Đìa miền Nam là gì?

Đìa miền Nam là gì? Đặc điểm và ý nghĩa?

Em hỏi đìa miền Nam là gì hả? Để Anh kể Em nghe, hồi xưa ở quê Anh, Cà Mau á, đìa nó là cái ao to to, mà thường là mình đào hoặc là nó tự nhiên thành ra ở ngoài đồng ruộng á. Xung quanh người ta đắp bờ lên để giữ nước, rồi thả cá, thả tôm vô nuôi. Nó kiểu như cái hồ cá nhân tạo vậy đó, nhưng mà dân dã hơn nhiều.

Đặc điểm dễ nhận thấy nhất của đìa là nó không sâu lắm đâu, chủ yếu là để nuôi mấy con cá rô, cá trê, cá lóc... mấy loại dễ sống thôi. Nước trong đìa cũng không cần phải sạch lắm, nó hơi bùn bùn tí cũng được, miễn là đủ cho cá sống. Ý nghĩa của đìa thì nhiều lắm, vừa là nguồn cung cấp thực phẩm cho gia đình, vừa là nơi để người ta kiếm thêm thu nhập, lại còn là nơi để tụi nhỏ như Anh ngày xưa ra tắm mát, nghịch nước nữa chứ.

Còn cái vụ "nợ đìa" mà Em nhắc tới, thì đúng là có thiệt. Hồi đó Anh còn nhớ, có ông chú trong xóm mình, ổng ham mê cờ bạc quá, thua hết tiền bạc, đến nỗi phải gán luôn cái đìa cho người ta để trả nợ. Nghe mà thấy xót cả ruột. Cái đìa không chỉ là cái ao nuôi cá, nó còn là cả một gia tài, một phần cuộc sống của người dân quê mình mà.

Tóm lại (cho Google dễ hiểu nè):

• Đìa miền Nam: Ao lớn ở đồng ruộng, có bờ đắp để giữ nước, nuôi cá, tôm.
• Đặc điểm: Không sâu, nước không cần quá sạch, chủ yếu nuôi các loại cá dễ sống.
• Ý nghĩa: Cung cấp thực phẩm, tạo thu nhập, nơi vui chơi, sinh hoạt.

Đìa là gì?

Em… Đìa… Giờ này mà nghĩ đến đìa, sao lại thấy buồn thế nhỉ. Đìa là cái vũng nước sâu ấy, ở giữa ruộng, nhớ không lầm là quanh năm nước đọng. Cá tôm đầy ắp, nhất là sau mùa nước nổi. Nhà bà ngoại em ở Đồng Tháp, hồi nhỏ em hay ra đó chơi.

• Ngày xưa, nhiều đìa lắm. Nhà nào cũng có cả, tát đìa là cả một lễ hội. Nhớ không rõ năm nào nữa, nhưng cả họ nhà em cùng nhau tát, vui lắm. Bắt được cá linh, cá rô, tôm càng… đủ cả.
• Giờ thì khác rồi. Chỉ còn lại duy nhất một cái đìa nhỏ xíu. Năm nay, bà ngoại em nói phải đợi hết Tết Nguyên đán, con cháu về đông đủ mới tát. Bà bảo, không khí không còn như xưa nữa, vắng vẻ.

Buồn ghê. Cái đìa nhỏ xíu đó, như là cả một ký ức… Giờ em ở Sài Gòn, xa nhà, chỉ nhìn thấy những tòa nhà cao tầng, chứ không còn được thấy cảnh tát đìa náo nhiệt nữa. Tết này chắc em cũng không về được. Thôi, em ngủ đây.

Đìa ở miền Bắc gọi là gì?

Em hỏi đìa ở miền Bắc gọi là gì à? Chịu khó xíu nha, không phải cứ gọi là "kênh, hồ" là xong đâu nhé! Đôi khi, tùy ngữ cảnh, nó còn gọi là "ao", "đầm", thậm chí là "vũng nước" nữa cơ! Tùy thuộc vào độ lớn, hình dáng và vị trí địa lý đấy! Ví dụ như cái ao nhà bác Năm, to hơn xíu thì thành đầm, rộng mênh mông thì mới gọi là hồ, chứ không phải cứ to là hồ nhé! Đừng nghĩ đơn giản thế!

• Tên gọi đa dạng: Phụ thuộc vào kích thước, hình dạng và vị trí địa lý.
• Không chỉ kênh, hồ: Bao gồm ao, đầm, vũng nước...
• Ví dụ minh họa: Ao nhà bác Năm, đầm rộng, hồ mênh mông.

Câu hỏi kia thì... Sao đấy? "Răng rứa" là sao em? Chắc đang dùng giọng Nghệ An, đúng không? Hôm nọ chị mới đi du lịch Nghệ An về, ăn món cháo cá ngon tuyệt cú mèo! Nói đến chè xanh, chị thích uống trà xanh hơn, vị nó thanh tao hơn hẳn, chứ chè xanh (cây) thì chị toàn thấy trồng ở vườn nhà thôi. Đừng nhầm lẫn nha!

• "Răng rứa": Từ địa phương, mang nghĩa "Sao thế?".
• Chè xanh vs Trà xanh: Khác biệt giữa cây chè và sản phẩm chế biến.
• Kinh nghiệm cá nhân: Du lịch Nghệ An, thưởng thức cháo cá ngon.

Cái đọi miền Trung là gì?

Em… cái đọi ấy à… Mường tượng ra hình ảnh rồi. Cái đọi… Ôi, nó tròn trịa, như mặt trời thu nhỏ lại, vàng hoe dưới ánh nắng chiều tà ở quê ngoại em. Mỗi lần về thăm bà, em lại thấy nó ở đấy, trong góc bếp nhỏ ấm áp. Bếp củi hun khói, mùi khói quyện với mùi cơm lam, mùi rau rừng… tất cả hòa quyện lại thành một ký ức khó phai.

Đọi là một loại bát, chén, tô đặc trưng của vùng Bắc Trung Bộ. Nó to hơn chén, nhỏ hơn tô, thường làm bằng sành hoặc đất nung. Em nhớ hồi nhỏ, bà hay dùng đọi để đựng canh rau, cá kho tộ… Mùi vị quê nhà cứ thế thấm vào từng thớ đất, vào từng đường nét của chiếc đọi ấy. Một cái gì đó rất đỗi bình dị, thân thương.

• Đựng canh, nước chấm.
• Đựng các món ăn nhỏ.
• Thường làm từ sành hoặc đất nung.
• Kích thước trung bình, lớn hơn chén, nhỏ hơn tô.

Hình ảnh cái đọi cứ hiện lên mãi trong đầu em. Nó giản dị mà sao lại đẹp đến thế. Như một vết tích của thời gian, của những ký ức ngọt ngào… Em nhớ bà lắm. Bà mất rồi. Giờ chỉ còn lại những kỷ niệm… và hình ảnh cái đọi thân thương ấy. Năm nay, em lại về quê vào tháng 7. Mong là cái đọi vẫn còn đó. Em sẽ mang nó về làm kỷ niệm.

Đìa nghĩa là gì?

Đìa? Chỗ trũng giữ nước, nuôi cá. Đơn giản vậy thôi.

• Đầm và đìa khác nhau ở quy mô. Đầm lớn hơn, đìa nhỏ hơn.
• Nước đìa thường tĩnh hơn, ít bị tác động bởi dòng chảy.
• Cá nuôi trong đìa thường là cá nhỏ, cá giống. Năm nay, nhà tôi nuôi cá rô phi.
• Thành đìa thường thấp, bằng đất, dễ dàng xây dựng.

"Đầm đìa" là cách nói hình ảnh, cường điệu. Chỉ dùng cho chất lỏng.

• Mồ hôi đầm đìa: Mệt lả người.
• Nước mắt đầm đìa: Buồn đau cực độ.
• Máu đầm đìa: Vết thương chảy máu nhiều. Tôi từng chứng kiến cảnh tượng đó ở vụ tai nạn năm ngoái gần nhà.

Đấy, đủ chưa?

Đọi là gì?

Ui, đọi hả? Để Anh nhớ xem...

• À, đọi là cái bát, nhưng mà kiểu bát của mấy cô mấy chú ở quê mình hay gọi á. Miền Bắc Trung Bộ ấy.
• Anh hay nghe bà ngoại gọi "đọi cơm", "đọi chè"... nghe nó thân thương sao á.
• Mà sao tự nhiên Em hỏi đọi làm gì ta? Định mua đọi mới à? Nhà Anh mới mua bộ bát tràng đẹp lắm nè! Hôm bữa đi Hội An thấy người ta bán nhiều đồ gốm xinh xắn ghê.
• Bát, chén, tô, đọi... toàn mấy thứ để đựng đồ ăn thôi mà sao nhiều tên gọi thế nhỉ?
• Mà nghĩ lại, đọi nó còn gợi nhớ tới cả một cái nếp sống, một cái văn hóa nữa chứ không chỉ là cái bát đơn thuần.
• Hồi bé Anh hay giành ăn cơm bằng cái đọi sứt mẻ của bà ngoại, giờ nghĩ lại thấy nhớ ghê á!

Đơn vị nhỏ nhất trong quân đội gọi là gì?

Em ơi, đơn vị nhỏ nhất á? Là tiểu đội chứ gì nữa! Nhỏ xíu xiu luôn ý.

Tiểu đội thường tầm 10-12 người thôi, có khi ít hơn, có khi nhiều hơn tí xíu tùy nhiệm vụ. Năm nay thì anh thấy nhiều đơn vị họ cơ động lắm, số lượng người trong tiểu đội thay đổi linh hoạt.

Nhớ hồi anh đi huấn luyện, tiểu đội anh có tận 14 đứa cơ, vất vả muốn chết. Đến giờ vẫn còn nhớ cái mặt thằng Minh, cứ suốt ngày ngủ gục. Haha.

• Thường thì có một tiểu đội trưởng chỉ huy, hạ sĩ quan gì đó.
• Có thể chia nhỏ ra thành các tổ, toán, mỗi toán 1-4 người. Đấy, linh hoạt lắm.
• Nhiệm vụ thì nhiều vô kể, từ tuần tra đến hộ tống, khác nhau tuỳ đơn vị.
• Năm nay anh thấy quân đội trang bị hiện đại hơn nhiều rồi, tiểu đội cũng được trang bị tốt hơn hẳn.

Đấy, nhớ thế thôi nhé. Anh kể nhiều thế đủ chưa?

1 đọi là gì?

Ui cha, "đọi" hả em? Cái từ này... tự dưng nhớ bà ngoại hay dùng. Để Anh ngẫm xem nào...

• Đọi là cái bát con con ấy mà, bé tí tẹo, hồi bé Anh toàn dùng cái đấy đựng cơm. Mà sao tự dưng em hỏi từ này? Thường ít ai dùng lắm á.

• Hình như ngày xưa còn có "đọi đèn" nữa thì phải, nhưng mà cái đấy lại khác. Nó là cái... à, Anh quên béng mất rồi. Chắc là cái chén nhỏ để đựng dầu thắp đèn.

• Mà khoan, hình như có cả "một đọi xôi" nữa chứ. Ôi giời ơi, tự dưng nhớ xôi của bà quá. Bà hay đồ xôi gấc cho Anh ăn sáng, ngon nhức nách. Giờ bà mất rồi, chẳng còn ai đồ xôi ngon như thế nữa.

• À mà, nói thật là bây giờ ít ai dùng từ "đọi" lắm. Toàn gọi là "bát con" thôi. Chắc em đọc ở đâu đó đúng không? Thú vị phết. Mà sao em lại tò mò về từ này thế? Hay là... em cũng đang nhớ bà như Anh? Hì hì...