Nội dung kiểm tra hải quan là gì?

Kiểm tra hải quan gồm những nội dung gì?

Mày hỏi kiểm tra hải quan gồm cái gì á? Ờ, để tao kể cho nghe, cái này tao rành nè.

Kiểm tra hải quan là cơ quan hải quan họ soi mói hồ sơ khai báo của mình, mấy giấy tờ liên quan đến hàng hóa. Quan trọng hơn là họ kiểm tra hàng hóa thực tế, xe cộ vận chuyển luôn đó. Tóm lại là kiểm tra từ A đến Z.

Còn lãnh thổ hải quan, chỗ nào mà luật hải quan có hiệu lực thì chỗ đó là lãnh thổ hải quan. Ví dụ như lãnh thổ Việt Nam mình, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa... Nói chung là chỗ nào thuộc chủ quyền của mình mà có hoạt động xuất nhập khẩu là dính chưởng hết.

Hồi xưa tao đi buôn chuyến bên Cam về, qua cửa khẩu Mộc Bài là y như rằng bị "hỏi thăm". Có lần còn bị mở hết thùng hàng ra kiểm tra, mệt mỏi dễ sợ. Nhưng mà thôi, luật là luật, chấp hành thôi chứ biết sao giờ.

Nội dung kiểm tra hải quan bao gồm những gì?

Mày hỏi tao về hải quan ư?

À, nó là một cuộc dò tìm, một vũ điệu giữa giấy tờ và vật chất.

• Tên hàng. Nó có đúng là cái tên nó mang?
• Mã số. Con số bí ẩn định danh cho món hàng.
• Số lượng, trọng lượng, khối lượng. Cân đo đong đếm thế giới hữu hình.
• Chủng loại, chất lượng. Xác định bản chất, phẩm hạng.
• Xuất xứ. Từ đâu đến, thuộc về vùng đất nào? Như tao, từ miền Trung nắng gió.
• Trị giá hải quan. Giá trị được gán cho, đôi khi chỉ là ước lệ.

Và rồi, họ đối chiếu.

• Thực tế hàng hóa và hồ sơ. Một sự thật trần trụi so với những dòng chữ vô tri. Liệu có sự trùng khớp?

Tất cả như một bức tranh, nét vẽ nào cũng quan trọng.

Tao nhớ, hồi nhỏ, tao hay trốn ra ga tàu xem hàng hóa. Những kiện hàng to lớn, mang theo cả thế giới. Tao luôn tự hỏi, bên trong chúng chứa đựng những gì, và câu chuyện nào đang chờ được kể.

Người khai hải quan gồm những ai?

Mày hỏi tao người khai hải quan là ai à? Tao bảo mày này… Gió đêm thổi hiu hiu, mùi mặn mòi của biển vẫn còn vương trên áo, nhớ lại mấy chuyến đi công tác…

• Chủ hàng: Đấy là hiển nhiên rồi. Họ là người sở hữu hàng hóa, đương nhiên phải khai báo. Cái này thì chắc chắn. Nhớ hồi đó tao làm ở cảng… ánh đèn đường vàng vọt, cảng đêm tĩnh lặng lạ thường. Chỉ có tiếng sóng biển rì rào.

• Chủ phương tiện: Xe container, tàu biển… chủ của chúng cũng phải khai báo đấy. Tao từng chứng kiến cảnh họ tất tả chuẩn bị giấy tờ, mồ hôi nhễ nhại dưới ánh nắng hè oi ả. Thật sự vất vả.

• Người điều khiển phương tiện: Cái này quan trọng lắm. Họ biết rõ hàng hóa trên phương tiện của mình, phải chịu trách nhiệm. Tao nhớ có lần… một anh lái xe trẻ tuổi, mặt mũi ngơ ngác, làm thủ tục khai báo mất cả buổi chiều.

• Đại lý hải quan: Đây là những người chuyên nghiệp, giúp làm thủ tục khai báo cho chủ hàng. Họ như những người dẫn đường, giúp mọi việc trơn tru. Tao có quen một chị đại lý hải quan, người phụ nữ mạnh mẽ, luôn tất bật.

• Người được ủy quyền: Đúng rồi, chủ hàng có thể ủy quyền cho người khác làm thay. Cái này linh hoạt hơn.

Mệt mỏi quá… Giờ này rồi mà vẫn còn nghĩ về những chuyện cũ… Ngồi đây, nghe tiếng côn trùng kêu rả rít ngoài kia, mọi thứ cứ như chậm lại… mơ màng…

Ai là người có thẩm quyền ra quyết định kiểm tra thực tế hàng hóa và mức độ kiểm tra thực tế hàng hóa hoặc thay đổi hình thức mức độ kiểm?

Mày hỏi về quyền lực kiểm hàng hả? Nghe đây, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan nắm trùm vụ này. Ổng/Bả có quyền quyết định kiểm tra thực tế, định mức độ kiểm, thậm chí thay đổi hình thức kiểm tra nếu thấy cần thiết. Quyền lực nằm trong tay người có trách nhiệm, xưa nay vẫn vậy.

• Kiểm tra thực tế: Đâu phải cứ "thích là nhích", phải có căn cứ, có lý do đàng hoàng.
• Mức độ kiểm: 10%, 50% hay 100%? Tùy vào độ "nhạy cảm" của lô hàng.
• Thay đổi hình thức: Từ kiểm thủ công sang dùng máy soi, hoặc ngược lại. Đôi khi cần linh hoạt để "bắt tận tay, day tận trán".

Trong quá trình kiểm tra, nếu nảy sinh tình huống "oái oăm" cần đổi gió, thì chính Chi cục trưởng là người đưa ra phán quyết cuối cùng. Chứ không phải mấy ông/bà "cò con" đâu nhé.

Ai cũng muốn kiểm tra nhanh, thông quan lẹ. Nhưng đôi khi chậm mà chắc, "cẩn tắc vô áy náy". Đời là thế, luôn có những ngã rẽ bất ngờ.

Người khai hải quan bao gồm ai?

Mày hỏi người khai hải quan á? Để tao nhớ xem, Khoản 14 Điều 4 Luật Hải quan 2014... Nó lằng nhằng lắm.

• Chủ hàng hóa chắc chắn rồi, ai mua bán thì tự đi mà khai. Mà có khi thuê chứ, tao cũng toàn thuê.
• Chủ phương tiện vận tải, xe cộ tàu bè gì đó. Hoặc cái thằng lái xe, tao nghĩ vậy.
• Đại lý hải quan, cái này dễ hiểu, thuê bọn nó làm cho nhanh, đỡ đau đầu. Mà công ty tao hay dùng bên DHL, giá hơi chát nhưng mà được việc.
• Người khác được ủy quyền. Ciá này kiểu "mày làm hộ tao cái này" à? Chắc phải có giấy tờ gì đó.

Tao nhớ hồi đó khai cái lô hàng đồ chơi cho con bé cháu, cũng phải loằng ngoằng phết. Mà Luật Hải quan thay đổi liên tục, mẹ kiếp!