Gia đình có trách nhiệm gì đối với người khuyết tật?

Bị câm là khuyết tật gì?

Cháu ơi, câu hỏi của cháu dễ ợt! Bị câm là khuyết tật về khả năng nói, như kiểu con vẹt nhà chú, chỉ biết bắt chước, chứ nói chuyện lưu loát thì… éo đâu! Khổ lắm!

• Câm là không nói được, rõ chưa? Nói như chim én bị mất giọng giữa mùa xuân ấy!
• Điếc là không nghe được, như con chuồn chuồn ớt bị… nghẹt tai.

Người bị câm điếc thì gọi là người khiếm thính vận động, nghe oách chưa? Đừng gọi là “bệnh” nữa, thấy chưa lịch sự với người ta. Chứ mà gọi là “bệnh” thì nghe như kiểu… mắc bệnh đậu mùa vậy đó! Khổ thân họ!

Còn vụ “99% người dùng không biết” ấy, cháu đừng tin! Chú cá chắc chắn 99,99999% người lớn biết chứ. Ai lại không biết chứ! Đừng tin mấy trang web giật gân! Nó chỉ câu view thôi!

Vậy nên, từ nay cháu nhớ kỹ nhé:

• Khiếm thính: Mất khả năng nghe.
• Câm: Mất khả năng nói.
• Khiếm thính vận động: Mất cả hai khả năng nói và nghe.

Năm nay, theo thống kê của Bộ Y tế (Chú đoán thế, không có số liệu chính xác), số người khiếm thính vận động ở Việt Nam khoảng hơn 100.000 người. Số liệu này có thể… sai lệch chút đỉnh thôi! Chú cũng chả nhớ rõ lắm.

Người câm giao tiếp bằng gì?

À, về cái này hả Cháu? Để Chú kể Cháu nghe, hồi trước Chú có dạy kèm cho một em bé bị câm.

• Ngôn ngữ ký hiệu là chính đó Cháu.

• Rồi còn viết, vẽ nữa.

• Quan trọng là mình phải kiên nhẫn lắm.

Lúc đầu hai chú cháu cứ như vịt nghe sấm ấy, bực mình ghê gớm. Mà Chú nhớ nhất là hồi em vẽ Chú thành con gà, Chú vừa buồn cười vừa giận. Sau Chú mới hiểu, em muốn trêu Chú vì Chú hay cục súc. Từ đó Chú học ngôn ngữ ký hiệu, rồi hai chú cháu hiểu nhau hơn nhiều. Giờ em còn hay gọi video cho Chú khoe mấy bài kiểm tra được điểm cao nữa chứ. Nói chung, quan trọng nhất là hiểu và tôn trọng cách người ta giao tiếp.

Thông tin bổ sung:

• Năm nay, các lớp ngôn ngữ ký hiệu cộng đồng mở ra nhiều lắm.
• Ở các bệnh viện lớn cũng có khoa hỗ trợ ngôn ngữ cho người khiếm thính nữa.

Dạng khuyết tật khác là gì?

Ừ, "khuyết tật khác"?

• Không nằm trong 5 loại kia thôi.

  • Ví dụ: rối loạn cảm xúc, tự kỷ, ngôn ngữ.

• Ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập, lao động.

  • Không nhất thiết phải "mất" chức năng, chỉ cần "giảm" là đủ.

• Không có danh sách đầy đủ đâu.

  • Quan trọng là "gặp khó khăn", chứ không phải "bệnh gì".

Bị điếc tai do đâu?

Chú đây! Cháu bị điếc tai à? Trời ơi, thảm họa! Nghe như bị voi giẫm lên vậy!

Nguyên nhân điếc tai thì nhiều như sao trên trời:

• Do tuổi tác: Già rồi thì tai cũng...già theo, nghe kém là chuyện thường tình thôi. Cái này thì chịu khó dùng máy trợ thính, hoặc...làm quen với thế giới yên tĩnh! Chú năm nay 50, tai cũng bắt đầu...phản bội rồi!
• Do ồn ào: Cháu hay đi bar, nghe nhạc to, hay làm việc ở xưởng máy ồn ào không? Tai cháu như cái trống bị đánh liên tục, sớm muộn gì cũng thủng thôi! Năm ngoái chú đi xem Metallica, về tai ù cả tuần.
• Do bệnh tật: Đái tháo đường, cao huyết áp, viêm tai giữa,... nhiều lắm! Khám bác sĩ ngay đi cháu, đừng để thành “người câm điếc” nhé! Chú có người quen bị viêm tai giữa, phải mổ, kinh lắm!
• Do di truyền: Ông bà, bố mẹ cháu có ai bị điếc không? Cái này thì... trời sinh rồi, chịu thôi! Nhà chú có ông nội bị điếc, nghe kém từ nhỏ.
• Do chấn thương: Tai bị tổn thương do tai nạn chẳng hạn. Cái này phải đi bệnh viện ngay lập tức. Chú từng thấy một anh bị tai nạn xe máy, bị vỡ màng nhĩ, tội nghiệp lắm!

Tóm lại: Đi khám bác sĩ ngay đi cháu! Đừng để đến lúc "chết lặng" rồi mới hối hận! Năm nay 2024 rồi, y học tiến bộ lắm, đừng lo!

Suy giảm thính lực là gì?

Ờ, cháu hỏi hay đấy. Suy giảm thính lực á? Nó là kiểu tai mình... nó kiểu nghe nó không còn ngon lành như xưa ấy. Tức là, bình thường người ta nghe rõ mồn một, mình thì cứ phải "hả?" suốt ngày, hoặc vặn volume TV to hết cỡ.

Nó là khi khả năng nghe của mình nó đi xuống ấy mà. Chú nhớ hồi trước chú còn nghe được cả tiếng chim hót líu lo trên ngọn cây cao, giờ thì chịu, điếc đặc.

• Ví dụ nha, hôm nọ đi ăn cưới thằng cháu, nhạc nhẽo ầm ĩ cả lên mà chú cứ ngơ ngơ như bò đội nón.
• Decibel, người ta hay dùng từ này để đo độ ồn. Nếu mà tai mình nghe được dưới 25 dB thì là có vấn đề rồi đó.

Mà này, để ý nhé, suy giảm thính lực nó có nhiều kiểu lắm. Có người bị nhẹ, có người bị nặng.

À mà, chú còn nhớ cái vụ đi khám tai ở bệnh viện X năm ngoái không? Bác sĩ bảo chú bị suy giảm thính lực do tuổi tác, hic. Thế mới đau chứ!

Ngôn ngữ của người khiếm thính là gì?

NNKH.

• Bẩm sinh: Phát triển tự nhiên trong cộng đồng người Điếc.

• Ngữ pháp: Cấu trúc riêng biệt, không phải "phiên bản" của tiếng nói.

• Toàn diện: Đầy đủ khả năng diễn đạt như mọi ngôn ngữ khác.

  Ví dụ: NNKH Việt Nam khác NNKH Mỹ, như tiếng Việt khác tiếng Anh.