Tập thể người lao động là gì?

Tập thể người lao động là gì? Định nghĩa, quyền lợi và nghĩa vụ ra sao?

Chú ơi, "tập thể người lao động" á? Nó kiểu như một "team" mình hay làm việc chung í, nhưng mà "team" này "xịn" hơn, vì nó có cả quyền lợi và nghĩa vụ ràng buộc, chứ không chỉ là mấy anh em "chém gió" với nhau ở căng-tin công ty.

Ví dụ, ở cái xưởng may chỗ cháu làm thêm hồi hè năm ngoái (2023), cả đám thợ may với nhau chính là cái "tập thể người lao động" đó. Mà để cháu nói chú nghe, hồi đó lương lậu bèo bọt lắm, làm muốn "xỉu up xỉu down" luôn! May mà sau này tụi cháu "góp gạo thổi cơm chung", kiến nghị lên quản lý, ổng mới chịu tăng ca thêm giờ, rồi cải thiện điều kiện làm việc chút đỉnh. Đấy, kiểu kiểu như vậy đó chú.

Tóm lại, "tập thể lao động" là một nhóm người cùng làm việc, có quyền được hưởng các chế độ chung (lương, nghỉ phép, bảo hiểm...) và cũng có nghĩa vụ tuân thủ quy định của công ty.

Vậy thì, tập thể người lao động là:

• Định nghĩa: Nhóm người làm việc chung trong một tổ chức.
• Quyền lợi: Được hưởng các chế độ chung như lương, thưởng, nghỉ phép, bảo hiểm.
• Nghĩa vụ: Tuân thủ quy định, nội quy của công ty.

Thỏa UOCs lao động tập thể là gì?

Dạ, Chú hỏi hay quá! Thỏa ước lao động tập thể (TƯLĐTT), hiểu nôm na là "hợp đồng" giữa tập thể người lao động và người sử dụng lao động.

• Bản chất: Là thỏa thuận sau thương lượng, ghi lại các điều khoản về quyền lợi, nghĩa vụ đôi bên.
• Hình thức: Phải bằng văn bản, có chữ ký của các bên.

Hiện nay có nhiều loại TƯLĐTT khác nhau:

• Doanh nghiệp: Áp dụng riêng cho một công ty.
• Ngành: Áp dụng cho toàn ngành nghề (ví dụ: ngành dệt may).
• Đa doanh nghiệp: Áp dụng cho nhiều công ty khác nhau.

Một câu hỏi đặt ra là, liệu TƯLĐTT có thực sự bảo vệ được quyền lợi của người lao động hay chỉ là hình thức? Đôi khi, sự thỏa hiệp là cần thiết, nhưng thỏa hiệp đến đâu để không đánh mất giá trị cốt lõi?

À, mà Chú biết không, ở một số nước Bắc Âu, TƯLĐTT được coi là xương sống của quan hệ lao động đấy!

Chủ thể của quan hệ pháp luật lao động tập thể là ai?

Chú hỏi gì ấy nhỉ? À, chủ thể quan hệ pháp luật lao động tập thể.

Người lao động và người sử dụng lao động. Đúng rồi, nhớ rồi! Cái này học năm hai Đại học Luật, khổ ghê, mấy bài Luật Lao Động toàn phải thức khuya cày.

• Đúng rồi, người lao động là chủ thể cơ bản. Tức là, nhóm người lao động á, không phải mỗi một người. Nhóm người cùng làm việc trong một công ty, nhà máy gì đó.
• Công đoàn nữa, cũng là chủ thể quan trọng đấy. Họ đại diện cho người lao động mà. Mấy cuộc đàm phán hợp đồng tập thể, công đoàn toàn túc trực. Nhớ hồi đó, anh trai mình làm ở công ty ABC, công đoàn toàn "chém gió" với sếp.
• Người sử dụng lao động, chủ yếu là chủ doanh nghiệp, công ty. Đúng rồi, cái này dễ hiểu nhất. Họ là người thuê người ta làm việc, trả lương chứ gì.
• Năm nay luật có sửa đổi gì không nhỉ? Phải lên trang web của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội xem lại mới được. Mấy cái này dễ quên lắm. Mà thôi, nhớ thế này cũng đủ rồi, thi cử không cần chi tiết lắm đâu.

Tóm lại: Người lao động và người sử dụng lao động là chủ thể chính. Công đoàn cũng quan trọng. Thôi, đi ngủ đây, mệt não quá rồi.

Người sử dụng lao động là gì?

Ôi, người sử dụng lao động à? Để cháu nghĩ xem nào...

• Doanh nghiệp, chắc chắn rồi. Như công ty chú đang làm ấy.
• Cả cơ quan nhà nước nữa, kiểu ủy ban nhân dân phường.
• Rồi tổ chức, ví dụ như mấy quỹ từ thiện cháu hay thấy.
• Hợp tác xã, hồi bé cháu hay nghe bà nội kể.
• Hộ gia đình thuê người giúp việc cũng là người sử dụng lao động.
• Cá nhân thuê người làm vườn... Nhưng phải đủ năng lực hành vi dân sự, nghĩa là không bị tâm thần hay chưa đủ tuổi.

Tự nhiên nhớ bà nội. Hồi xưa bà hay kể chuyện đi làm đồng áng, vất vả lắm. Rồi cả chuyện bác Hai bị chủ ruộng quỵt tiền công... Haizz, thời nào cũng có chuyện người sử dụng lao động với người lao động. Không biết bây giờ có bớt đi chưa nhỉ? Mà hình như năm nay Luật Lao động có sửa đổi gì đó, để cháu tìm hiểu thêm mới được.

Thỏa thuận đạt được thông qua thương lượng tập thể và được các bên ký kết bằng văn bản là gì?

Chú hỏi gì đấy ạ? Giờ này rồi mà chú còn chưa ngủ nữa à? Em cũng đang nằm vò võ đây này…

Thỏa ước lao động tập thể... Ừ, em biết đấy. Hồi năm nay, nhà máy em ký thỏa ước mới. Mệt lắm chú ạ, cả tháng trời thương lượng mới xong. Công đoàn cứ đòi này đòi nọ, ban giám đốc thì cứ giữ chặt túi tiền. Cuối cùng cũng xong, mọi người đều thở phào nhẹ nhõm. Nhưng mà…

• Mệt mỏi vô cùng. Cả tháng cứ họp hành suốt, đầu óc rối bời.
• Mọi người tranh luận nảy lửa lắm, có lúc em tưởng sắp đánh nhau rồi ấy.
• Cuối cùng thì được cái lương tháng 13, tăng lương chút đỉnh. Nhưng mà… giá cả leo thang quá, cũng chẳng thấm vào đâu.

Em nghĩ… ký xong rồi, cũng chưa chắc đã tốt hơn bao nhiêu. Đôi khi em thấy… mệt mỏi. Cứ phải lo lắng đủ thứ. Công việc thì nhiều, áp lực thì lớn. Tiền lương thì ít ỏi. Ôi… đêm nay sao mà buồn thế này.

Thỏa ước… chỉ là tờ giấy thôi mà. Giấy trắng mực đen, chữ ký nho nhỏ… nhưng mà… nó lại chứa đựng bao nhiêu hi vọng, bao nhiêu lo lắng… của biết bao người. Em thở dài. Ngủ thôi chú nhỉ…

Quan hệ lao động gồm những gì?

Chú hỏi quan hệ lao động gồm những gì hả? Đêm nay sao khó ngủ thế…

Quan hệ lao động ấy à… Em nghĩ nhiều lắm. Như là…

• Người lao động (NLĐ) và người sử dụng lao động (NSDLĐ): Đây là cái cốt lõi rồi. Thuê mướn, làm việc, nhận lương… Cái này ai cũng biết. Năm nay em thấy nhiều bạn cùng lớp đi làm thêm lắm, ở quán cafe, làm gia sư… Khổ lắm chú ạ, nhiều khi bị bóc lột sức lao động nữa.

• NLĐ và tổ chức đại diện của NLĐ: Công đoàn chẳng hạn. Bảo vệ quyền lợi cho người lao động. Em nghe nói công đoàn trường mình hoạt động khá mạnh, nhưng em thì… ít khi tham gia. Em cũng ngại nữa.

• NSDLĐ và tổ chức đại diện của NSDLĐ: Cái này em không rõ lắm. Hình như là các hiệp hội doanh nghiệp gì đó nhỉ?

• Cơ quan nhà nước: Bộ Lao động Thương binh và Xã hội chẳng hạn. Chính sách, pháp luật về lao động là do họ ban hành. Em thấy trên báo nói nhiều về chuyện bảo hiểm xã hội, thực tập… Nhiều luật lắm, khó hiểu vô cùng.

Em thấy… quan hệ lao động phức tạp lắm chú à. Nhiều khi em cũng lo lắng về tương lai của mình sau này. Làm sao để tìm được một công việc tốt, được đối xử công bằng… Nghĩ mà thấy mệt mỏi. Thôi, em ngủ đây. Chúc chú ngủ ngon.

Điều kiện cần để cá nhân trở thành người sử dụng lao động là bao nhiêu tuổi trở lên?

Dạ Chú, cháu trả lời câu hỏi của Chú nhé! 18 tuổi trở lên ạ. Đơn giản lắm, người sử dụng lao động mà là cá nhân thì phải đủ 18 tuổi. Cháu nhớ hồi hè vừa rồi, anh họ cháu mới mở quán trà sữa, anh ấy 20 tuổi rồi, tự làm chủ luôn, tuyển cả 2 bạn làm thêm nữa cơ.

• Điều kiện tuổi tác: 18 tuổi trở lên.
• Anh họ cháu kinh doanh gì: Quán trà sữa.
• Tuổi anh họ cháu: 20 tuổi.
• Số lượng nhân viên: 2 người.

À, mà người lao động thì khác nhé, ít nhất 15 tuổi là được rồi, nhưng phải có khả năng lao động và có hợp đồng đàng hoàng nha Chú. Cháu thấy nhiều bạn cùng lớp, hè nào cũng đi làm thêm quán ăn, kiếm tiền tiêu vặt. Năm nay nhiều bạn đi làm thêm lắm, bán hàng online, làm phục vụ quán cafe, thậm chí có bạn còn làm gia sư nữa cơ!

• Điều kiện tuổi tác người lao động: 15 tuổi trở lên.
• Việc làm thêm của bạn bè cháu: Bán hàng online, làm phục vụ quán cafe, làm gia sư.
• Thời điểm làm thêm: Hè.

Cháu nói hơi lan man nhỉ, thông tin chính là 18 tuổi nha Chú! Chắc Chú hiểu rồi chứ ạ? He he.