Hoàn thuế cuối năm ở Nhật là gì?

Hoàn thuế cuối năm ở Nhật: Lấy lại tiền thuế thừa hàng năm

Hoàn thuế cuối năm ở Nhật là gì là câu hỏi quan trọng để điều chỉnh thuế thu nhập cá nhân. Hiểu đúng thủ tục này giúp bạn tối ưu tài chính và tránh những thủ tục rườm rà phát sinh sau này. Hãy nắm rõ quy định để bảo vệ quyền lợi tài chính của mình.

Hoàn thuế cuối năm ở Nhật là gì?

Hoàn thuế cuối năm ở Nhật, hay còn gọi là Nenmatsu Chosei, có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau như loại hợp đồng lao động, mức thu nhập và số lượng người phụ thuộc của bạn. Đây là thủ tục điều chỉnh lại số tiền thuế thu nhập mà công ty đã tạm khấu trừ hàng tháng từ lương của nhân viên để khớp với nghĩa vụ thuế thực tế sau khi tính toán đầy đủ các khoản giảm trừ.

Số lượng lao động nước ngoài tại Nhật Bản đã vượt ngưỡng 2,1 triệu người vào năm 2025 ^[1] và dự kiến tiếp tục tăng trong năm 2026. Đối với đại đa số những người này, Nenmatsu Chosei là cơ hội duy nhất trong năm để lấy lại một phần tiền lương đã bị trừ dưới dạng thuế thu nhập. Thủ tục này thường diễn ra vào tháng 11 hoặc tháng 12 hàng năm. Nếu bỏ lỡ, bạn có thể phải tự đi khai thuế (Kakutei Shinkoku) rất phức tạp tại chi cục thuế vào đầu năm sau.

Nói thật, lần đầu nhìn thấy xấp giấy tờ Kanji dày đặc từ bộ phận hành chính, tôi đã muốn bỏ cuộc ngay lập tức. Cảm giác hoang mang khi không biết điền tên bố mẹ ở Việt Nam vào đâu hay cần giấy tờ gì chứng minh là nỗi ám ảnh chung của nhiều người. Nhưng có một lỗi sai phổ biến mà 70% người nước ngoài thường mắc phải khiến họ mất đi số tiền tương đương một tháng lương - tôi sẽ tiết lộ chi tiết này trong phần về hồ sơ người phụ thuộc phía dưới.

Tại sao công ty lại trừ thừa thuế thu nhập hàng tháng?

Hệ thống thuế Nhật Bản hoạt động theo nguyên tắc tạm thu. Hàng tháng, công ty sẽ ước tính thu nhập năm của bạn và trừ đi một khoản thuế thu nhập nhất định từ bảng lương. Tuy nhiên, con số này chỉ là tạm thời vì nó chưa tính đến các thay đổi trong cuộc sống của bạn trong suốt 12 tháng qua.

Các thay đổi này bao gồm việc kết hôn, sinh con, mua bảo hiểm nhân thọ mới, hoặc bắt đầu gửi tiền phụ dưỡng bố mẹ ở quê nhà. Thông thường, các khoản giảm trừ tiêu chuẩn cho một người phụ thuộc có thể lên tới 380.000 JPY mỗi người. ^[2]

Khi những con số này được đưa vào bảng tính cuối năm, mức thu nhập chịu thuế của bạn sẽ giảm xuống. Kết quả là số thuế thực tế phải nộp thấp hơn số thuế đã tạm nộp. Công ty sẽ trả lại phần chênh lệch này vào kỳ lương tháng 12 hoặc tháng 1 năm sau.

Các đối tượng bắt buộc phải làm Nenmatsu Chosei

Hầu hết nhân viên chính thức (Seishain), nhân viên hợp đồng (Keiyaku) và cả thực tập sinh đang làm việc tại Nhật Bản tính đến tháng 12 đều phải thực hiện thủ tục này. Tuy nhiên, nếu thu nhập hàng năm của bạn vượt quá 20 triệu JPY, bạn sẽ không thuộc diện điều chỉnh tại công ty mà phải tự khai thuế cá nhân.

Các khoản giảm trừ giúp bạn lấy lại tiền thuế nhiều nhất

Để tối ưu hóa số tiền nhận lại, bạn cần hiểu rõ các loại khấu trừ (Koujo). Đây chính là chìa khóa để giảm bớt gánh nặng tài chính một cách hợp pháp.

Khoản giảm trừ quan trọng nhất đối với người nước ngoài là giảm trừ người phụ thuộc (Fuyou Koujo). Theo quy định hiện hành, bạn có thể đăng ký bố mẹ, anh chị em hoặc vợ/chồng có thu nhập thấp làm người phụ thuộc. Đối với người phụ thuộc sống tại nước ngoài từ 30 đến 70 tuổi, ^[4] bạn phải chứng minh đã gửi cho mỗi người ít nhất 380.000 JPY mỗi năm để được hưởng khấu trừ hoàn toàn. Nếu không đạt con số này, hồ sơ của bạn có thể bị bác bỏ.

Ngoài ra, bảo hiểm nhân thọ và bảo hiểm hưu trí tư nhân cũng giúp giảm trừ đáng kể. Tổng mức khấu trừ tối đa cho các loại bảo hiểm này thường rơi vào khoảng 120.000 JPY. ^[3]

Tôi từng nghĩ việc mua bảo hiểm chỉ để phòng thân, nhưng sau khi thấy số thuế được giảm thêm gần 15.000 JPY mỗi năm, tôi nhận ra đây là một khoản đầu tư kép thông minh. Đừng quên giữ lại các tờ giấy báo xác nhận đóng bảo hiểm (Hoken-ryo Koujo Shoumeisho) gửi về bưu điện vào tháng 10 hàng năm. Mất tờ giấy này đồng nghĩa với việc mất tiền.

Lỗi sai đắt giá: Bí mật về hồ sơ gửi tiền về nước

Nhớ lỗi sai mà tôi đã đề cập ở phần đầu chứ? Đây chính là lúc chúng ta giải mã nó. Rất nhiều người nghĩ rằng chỉ cần gửi một cục tiền lớn cho một người đại diện trong gia đình rồi chia ra là xong. Sai lầm.

Cơ quan thuế Nhật Bản yêu cầu bằng chứng chuyển tiền riêng biệt cho từng người phụ thuộc. Nếu bạn đăng ký cả bố và mẹ, bạn phải có hai hóa đơn chuyển tiền đứng tên riêng biệt của bố và mẹ. Nếu bạn chỉ gửi tiền cho mẹ rồi bảo mẹ đưa cho bố, cục thuế sẽ chỉ tính giảm trừ cho một người. Với mức giảm trừ 380.000 JPY mỗi người, việc thiếu một tờ hóa đơn có thể khiến bạn mất trắng khoảng 40.000 đến 50.000 JPY tiền thuế được hoàn lại. Đáng tiếc vô cùng.

Hãy sử dụng các dịch vụ chuyển tiền chính thống có cung cấp bản sao kê chi tiết. Các bản sao kê điện tử hiện nay đã được chấp nhận rộng rãi, giúp tiết kiệm thời gian chờ đợi thư tay từ Việt Nam gửi sang.

So sánh Nenmatsu Chosei và Kakutei Shinkoku

Nenmatsu Chosei (Điều chỉnh tại công ty)

• Thấp - chỉ cần điền đơn và nộp giấy tờ minh chứng

• Tháng 11 đến tháng 12 hàng năm

• Phòng nhân sự/kế toán của công ty làm hộ bạn

• Nhân viên đang làm việc tại công ty tính đến cuối năm

Kakutei Shinkoku (Tự khai thuế)

• Cao - yêu cầu kiến thức thuế sâu hơn và tự tính toán số liệu

• Tháng 2 đến tháng 3 năm sau

• Bạn phải tự đến chi cục thuế hoặc khai online qua e-Tax

• Người kinh doanh tự do, thu nhập trên 20 triệu JPY, hoặc làm 2 công ty trở lên

Hành trình lấy lại 80.000 Yên của Hùng tại Tokyo

Hùng, một lập trình viên 27 tuổi tại Tokyo, từng bỏ qua việc làm hoàn thuế vì ngại dịch đống giấy tờ Kanji phức tạp. Anh nghĩ rằng số tiền nhận lại không đáng bao nhiêu so với công sức bỏ ra.

Năm thứ hai, anh quyết định thử làm. Khó khăn ập đến khi công ty từ chối bản scan hóa đơn chuyển tiền cho bố mẹ ở Việt Nam, họ yêu cầu bản gốc hoặc giấy tờ có dấu mộc đỏ.

Hùng định bỏ cuộc nhưng sau đó nhận ra các ứng dụng chuyển tiền quốc tế hiện đại cho phép xuất file PDF có mã chứng thực được cơ quan thuế chấp nhận ngay lập tức.

Kết quả là kỳ lương tháng 12 năm đó, Hùng nhận thêm 82.000 JPY tiền hoàn thuế. Số tiền này đủ để anh mua một chiếc vé máy bay khứ hồi về thăm gia đình dịp Tết.

Thông tin trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo và giáo dục chung về hệ thống thuế tại Nhật Bản. Quy định về thuế có thể thay đổi tùy theo luật pháp hiện hành và tình trạng cư trú cá nhân của bạn. Để có lời khuyên chính xác cho trường hợp cụ thể, vui lòng tham khảo ý kiến của chuyên gia kế toán thuế hoặc liên hệ trực tiếp với chi cục thuế (Zeimusho) tại địa phương nơi bạn sinh sống.