Khi nào không dùng sổ hộ khẩu nữa?

Sổ hộ khẩu giấy: 5 điều cần biết từ 2023

khi nào không dùng sổ hộ khẩu nữa là câu hỏi quan trọng khi quy định mới thay đổi cách quản lý cư trú. Việc nắm rõ sẽ giúp bạn tránh nhầm lẫn khi làm thủ tục hành chính. Hiểu đúng quy định này giúp bạn tiết kiệm thời gian và không bị động trước các yêu cầu giấy tờ. Tìm hiểu ngay để biết giá trị và thời hạn của các loại xác nhận hiện nay.

Khi nào không dùng sổ hộ khẩu nữa và thời điểm chính thức

Sổ hộ khẩu giấy chính thức không còn giá trị sử dụng từ ngày 01/01/2023 theo quy định tại Luật Cư trú. K^[1] ể từ mốc thời gian này, nhà nước quản lý thông tin cư trú bằng hệ thống điện tử.

Thực tế thì, việc chuyển đổi lịch sử này đã được rục rịch chuẩn bị từ nhiều năm trước đó. Hiếm khi có một sự thay đổi thủ tục hành chính nào - dù nhỏ nhất - lại tác động sâu rộng đến thói quen hàng ngày của mọi gia đình Việt Nam như vậy. Dữ liệu công dân được số hóa đồng bộ nhằm thay thế hoàn toàn những cuốn sổ giấy dễ rách nát.

Tuy nhiên. Giai đoạn đầu bao giờ cũng vất vả. Nói thật, khoảng vài tháng đầu tiên áp dụng, nhiều người khá là hoang mang vì thói quen kẹp cuốn sổ đỏ chót đi xin dấu đã ăn sâu hàng thập kỷ. Việc cầm trên tay một chiếc thẻ nhựa mỏng manh mang lại cảm giác thiếu chắc chắn.

Tại sao nhà nước quyết định bỏ sổ hộ khẩu giấy?

Nhiều người lớn tuổi vẫn thường hay thắc mắc tại sao lại phải khai tử cuốn sổ quen thuộc đã gắn bó bao năm. Rất đơn giản. Việc duy trì hàng chục triệu cuốn sổ giấy tiêu tốn cực kỳ nhiều chi phí in ấn, lưu trữ mộc đỏ, và vô cùng dễ dẫn đến rủi ro thất lạc hoặc làm giả mạo.

Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư giúp tiết kiệm khoảng 1.600 tỷ đồng mỗi năm cho ngân sách nhà nước. ^[2] Số tiền khổng lồ. Hơn thế nữa, nó giải phóng người dân khỏi vòng luẩn quẩn của việc đi photo công chứng giấy tờ. Chẳng ai muốn đứng xếp hàng mỏi chân cả buổi sáng chỉ để xin một dấu xác nhận nhân thân.

Mọi thông tin cốt lõi (từ ngày tháng năm sinh, quê quán, đến tình trạng hôn nhân) đều được mã hóa an toàn trên hệ thống. Cán bộ một cửa chỉ cần quét mã là truy xuất được ngay lập tức, cắt giảm đáng kể tình trạng nhũng nhiễu hay chậm trễ.

Dùng giấy tờ gì thay thế sổ hộ khẩu khi làm thủ tục?

Khi sổ hộ khẩu không còn, bạn có thể dùng thẻ Căn cước công dân gắn chíp hoặc thẻ Căn cước mới để chứng minh thông tin cá nhân và nơi thường trú. Việc quét mã QR trên thẻ căn cước để lấy thông tin cư trú diễn ra cực kỳ nhanh chóng và tiện lợi.

Nhưng có một sự thật trái ngược hoàn toàn với suy nghĩ của số đông. Hầu hết mọi người tin rằng khi số hóa 100%, chúng ta chỉ cần vác khuôn mặt không ra đường là giải quyết xong mọi việc. Thực tế không màu hồng như vậy. Việc vận hành trơn tru phụ thuộc rất nhiều vào hạ tầng thiết bị đọc mã chíp ở từng địa phương.

Lần đầu tiên đi làm thủ tục nhập học cho con, tôi cứ đinh ninh chỉ cần mang theo CCCD gắn chíp là đủ. Tôi cực kỳ tự tin.

Nhưng đến nơi, hệ thống mạng của trường học hôm đó bỗng dưng bị lỗi kết nối không thể đọc được dữ liệu thẻ. Kết quả là tôi buộc phải chạy ngược về công an phường chờ xin giấy xác nhận. Bài học ở đây là gì? Luôn chuẩn bị sẵn phương án dự phòng khi máy móc - những thứ vô tri vô giác - bỗng dưng dở chứng không báo trước.

Hướng dẫn tra cứu và xin Giấy xác nhận thông tin về cư trú

Bạn đang bối rối khi thực hiện thủ tục hành chính liên quan đến thông tin cư trú? Không sao cả, rất nhiều người cũng gặp tình trạng tương tự. Nếu không thể dùng CCCD gắn chíp, dùng giấy tờ gì thay thế sổ hộ khẩu chính là chiếc phao cứu sinh an toàn nhất.

Giấy xác nhận này có giá trị sử dụng trong vòng 30 ngày kể từ ngày cấp đối với trường hợp xác nhận thông tin về cư trú, và lên đến 6 tháng đối với trường hợp xác nhận về việc khai báo cư trú.^[3] Bạn hoàn toàn có thể yêu cầu công an cấp phường, xã cấp trực tiếp bằng văn bản giấy.

Tiện lợi hơn, bạn có thể thao tác hoàn toàn trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Bạn chỉ cần đăng nhập bằng tài khoản VNeID - à đúng ra là phải dùng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 mới thao tác mượt mà và nộp hồ sơ được. Việc nộp hồ sơ online giúp giảm thời gian đi lại xuống mức thấp nhất.

So sánh các loại giấy tờ dùng thay thế sổ hộ khẩu

Thẻ Căn cước công dân gắn chíp (Khuyên dùng)

- Rất cao, dạng thẻ cứng nhỏ gọn, luôn có thể mang theo trong ví cá nhân

- Dài hạn, phụ thuộc vào mốc tuổi phải đổi thẻ theo quy định pháp luật

- Khá thấp, chỉ yêu cầu cơ quan hành chính có thiết bị quét mã QR hoặc đầu đọc chíp

Ứng dụng định danh điện tử VNeID

- Tiện lợi tối đa vì tích hợp cả giấy phép lái xe, thẻ bảo hiểm y tế trên cùng một ứng dụng

- Liên kết trực tiếp với dữ liệu dân cư cập nhật theo thời gian thực

- Rất cao, bắt buộc phải có điện thoại thông minh, kết nối internet 3G/4G và dung lượng pin đủ dùng

Giấy xác nhận thông tin về cư trú (Bản giấy)

- Thấp nhất, mất thời gian nộp hồ sơ và chờ cơ quan công an xét duyệt, in ấn

- Ngắn hạn, thường chỉ có giá trị tối đa 30 ngày cho mỗi lần xin cấp

- Không có, bản cứng có chữ ký và mộc đỏ nên nộp được ở mọi nơi kể cả khi mất điện

Trải nghiệm làm thủ tục công chứng nhà đất của Hùng

Hùng, một nhân viên IT 32 tuổi tại Hà Nội, cần làm thủ tục sang tên sổ đỏ vào tháng 3/2023. Lúc này, quy định bỏ sổ hộ khẩu giấy mới áp dụng được vài tháng và anh khá là lo lắng không biết hệ thống điện tử đã trơn tru hay chưa.

Anh tự tin mang duy nhất chiếc CCCD gắn chíp ra văn phòng công chứng quận. Nhưng rắc rối lập tức ập đến - thiết bị quét mã của văn phòng hôm đó không kết nối được với dữ liệu của Bộ Công an do lỗi đường truyền. Mọi việc tắc nghẽn hoàn toàn.

Thay vì cáu gắt và đi về, Hùng mở điện thoại truy cập Cổng Dịch vụ công. Anh mất khoảng 10 phút điền tờ khai trực tuyến xin cấp Giấy xác nhận thông tin về cư trú qua tài khoản VNeID mức độ 2. Sau đúng 1 ngày rưỡi, kết quả bản điện tử được gửi về tài khoản.

Với file PDF giấy xác nhận lưu sẵn trong máy, Hùng quay lại hoàn tất thủ tục công chứng chỉ trong 15 phút. Bài học xương máu: Luôn xin sẵn bản điện tử của Giấy xác nhận cư trú lưu vào điện thoại trước khi đi làm các thủ tục quan trọng liên quan đến tài sản.