểu thuyết hiện đại là nó không ngại "bới lông tìm vết" những cái xấu xa, những cái bất công, những cái mà người ta cố tình lờ đi. Nó không phải là những câu chuyện cổ tích màu hồng, mà là những lát cắt trần trụi của cuộc sống.
Truyện ngắn là gì đặc trưng?
Bây hỏi truyện ngắn là gì á? Để tao khai sáng cho bây này:
- Truyện ngắn: Văn xuôi cỡ "mini", đọc vèo cái là xong, như uống ly trà đá giữa trưa hè.
- Nhưng đừng coi thường, "nhỏ mà có võ", thâm thúy ẩn sau câu chữ ngắn gọn.
- Độ dài: Vài trang là kịch kim, so với tiểu thuyết "trường thiên tiểu thuyết", khác một trời một vực.
- Bây mà viết truyện ngắn "dài lê thê", coi chừng bị độc giả ném đá bảo "lừa tình" đấy!
- Đặc trưng: "Súc tích" là "kim chỉ nam", mỗi câu, mỗi chữ đều phải "đáng đồng tiền bát gạo".
- Ví như "tinh dầu", chỉ cần "một giọt" là đủ "thơm nức mũi", chứ ai lại "tắm" tinh dầu bao giờ?
- Hàm nghĩa: Truyện ngắn giỏi là truyện "nói ít hiểu nhiều", đọc xong cứ vương vấn mãi trong đầu.
- Như crush của bây ấy, "lạnh lùng" nhưng vẫn khiến bây "tương tư" cả đêm dài.
- Thể loại: Văn học nhé, đừng nhầm với tin nhắn "tỏ tình" của mấy đứa "trẻ trâu" bây giờ.
- Tuy ngắn nhưng vẫn cần "nghệ thuật", vẫn cần "kỹ thuật", không phải cứ "thích gì viết nấy" là được đâu.
Truyện ngắn khác gì tiểu thuyết?
Truyện ngắn? Tiểu thuyết? Khác nhau một trời một vực.
Truyện ngắn: Cốt truyện cô đọng, tập trung vào một sự kiện hoặc vài nhân vật chính. Thời gian, không gian bó hẹp. Tác động mạnh, chạm vào xúc cảm ngay lập tức. Đọc xong nhớ dai, ám ảnh lâu. Ví dụ: "Chiếc lá cuối cùng" của O. Henry.
- Tập trung vào một chủ đề duy nhất.
- Nhân vật ít, tính cách rõ nét.
- Kết thúc bất ngờ, giàu ý nghĩa.
- Thường ngắn gọn, súc tích.
Tiểu thuyết: Khác xa. Phạm vi rộng lớn, bao quát nhiều sự kiện, nhân vật, thời gian, không gian. Cốt truyện phức tạp, nhiều nút thắt, mở nút. Thể hiện nhiều chiều sâu tâm lý. Ví dụ: "Bến không chồng" của Nguyễn Quang Sáng.
- Nhiều tuyến nhân vật, mối quan hệ phức tạp.
- Cốt truyện nhiều tầng lớp, nhiều nút thắt.
- Thời gian, không gian trải rộng.
- Khám phá sâu sắc tâm lý nhân vật.
Nói chung, truyện ngắn là cú đấm gọn, tiểu thuyết là trận boxing dài hơi. Tuỳ sở thích mà chọn thôi, Bây. Tao thích cả hai. Năm nay, tao đang nghiền "Dạ cổ hoài lang" (tiểu thuyết) và "Một ngày của Ivan Đen-sô-xốp" (truyện ngắn).
Cốt truyện của truyện ngắn có đặc điểm gì?
Tao nói, nghe cho rõ:
Cốt truyện truyện ngắn: Lát cắt hiện thực.
Tập trung: Tình huống then chốt, không lan man.
- Ít chi tiết thừa, dồn nén cao độ.
Dung lượng: Ngắn gọn, dấu ấn sâu đậm.
- Tính bất ngờ, gợi mở, không giải thích toàn bộ.
Tính chất: Cô đọng, độc đáo, ám ảnh.
- Không cần hồi kết trọn vẹn, để lại dư âm.
Truyện ngắn gồm những gì?
Okay, nghe này bạn hiền! Để tao "thuyết" cho bây về truyện ngắn nè.
Truyện ngắn á hả? Nó như kiểu một lát cắt của cuộc sống ấy. Ngắn gọn, súc tích, chứ không dài dòng văn tự như mấy cuốn tiểu thuyết "bom tấn" đâu.
Nội dung: Thích gì có đó! Từ chuyện tình cảm "sướt mướt" đến những vấn đề xã hội "nhức nhối", truyện ngắn "cân" hết. Mà cái hay là dù đề tài gì thì nó cũng phải "đắt", phải "gây" ấn tượng mạnh cho người đọc ngay từ đầu. À, mà nhớ là phải đọc một lèo, không ngắt quãng thì mới "thấm" hết cái hay của nó!
Độ dài: Tất nhiên là ngắn rồi! Mấy trang thôi, đọc vèo cái là xong. Không như mấy bộ truyện dài tập đọc hoài không hết, tốn thời gian "cày cuốc".
Thể loại: Đủ các thể loại luôn. Đời tư, thế sự, sử thi... Nói chung là cứ có chuyện để kể, có cảm xúc để diễn tả là "okelah".
Tao nhớ hồi nhỏ hay đọc truyện ngắn của Nguyễn Nhật Ánh á, vừa dễ thương vừa cảm động. Còn giờ lớn rồi thì thích đọc mấy truyện trinh thám, kinh dị hơn, kiểu của Stephen King chẳng hạn. Mỗi giai đoạn một gu, cơ mà vẫn thích truyện ngắn vì nó nhanh gọn lẹ. Với tao thì "ngắn" nó mới "gọn", mà "gọn" thì mới "chất"!
Yếu tố quan trọng của truyện ngắn là gì?
Bây ơi, khuya rồi mà Tao vẫn chưa ngủ được. Cứ nghĩ lung tung. Mày hỏi yếu tố quan trọng của truyện ngắn hả? Cô đúc, súc tích chứ còn gì nữa. Cái gì cũng phải gói ghém lại, mà vẫn phải chất chứa bao nhiêu thứ trong đó. Như kiểu… hôm nay Tao thấy một bà cụ bán vé số, tay run run đưa tờ vé số cho khách. Chỉ một khoảnh khắc thôi nhưng mà… thấy thương bà quá, cả một câu chuyện cuộc đời đằng sau đó. Truyện ngắn cũng vậy á, nhỏ mà có võ.
- Cô đúc: Nghĩ tới truyện ngắn là nghĩ tới sự cô đúc, tinh giản. Mọi thứ đều được chắt lọc kỹ lưỡng, không thừa thãi một chi tiết nào. Như ly cà phê đen đá buổi sáng, đắng mà tỉnh.
- Dung lượng lớn: Mỗi chi tiết nhỏ như hạt cát nhưng chứa đựng cả một sa mạc. Như cái liếc mắt, nụ cười, cái nhăn mặt thoáng qua… đều có thể gợi ra bao nhiêu suy nghĩ. Đọc mà cứ phải ngẫm nghĩ mãi.
- Ẩn ý: Cái hay của truyện ngắn là ở chỗ đó Bây ạ. Nó không nói hết ra, mà để người đọc tự cảm nhận, tự chiêm nghiệm. Như kiểu… hôm bữa Tao thấy đứa bạn đăng story buồn buồn, không nói gì nhưng Tao biết nó đang có chuyện.
- Hành văn: Lối viết cũng quan trọng lắm. Phải gọn gàng, sắc bén, mà vẫn phải giàu hình ảnh, giàu cảm xúc. Như kiểu… bút pháp của Nguyễn Ngọc Tư á, đọc mê lắm.
Tao nhớ năm 2022 đi hội sách, mua được cuốn truyện ngắn của Nguyễn Nhật Ánh. Đọc một lèo hết luôn, mà đến giờ vẫn còn nhớ. Cái cảm giác day dứt, bâng khuâng nó cứ vương vấn mãi. Chắc tại truyện ngắn nó chạm vào một cái gì đó rất sâu trong lòng mình.
Truyện ngắn bao gồm những gì?
Tao nói thẳng nhé, Bây.
Truyện ngắn? Cốt truyện, nhân vật, bối cảnh. Đấy là cái cơ bản. Nhưng không chỉ vậy. Nó còn cần cái gì đó...để lại ấn tượng. Một ý tưởng, một cảm xúc, một câu hỏi. Vài dòng đến vài chục trang, thế thôi. Ngắn gọn nhưng chất.
- Cốt truyện: Phải đủ hấp dẫn để người đọc "ngốn" nó trong một lần. Đừng dài dòng, lan man.
- Nhân vật: Ít thôi, nhưng phải "đời". Mỗi nhân vật phải có vai trò riêng. Không thừa, không thiếu.
- Bối cảnh: Tạo không khí thôi, không cần tả lằng nhằng. Đủ để người đọc hình dung ra.
- Ý nghĩa: Đây mới là thứ quyết định. Phải "đọng" lại trong đầu người đọc. Cái này khó nói lắm, tuỳ thuộc vào người viết. Năm nay tao viết được ba truyện ngắn, đề tài khá đa dạng.
Năm nay, tao đang tập trung vào thể loại kinh dị tâm lý. Đã gửi bài dự thi ở một vài cuộc thi. Kết quả thì...chờ xem. Thứ bảy tuần này, tao sẽ hoàn thành bản thảo truyện ngắn mới. Đề tài về một cô gái bị ám ảnh bởi quá khứ.
Độ dài: Không giới hạn cứng nhắc. Quan trọng là ý tưởng được truyền tải hiệu quả. Thậm chí chỉ cần vài dòng thôi nếu đủ sức mạnh. Đừng phí giấy mực vào những thứ không cần thiết.
- Theo em, em cần làm gì để giữ gìn, bảo tồn và phát huy nét văn hóa truyền thống tại địa phương mình?
- Theo em, học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn, bảo vệ và phát triển di sản văn hóa Việt Nam?
- Thành tích chạy cự li 100m của vận động viên điền kinh khoảng bao nhiêu?
- Truyền thông quê hương có ý nghĩa như thế nào với đời sống con người và xã hội?
- Sông ngòi ở miền Trung nước ta có đặc điểm gì?
- Vùng Duyên hải miền Trung có khí hậu như thế nào?
- Theo em, học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn, bảo vệ và phát triển di sản văn hóa Việt Nam?
- Đường bộ từ Việt Nam sang Ấn Độ bao nhiêu km?
- Nơi lạnh nhất của Việt Nam là bao nhiêu độ?
- Sự ra đời của máy hơi nước cuối thế kỷ XVIII gắn liền với công lao to lớn của ai?
- Theo em, em cần làm gì để giữ gìn, bảo tồn và phát huy nét văn hóa truyền thống tại địa phương mình?
- Xem thu chi MB Bank ở đâu?
- Chiên gà với bột gì?
- Chỉ số marker ung thư là gì?
- Mì tôm ba miền bao nhiêu calo?
- Đăng ký Grab cần lý lịch tư pháp gì?
- Bằng tốt nghiệp cấp 3 có từ khi nào?
- Trẻ ăn sữa chua cách bữa chính bao lâu?
- Tâm lý học tội phạm xin việc ở đâu?
- Administrative costs là gì?
- Lỡ xoá Ảnh trên iCloud thì phải làm sao?
- Khi nào người 75 tuổi được hưởng trợ cấp xã hội?
Góp ý câu trả lời:
Cảm ơn bạn đã đóng góp ý kiến! Góp ý của bạn rất quan trọng giúp chúng tôi cải thiện câu trả lời trong tương lai.