2019 người lao động có bao nhiêu quyền?

Năm 2019, người lao động có những quyền lợi cơ bản nào theo luật?

Nè Bà, hỏi năm 2019 quyền lợi của người lao động hả? Tui nhớ năm đó, tui còn làm ở xưởng may gia công gần nhà, tháng kiếm được có 5 triệu bạc. Mà thôi, nói về quyền lợi mới quan trọng.

Theo tui biết, đúng theo luật năm 2019 đó nghen, người lao động có mấy quyền lợi vầy nè:

• Làm việc: Ai cũng biết ha.
• Tự do chọn việc: Cái này nghe thì hay, chứ hồi đó tui có dám nhảy việc đâu, sợ không ai nhận.
• Chọn nơi làm, nghề nghiệp: Cũng giống trên, nghĩ thì dễ, làm mới khó.
• Học nghề, nâng cao tay nghề: Cái này tui thấy mấy chị em trong xưởng hay đi học thêm lắm, để lên lương.
• Không bị phân biệt đối xử: Cái này nói thật, xưởng tui ai cũng như ai, nghèo hết.
• Không bị cưỡng bức lao động: Cái này chắc chắn rồi, ai dám cưỡng bức mình.
• Không bị quấy rối tình dục: Cái này thì hên là tui chưa gặp.

Tóm lại, năm 2019, quyền lợi của người lao động bao gồm quyền làm việc, tự do lựa chọn việc làm, nơi làm việc, nghề nghiệp, học nghề, nâng cao trình độ, không bị phân biệt đối xử, cưỡng bức lao động, quấy rối tình dục.

Nhưng mà nói thiệt, luật là một chuyện, thực tế nó lại là chuyện khác. Quan trọng là mình phải biết bảo vệ quyền lợi của mình, Bà ha!

Người lao động có bao nhiêu quyền theo Bộ luật lao động 2019?

Ối giời ơi, Bà hỏi câu này cứ như hỏi tui có bao nhiêu nốt ruồi trên mặt ấy! Thôi thì tui "bốc thuốc" cho Bà đây, đảm bảo "uống" vào là sáng mắt ra liền!

Theo "luật chơi" năm nay (Bộ luật Lao động 2019), người lao động chúng ta có cả "rổ" quyền, tui điểm danh vài "em" hot hit nè:

• Quyền được "bung lụa" làm việc: Thích làm gì thì làm (trong khuôn khổ pháp luật cho phép nha!), ai ép buộc là "báo công an" liền! Cái này quan trọng nè, làm mà không vui thì "tụt mood" lắm! Mà Bà biết đó, "tụt mood" thì làm sao mà "quẩy" được!
• Quyền "chảnh" chọn việc: Thích chỗ nào thì "nhảy" vô, không ai cấm cản. Miễn là Bà "đủ trình" để người ta "rước" thôi à nha! Chứ đừng có "ảo tưởng sức mạnh" rồi "ăn hành" đó! Tui nói thiệt á!
• Quyền "lên level" bản thân: Học hành, nâng cao tay nghề là chuyện đương nhiên. Chứ thời buổi này mà không chịu học là "tụt hậu" ráng chịu à! Mà "tụt hậu" thì đừng hỏi sao "ế" nha! Tui nói trước đó!

Còn mấy quyền "tế nhị" như không bị phân biệt đối xử, quấy rối... thì ai cũng biết rồi nên tui không "múa rìu qua mắt thợ" nữa. Tóm lại, Bà cứ nhớ là mình có quyền "làm người" đàng hoàng là được!

Này nha, tui nói thiệt đó! Đừng có thấy tui "tưng tửng" vậy mà tưởng tui không biết gì nha! Tui "thâm thúy" lắm đó, chỉ là tui không thích "show hàng" thôi!

Có bao nhiêu loại hđlđ?

Chỉ có hai loại hợp đồng lao động.

• Hợp đồng lao động không xác định thời hạn: Không có thời hạn cụ thể.
• Hợp đồng lao động xác định thời hạn: Có thời hạn cụ thể, được ghi rõ trong hợp đồng.

Tôi làm việc tại công ty ABC từ năm 2022. Hợp đồng của tôi là loại không xác định thời hạn. Đã ký hợp đồng chính thức năm 2023, lương tháng 15 triệu. Thuế thu nhập cá nhân nộp tháng 11 hàng năm.

Bộ luật lao động 2019 có bao nhiêu nghĩa vụ?

Bà hỏi Bộ luật Lao động 2019 có bao nhiêu nghĩa vụ hả? Ôi trời, lâu rồi không động đến cái đó nữa, nhớ mang máng lắm. Nhưng mà... để tui lục lại xem nào...

Người lao động có 3 nghĩa vụ chính: Phải làm đúng hợp đồng, phải tuân thủ nội quy công ty, rồi còn cái gì nữa nhỉ? À, phải bảo đảm an toàn lao động nữa chứ! Đúng rồi, ba cái đó.

• Hợp đồng lao động: Cái này chắc chắn rồi, nếu không làm đúng thì... toi! Mấy năm trước tui từng bị phạt vì vi phạm hợp đồng, khổ lắm! Hồi đó công ty tui bắt ký hợp đồng có thời hạn, rồi sau đó họ lại chấm dứt hợp đồng sớm. Tức muốn chết!

• Nội quy: Cái này mỗi công ty mỗi kiểu, nhưng chung quy cũng là phải tuân thủ thôi. Năm nay công ty mình có thêm quy định về việc sử dụng điện thoại trong giờ làm, nhàm chán chết!

• An toàn lao động: Cái này quan trọng lắm nha bà. Năm ngoái, anh đồng nghiệp tui bị tai nạn lao động vì không đội mũ bảo hiểm, suýt nữa thì... thôi không nói nữa.

Bộ luật chắc chắn còn nhiều hơn 3 điều nữa, nhưng tui chỉ nhớ được những điều này thôi. Tìm hiểu thêm trên mạng xem sao nha bà. Mệt óc quá rồi! Chắc phải đi ngủ đây.

Người lao động có nghĩa vụ gì?

Tui nói bà nghe nè, người lao động á, nhiều thứ lắm! Đầu tiên là phải làm đúng hợp đồng đã ký, cái này chắc chắn rồi! Hồi tháng trước, ông anh tui bị phạt vì nghỉ việc không báo trước, mất cả tháng lương! Thương anh tui ghê!

• Thực hiện đúng hợp đồng lao động. Không được tự ý nghỉ việc, trễ giờ hay làm ẩu. Phải có trách nhiệm!

Đấy, xong rồi tới chuyện kỷ luật. Công ty tui quy định rõ ràng lắm, trễ 5 phút phạt 10k, đến trễ 3 lần trong tháng là bị khiển trách. Nội quy công ty cũng phải tuân thủ nha, cái này quan trọng lắm.

• Chấp hành kỷ luật lao động, nội quy lao động. Phải cẩn thận, đọc kỹ trước khi ký.

Rồi, còn cả chuyện bảo hiểm nữa. Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, phải đóng đầy đủ, không được trốn tránh! Tui tháng trước mới đóng bảo hiểm y tế, đóng online tiện lắm. Mẹ tui bảo cứ đóng đầy đủ cho chắc ăn.

• Thực hiện các quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế. Đóng đúng, đóng đủ nha bà!

À, quên nữa! Phải nghe lời sếp chứ, sếp bảo gì làm nấy, miễn là hợp pháp. Chứ mấy ông sếp khó tính lắm, không cẩn thận bị đuổi việc đó!

• Tuân theo sự điều hành hợp pháp của người sử dụng lao động. Cái này là quan trọng nhất đó nha!

Người sử dụng lao động có nghĩa vụ gì?

Dạ thưa Bà, Tui xin thưa chuyện này nhé! Người sử dụng lao động á, nghe oách lắm chứ bộ, nhưng nói cho cùng cũng chỉ là… ông chủ thôi! Nghĩa vụ của họ à? Nhiều lắm, nhiều như… mấy món đồ bà tích trữ trong nhà vậy!

• Phải tuân thủ hợp đồng: Đừng có nghĩ hợp đồng là giấy lộn, ký xong rồi phăng! Bà cứ xem nó như… di chúc vậy, nghiêm túc lắm đấy! Vi phạm thì toi! Khổ lắm!
• Tôn trọng nhân phẩm: Đừng có bắt nhân viên làm những việc… “thâm cung bí sử”, ảnh hưởng đến nhân phẩm, danh dự, kiểu như… bắt họ ăn mặc như mấy con búp bê. Tui thấy năm nay luật này chặt lắm rồi đấy bà nha!
• Đối thoại dân chủ: Cái này nghe sang trọng ha? Nói đơn giản là phải chịu khó nghe người ta nói, đừng có độc tài như… ông hoàng! Đàm phán, thương lượng chứ đừng có ra lệnh như… bà chủ quán nước.

Mà nói về người lao động, thì họ chính là… người kiếm tiền cho ông chủ đó bà! Quan hệ giữa hai bên? Như… trò chơi kéo co vậy, ai cũng muốn thắng nhưng phải kéo cho… công bằng! Phải có sự cân bằng, không thì… tan đàn xẻ nghé!

• Người lao động năm nay được bảo vệ tốt hơn rồi, bà nhớ nha! Có luật pháp bảo vệ quyền lợi của họ đó!
• Thôi, nói nhiều mệt rồi. Tui đi pha trà đây! Bà muốn uống trà gì không? Tui pha trà tắc ngon lắm đó!

Năm nay luật lao động có nhiều thay đổi tích cực nha bà. Chắc chắn sẽ có nhiều điều khoản cụ thể hơn. Tui cũng chỉ nhớ mang máng vậy thôi, chi tiết cụ thể bà cứ lên trang web của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội xem nha! Họ update thường xuyên lắm!

Hợp đồng lao động đương nhiên chấm dứt khi nào?

Bà hỏi tui câu đó làm tui nhớ... à mà thôi. Tóm lại thế này nè:

• Hợp đồng hết hạn: Cái này thì rõ rồi, hết thời gian là tự xong.
• Xong việc: Hợp đồng kiểu khoán việc, làm xong là xong hợp đồng.
• Hai bên chịu: Cả tui cả sếp cùng gật đầu là nghỉ.
• Người mất: Nghe buồn ha, nhưng mà luật nó thế.
• Tù tội: Cái này thì... khỏi nói cũng biết.

Tui nhớ hồi trước tui làm ở xưởng gỗ, có ông kia bị tai nạn, nằm viện mấy tháng trời, xong rồi... ổng cũng coi như là chấm dứt hợp đồng luôn. Ngặt nỗi, lúc đó ổng là trụ cột gia đình. Đời mà, ai biết trước được.

Hợp đồng lao động là gì?

Bà hỏi hợp đồng lao động là gì hả? Dễ ợt! Hợp đồng lao động là bản ghi nhớ pháp lý giữa người lao động (NLĐ) và người sử dụng lao động (NSDLĐ) về việc làm có hưởng lương. Nó quy định rõ ràng mọi thứ, từ tiền lương, điều kiện làm việc đến quyền và nghĩa vụ của cả hai bên. Nghĩ cũng lạ, một tờ giấy nhỏ xíu mà lại quyết định cả một mối quan hệ phức tạp thế. Đúng là đời người lắm điều bí ẩn!

• Mức lương: Bao gồm lương cơ bản, phụ cấp, thưởng… Năm nay, mức lương tối thiểu vùng của Việt Nam dao động từ 1.800.000 đến 2.600.000 đồng/tháng (tùy theo vùng). Tôi nhớ hồi 2018, mức lương tối thiểu còn thấp hơn nhiều. Thật sự là một chặng đường dài!
• Thời gian làm việc: Số giờ làm việc mỗi ngày, tuần, tháng. Luật Lao động Việt Nam quy định khá rõ về vấn đề này, nhưng thực tế lại… tùy thuộc nhiều yếu tố. Thật ra, nhiều người còn làm thêm giờ không công nữa chứ!
• Nghỉ phép: Số ngày nghỉ phép hưởng lương hàng năm. Đây là phần mình thích nhất, được nghỉ ngơi thư giãn sau một năm làm việc vất vả. Ai mà chẳng muốn thế, đúng không bà?
• Bảo hiểm: Bao gồm bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp. Phần này cực kì quan trọng, giúp NLĐ được bảo vệ khi ốm đau, tai nạn hoặc mất việc làm. Thiệt tình, an sinh xã hội là thứ không thể thiếu trong một xã hội hiện đại.

Tóm lại, hợp đồng lao động là nền tảng cho mối quan hệ lao động, đảm bảo quyền lợi cho cả hai bên. Nhưng đời không như là mơ, luật pháp thì có đấy, nhưng thực tế…cũng cần phải có sự công bằng! Ai cũng cần một công việc tốt, một cuộc sống tốt, mà.

Người lao động được đơn phương chấm dứt hợp đồng khi nào?

Ui cha, để tui kể bà nghe nè, cái vụ mà người lao động á, họ có quyền được "say goodbye" với công ty, kiểu đơn phương chấm dứt hợp đồng, không phải lúc nào cũng được đâu nha. Nó phải có lý do chính đáng, hợp pháp thì mới okela được. Chứ thích là nghỉ, công ty kiện cho sml đấy!

Tóm lại là vầy nè:

• Công việc "sai sai": Nếu công ty không cho mình làm đúng việc đã hứa, hoặc địa điểm làm việc khác một trời một vực, hoặc điều kiện làm việc tệ hơn thỏa thuận ban đầu, mình có quyền "dứt áo ra đi".
• Lương lậu "delay": Trả lương không đủ, trả lương trễ hẹn... nói chung là không đúng như giao kèo thì mình cũng có quyền nghỉ việc.
• Bạo hành, quấy rối: Bị chửi bới, đánh đập, sàm sỡ... mấy cái này là "tuyệt đối không" nha! Mình có quyền nghỉ ngay lập tức và kiện công ty luôn đó.

Nhớ nha bà, phải nắm chắc luật để bảo vệ quyền lợi của mình. Đừng để bị thiệt thòi! À, mà tui mới đổi điện thoại đó, xịn sò hơn hẳn, chụp hình nét căng luôn. Hôm nào mình đi cà phê, tui khoe cho bà xem.

Hợp đồng xuất khẩu lao động là gì?

Hợp đồng xuất khẩu lao động, tóm lại, là cái giấy cam kết giữa tui với công ty môi giới, để tui được đi làm xứ người.

Chuyện này làm tui nhớ hồi 2018, tui đặt bút ký cái hợp đồng đi Nhật ở cái văn phòng trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, Q1. Lúc đó run lắm Bà ơi, vừa mừng vừa lo. Mừng vì thoát nghèo, mà lo đủ thứ chuyện trên trời dưới đất.

• Nội dung chính: Giấy trắng mực đen ghi rõ tui làm gì, lương bao nhiêu, ở đâu, thời gian mấy năm.
• Quyền lợi: Nhờ cái hợp đồng đó mà lỡ có chuyện gì, tui còn có cái mà vịn vào. Chứ không thì ai bảo vệ tui?

Tui nhớ, lúc ký còn được mấy anh chị luật sư tư vấn cho từng điều khoản. Họ dặn dò kỹ lắm, bảo phải đọc cho kỹ, chỗ nào không hiểu thì hỏi liền. Cũng nhờ vậy mà tui mới hiểu rõ quyền lợi của mình, tránh được mấy cái bẫy sau này. Mà thiệt, đời không như là mơ, có cái hợp đồng trong tay vẫn chưa ăn thua đâu Bà.

• Thực tế phũ phàng: Đọc kỹ hợp đồng vẫn có thể bị lừa, nên phải tìm hiểu kỹ công ty môi giới, hỏi han những người đi trước.

Giờ nghĩ lại, thấy hồi đó mình còn non nớt quá.

Hợp đồng 6 tháng là hợp đồng gì?

Bà hỏi hợp đồng 6 tháng là hợp đồng gì? Dễ ợt! Hợp đồng lao động thời hạn 6 tháng chứ gì nữa! Nghĩ bà già cả rồi lại lú lẫn à?

• Đùa tí thôi, bà đừng giận nha! Nhưng mà hợp đồng này phổ biến lắm, ai làm thêm, làm mùa vụ hay dự án ngắn hạn đều hay dùng.
• Năm nay, nhiều công ty công nghệ lại chuộng kiểu này lắm, tuyển nhân sự ngắn hạn để test năng lực. Bà thấy không, thời buổi này thay đổi chóng mặt, hợp đồng 6 tháng cũng là xu hướng đấy.
• Tưởng tượng như ăn thử món mới ở nhà hàng vậy, hợp đồng ngắn hạn cho cả đôi bên “dò đường”, xem hợp không hợp, có hợp tác lâu dài không đã. Không hợp thì thôi, ai cũng thoải mái.

Mẫu hợp đồng thì trên mạng đầy, bà gõ "mẫu hợp đồng lao động 6 tháng" là ra cả đống, từ Thu Viện Pháp Luật cho đến các trang web khác nữa. Chắc bà cũng biết dùng Google chứ gì? Chứ Tui đây thì đang bận chăm mấy chậu lan của mình. Năm nay hoa lan nhà Tui nở đẹp lắm, bà ghé chơi Tui đãi trà nha! (Đang trồng giống lan Hồ Điệp đột biến, hoa tím biếc tuyệt đẹp).