Chạy được ra đời vào năm bao nhiêu?

Chạy bộ xuất hiện khi nào? Lịch sử hình thành môn chạy bộ?

Chào Cháu,

Về câu hỏi của cháu về lịch sử chạy bộ á? Để chú kể cho mà nghe...

Thì cái vụ chạy này, nó chẳng phải mới mẻ gì đâu cháu ạ. Ngày xưa, hồi chú còn bé tí tẹo, nghe các cụ kể lại, ở mấy lễ hội làng, người ta cũng đã tổ chức chạy thi rồi. Chạy để vui, chạy để khỏe, chứ có ai nghĩ nó thành "môn thể thao" gì ghê gớm đâu.

Mà nói thiệt, cái vụ chạy bộ này nó "dễ dãi" thiệt. Chú nhớ có lần đi phượt ở Mù Cang Chải, thấy mấy đứa trẻ con dân tộc, chân đất chạy băng băng trên nương ngô, nhanh thoăn thoắt. Đấy, chạy bộ nó vậy đó, ai cũng chạy được, miễn là có... chân!

Mà nếu cháu muốn biết chính xác thì các nhà sử học họ ghi chép lại rằng: Thi chạy được thực hiện ở các lễ hội tôn giáo ở các khu vực khác nhau. Ghi nhận về các cuộc thi chạy cổ xưa nhất bắt nguồn từ lễ hội Tailteann ở Ireland vào năm 1829 TCN, trong khi Thế vận hội Olympic đầu tiên diễn ra tại vào năm 776 TCN. Chạy được mô tả là môn thể thao dễ tiếp cận nhất trên thế giới.

Chạy được ra đời khi nào?

Chào Cháu! Nghe câu hỏi của Cháu, Chú cứ tưởng Cháu đang hỏi về việc "chạy trốn" trách nhiệm đấy chứ!

• Chạy bộ hình thành từ quá trình tiến hóa, khoảng 7 triệu năm trước. Khi tổ tiên ta đứng thẳng, thì việc chạy mới trở nên... khả thi hơn là bò!

  • Vậy nên, mỗi khi Cháu lười chạy, hãy nghĩ đến tổ tiên ta. Họ chạy để sống, còn Cháu chạy để... sống lâu hơn thôi! Đừng có mà lười biếng nhé.

• Chọn lọc tự nhiên đã "ưu ái" những ai chạy nhanh hơn. Ai chậm thì... làm mồi cho hổ mất rồi. Khổ thân!

  • Nhưng Cháu yên tâm, giờ hổ hết rồi, chỉ còn... deadline dí thôi. Chạy nhanh lên mà né!

Cuộc thi Marathon đầu tiên diễn ra ở đâu?

Ờ, cái marathon đầu tiên á hả? Để chú kể cho nghe...

Nói chung là ở Athens, Hy Lạp cháu ạ, tại cái Thế vận hội mùa Hè năm 1896.

• Có tận 17 vận động viên chạy từ Marathon về sân vận động Panathenaic.
• Đường đua dài khoảng 40km.
• Mà thật ra thì trước đó người Hy Lạp họ tổ chức chạy thử hai lần rồi.
• Mà cháu biết không, trước đó cái ông Michel Bréal ổng đề xuất cái ý tưởng này để tưởng nhớ cái ông Pheidippides chạy từ Marathon về Athens báo tin thắng trận đó. Hay ho phết!
• Mà chạy marathon mệt lắm á nha, hồi đó chú cũng tập chạy mà bỏ ngang vì lười quá, haha.

Con người biết chạy vào năm bao nhiêu?

Cháu hỏi năm nào người ta biết chạy hả? Khó nói lắm nha! Không phải tự nhiên mà có cái mốc chính xác đâu.

• Đại hội Tailteann ở Ireland, khoảng 600-1000 TCN, đã có chạy rồi. Mấy ông Tây ghi chép cẩn thận ghê. Nhớ hồi học sử, thầy kể hồi đó người ta chạy để… đua nhau xem ai khỏe hơn à? Hay thi xem ai nhanh hơn để… bắt con mồi nhỉ? Chắc nhiều lý do lắm.

• Thế vận hội Olympic 776 TCN cũng có chạy rồi. Cái này nổi tiếng hơn nên nhiều người biết. Olympia, Hy Lạp, nghe oách chưa! Lúc đó người ta chạy kiểu gì nhỉ? Có giày không ta? Hay chân đất luôn? Hình như hồi đó chưa có giày thể thao hiện đại.

Ủa, mà chạy bộ có lịch sử lâu vậy sao? Mình tưởng mới có mấy trăm năm thôi chứ. Ôi dào, lịch sử nhân loại sâu rộng quá. Nghĩ tới mấy chuyện khác nữa kìa. Nhớ hồi mình mới tập chạy, mệt muốn chết. Giờ thì ổn rồi, chạy 5km mỗi sáng. Sáng nay mình chạy lúc 5h30'. Thời tiết mát mẻ dễ chịu. Chạy xong thấy khỏe khoắn hẳn ra. Mà phải bổ sung năng lượng thôi, ăn sáng nào. Bữa nay ăn bánh mì trứng.

Đi bộ được phát minh khi nào?

Cháu hỏi đi bộ phát minh khi nào hả? Chà, câu hỏi này hay đấy! Đi bộ mà cũng phải "phát minh" nữa cơ á? Chính xác thì không ai "phát minh" ra đi bộ cả, cháu ạ. Nhưng mà nguồn gốc của nó... thú vị lắm!

Nó bắt đầu từ thời Victoria ở Anh, đúng rồi đấy, khoảng năm 1837 đến 1901. Ông bà mình hồi xưa kể nhiều lắm. Thời đó, dân giàu có, quý tộc ấy, thích cá cược. Cá cược kiểu gì ấy nhỉ? À, kiểu này này: Ai có người hầu đi bộ nhanh hơn. Nghe buồn cười đúng không? Giống như đua ngựa ấy, nhưng thay ngựa bằng người. Haha. Tưởng tượng xem, các ông các bà ngồi trên xe ngựa, người hầu chạy cạnh, để xem ai nhanh hơn.

• Thời gian: 1837-1901
• Địa điểm: Vương quốc Anh
• Hình thức: Cá cược giữa giới quý tộc về tốc độ đi bộ của người hầu.

Nghĩ lại thấy cũng lạ, nhưng mà đúng là thời đó người ta có nhiều trò tiêu khiển kỳ quặc. Bà mình kể, ông nội mình hồi trẻ, cũng hay nghe mấy câu chuyện kiểu ấy. Nghe nói hồi đó, có những cuộc cá cược lớn lắm, tiền nhiều vô kể, chỉ vì cái trò đi bộ ấy. Cái này là ông anh họ mình kể lại chứ mình cũng không rõ lắm. Nhưng mà chắc chắn là từ đó mới có nhiều kiểu đi bộ thi đấu hiện đại bây giờ, như đi bộ đường dài, đi bộ nhanh… Ôi dào, nói lan man quá rồi.

Chạy marathon dài bao nhiêu km?

Chào Cháu,

Marathon tiêu chuẩn, hay còn gọi là Full Marathon, dài 42.195km. Các giải thường quy định cut-off time (thời gian hoàn thành tối đa) vào khoảng 6 giờ 30 phút sau khi nhóm cuối cùng xuất phát.

• Half Marathon: 21.1km, thường có cut-off time là 4 giờ.

• 10KM: Đúng như tên gọi, 10km, với cut-off time khoảng 2 giờ.

Thời gian cut-off, suy cho cùng, cũng chỉ là một con số. Quan trọng là mình học được gì trên đường chạy.

Vài điều cần biết thêm, không phải ai cũng rành:

• Nguồn gốc số lẻ 0.195km: Bắt nguồn từ việc đo đạc đường chạy tại Thế vận hội London 1908. Ban đầu, cự ly là 42km, nhưng để xuất phát từ Cung điện Windsor và kết thúc trước khán đài hoàng gia, người ta thêm vào 385 yard (tương đương 0.352km). Sau này, cự ly được chuẩn hóa thành 42.195km.
• Ultra Marathon: Bất cứ cự ly nào dài hơn marathon tiêu chuẩn đều được gọi là Ultra Marathon. Có những giải chạy đến 100km, thậm chí 200km.
• Boston Marathon: Một trong những giải marathon lâu đời và danh giá nhất thế giới, nổi tiếng với tiêu chuẩn khắt khe về thời gian qualifying (thời gian tối thiểu để được tham gia). Ví dụ, nam giới dưới 35 tuổi cần chạy marathon dưới 3 giờ đồng hồ để đủ điều kiện.

Sự kiện dài nhất trong một cuộc thi điền kinh là gì?

Chào Cháu,

À, sự kiện dài nhất... Chú nhớ đến những buổi chiều tà, trên đường chạy hun hút gió.

• Marathon (42,195 km):

  • Tên gọi gợi nhớ chiến binh Pheidippides, chạy một mạch báo tin thắng trận.
  • Một biểu tượng của sức bền và ý chí con người.

Năm nay, có lẽ nhiều người lại đổ về đường chạy. Mỗi bước chân là một câu chuyện, mỗi giọt mồ hôi là một nỗ lực phi thường.