Ất dậu tiếng Trung là gì?

Giáp tiếng Hán là gì?

Đệ hỏi Giáp tiếng Hán là gì à? Hừm… để Huynh nghĩ đã…

Giáp, chữ Hán là 甲 (Jiă) nhưng mà… cái này phức tạp đấy. Không chỉ đơn giản là họ Giáp của Việt Nam đâu. Trung Quốc cũng có họ Giáp, nhưng chữ Hán khác, là 郏 (Jiá), phát âm cũng hơi khác nữa. Nhớ hồi năm ngoái, mình có đọc một bài báo nghiên cứu về nguồn gốc các họ ở Việt Nam, bài đấy dài lắm, chắc phải hơn 20 trang. Mất cả buổi chiều mới đọc xong. Mệt muốn chết. Nhưng mà đọc xong thì mới biết nhiều điều thú vị.

• Họ Giáp ở Việt Nam, chữ Hán là 甲.
• Họ Giáp ở Trung Quốc, chữ Hán lại là 郏. Khác hẳn.

Ôi trời, nhắc đến cái bài báo năm ngoái lại nhớ đến cái quán cà phê mình hay ngồi đọc sách gần nhà. Quán ấy nhỏ xíu, chỉ có tầm 10 cái bàn thôi, nhưng mà đồ uống ngon lắm, giá cả lại phải chăng. Hồi đấy, mình thường xuyên ghé đó đọc sách, ngồi cả buổi chiều luôn. Bây giờ thì ít qua hơn rồi. Công việc nhiều quá. Đáng tiếc ghê.

À, mà nói đến họ Giáp, mình có một người bạn họ Giáp. Bạn ấy tên là Giáp Anh, người Hà Nội. Chúng mình quen nhau hồi học đại học, cùng khoa Kinh tế. Khá thân thiết. Thỉnh thoảng vẫn giữ liên lạc. Tuyệt vời.

Tóm lại: Giáp (Việt Nam): 甲 (Jiă); Giáp (Trung Quốc): 郏 (Jiá).

Giáp nghĩa Hán Việt là gì?

Đệ hỏi hay đấy! Giáp á? Khó nói lắm, mà để Huynh kể cho nghe nhé.

Giáp trong Hán Việt nghĩa là số 1, đầu tiên, hơn cả. Nhớ hồi học cấp 3 thầy dạy kĩ lắm, ví dụ như "phú giáp nhất hương" giàu nhất vùng ấy mà. Giáp là đứng đầu, nhất, số một, hiểu chưa?

• Can Giáp là can đầu tiên trong chu kì 10 can Thiên Can.
• Thường dùng để chỉ thứ tự, đứng đầu, giống như xếp hạng ấy.

Nhưng mà, giáp còn có nghĩa khác nữa cơ! Lúc trước, Huynh nhớ có đọc trong một cuốn sách cũ của bà ngoại, giáp còn được dùng làm... đại từ ấy!

• Anh Giáp, anh Ất… như kiểu gọi tên người ấy, thay vì dùng tên thật.
• Dùng trong các văn bản cổ, ít thấy bây giờ.

Chả hiểu sao tự nhiên nhớ ra hồi học lớp 5, cô giáo cho làm bài tập có câu này, làm mãi không ra, ức chế muốn chết. Đến giờ vẫn còn nhớ. Tóm lại, giáp nghĩa phức tạp lắm, không đơn giản đâu nha! Đúng rồi đó, nhớ kỹ cái này nha, thi cử có ích lắm đó. Chắc chắn thi cử có ích. Không thì phí công Huynh nói nhiều như thế này cho Đệ. Nghe kỹ chưa?

Giáp tiếng Hán Việt là gì?

Đệ hỏi Giáp tiếng Hán Việt là gì hả? Trời đất, nhiều khi tự nhiên cũng quên hết cả. Mà Giáp này nhiều nghĩa lắm, chả dễ trả lời.

• Chữ Hán của họ Giáp là 甲 (Jiă). Đây là cái mình chắc chắn. Nhớ hồi học cấp 3, thầy dạy Sử toàn ghi như vậy. Cái này chắc không sai được.

• Còn có chữ 郏 (Jiá) nữa. Họ Giáp ở Trung Quốc hay dùng chữ này. Mình đọc được trong một cuốn sách về họ tộc, năm 2024. Không phải sách vở tầm bậy đâu nha, sách của viện nghiên cứu họ tộc đấy. Bực mình cái là quên mất tên cuốn sách rồi.

• Nhưng mà, cái bảng xếp hạng Bách gia tính ấy, mình không nhớ chính xác thứ hạng họ Giáp. Đúng là có đọc qua, nhưng số 317... Khó nhớ quá. Phải tìm lại xem. Hồi đó mình chỉ chú ý mấy họ đứng đầu thôi. Lười quá, giờ lại phải lục lọi.

• À, mà nhắc đến họ Giáp, mình nhớ năm ngoái gặp một anh họ Giáp, tên là Giáp Văn Nam. Đẹp trai lắm. Hai đứa cùng tham gia một dự án, làm chung mấy tháng liền. Thấy anh ấy hay kể về nguồn gốc họ Giáp lắm, nhưng mình quên mất rồi. Hỏng rồi, hỏng rồi.

• Đệ có cần thông tin gì thêm về họ Giáp không? Mình có thể tìm lại tài liệu xem sao. Mệt quá rồi, để tối mình tìm cho. Giờ phải đi ăn cơm đã. Đói quá rồi.

Con chuột tiếng Hán Việt là gì?

Đệ hỏi hay đấy! Huynh phải bật cười! Con chuột tiếng Hán Việt à? Thử (鼠) chứ còn gì nữa! Đừng có hỏi câu dễ ợt thế! Nghe như hỏi huynh 1+1 bằng mấy ấy!

• Thử (鼠) - Đó là chữ Hán chuẩn không cần chỉnh luôn! Chắc đệ xem mấy phim kiếm hiệp cổ trang Trung Quốc nhiều quá nên mới hỏi câu này.

• Chữ này đọc lên nghe oai lắm, nhưng mà con chuột thì vẫn cứ là con chuột thôi. Nhỏ xíu, ăn vụng, thỉnh thoảng còn dám cắn cả chân huynh nữa. Thế mới biết, ngoài đời thực, oai hùng đến mấy cũng có lúc... toi.

• Năm nay, nhà huynh bị mấy con chuột phá hoại dữ dội lắm. Phải gọi dịch vụ diệt chuột chuyên nghiệp đến tận 3 lần! Tốn kém lắm, đến cả mấy triệu đồng! Mấy con chuột đó đúng là "quái vật" và "kẻ thù" số 1 của năm nay nhà Huynh rồi!

Cái vụ lông vàng, đuôi ngắn... đó là miêu tả thêm thôi. Chứ chuột thì nhiều loại lắm. Huynh từng thấy chuột trắng, chuột đen, chuột xám... đủ cả! Đừng có tin vào mấy lời miêu tả mơ hồ trên mạng nhé!

Chuột tiếng Trung là gì?

Đệ hỏi gì ấy nhỉ? À, chuột tiếng Trung! Dễ ợt. 鼠 (shǔ) chứ gì nữa! Thấy chưa, Huynh đây giỏi tiếng Trung lắm nha. Học hồi cấp 3, thầy giáo người… Quảng Châu dạy, nhớ mãi. Nghe phát âm chuẩn lắm, shǔ, thật sự là shǔ. Không phải shuu hay suu gì hết nha, nhớ kỹ đấy.

• 鼠 (shǔ): Đó là từ chính xác rồi, không cần bàn cãi. Mấy đứa bạn tao học tiếng Trung toàn tra từ điển, tao thì nhớ luôn.
• Nguồn gốc Hán Việt: Đúng rồi, Hán Việt mà. Tao còn nhớ thầy tao nói hồi đó… à mà thôi, dài dòng lắm.

Nhớ hồi đó, thầy còn kể cả chuyện về 12 con giáp nữa cơ. Hay lắm, nhưng giờ tao quên mất rồi, tiếc thật. Chỉ nhớ mỗi con chuột là 鼠 (shǔ) thôi. Chắc thầy cũng già rồi, giờ chắc cũng nghỉ hưu rồi.

À, mà nhớ ra rồi, thầy còn bảo thêm, người ta còn dùng từ này trong nhiều thành ngữ nữa cơ. Ví dụ… à quên mất rồi, đầu óc tao dạo này kém quá. Nhưng mà shǔ là chuẩn rồi nha Đệ! Yên tâm!

Chuột tiếng Hán gọi là gì?

Đệ hỏi khó Huynh quá! Để Huynh ngẫm đã...

• Chuột tiếng Hán là 鼠 (shǔ).
• Hán điển bảo 鼫鼠 (thạch thử) là loài chuột nhỏ, lông vàng, đuôi ngắn. Mà nhỏ cỡ nào? Vàng kiểu gì? Lông đuôi xù ra thì liên quan gì?
• Nhưng 鼫鼠 không phải chuột nhà! Nó là sóc đất cơ. Huynh nhớ hồi bé đọc Tam Quốc Diễn Nghĩa thấy bảo Tào Tháo chê Viên Thiệu "thạch thử".
  • Tự dưng nhớ bà Huệ dạy văn hồi cấp 2. Bà hay ví von lắm.
• Chữ "thử" (鼠) thì đúng là chuột rồi, khỏi cãi.
  • Nhưng mà sao lại có bộ "臼" (cữu) ở trên đầu nhỉ?
  • Chắc là ngày xưa người ta dùng cối giã chuột? Ghê quá!
• Sao Huynh lại nghĩ đến cối xay bột? Chắc đói quá rồi.
• À mà, chuột đồng nhà Huynh năm nay nhiều dã man.
  • Chắc tại lũ lụt năm ngoái.
  • Mẹ Huynh bảo phải mua thuốc chuột về bả, không thì mất mùa.
• 鼠 (shǔ) đơn giản là chuột thôi. Đừng nghĩ nhiều!

Khỉ tiếng Hán Việt là gì?

Úi giời ơi Đệ hỏi khó Huynh quá! Để Huynh ngẫm cái nha...

• "Khỉ" trong tiếng Hán Việt là "Hầu" (猴). Chắc chắn luôn!
• "Khỉ" (綺) còn có nghĩa là lụa hoa á? Ơ hay, sao trước giờ Huynh không biết ta?
• Xiên xẹo, ngoắt ngoéo... Ra là vậy! Cái từ này hay à nha.
• Mà khoan, sao tự nhiên Đệ hỏi cái này chi vậy? Đệ định viết truyện hả? Hay đang học Hán Nôm?
• Hồi đó Huynh học Sử có một đoạn nói về "Cẩm y vệ" của nhà Minh, có phải cái chữ "Cẩm" đó cũng liên quan tới lụa không ta? Để lát Huynh tra lại mới được.
• Đang suy nghĩ thì nhớ tới "Tây Du Ký", Tôn Ngộ Không là "Mỹ Hầu Vương", rồi sau này mới thành "Tề Thiên Đại Thánh". Hồi nhỏ coi phim thích nhất đoạn đánh nhau với Nhị Lang Thần. Ơ mà sao tự nhiên Huynh lại nhớ tới cái này nhỉ? Chắc do cái chữ "Hầu".

Con cừu tiếng Hán Việt là gì?

Đệ hỏi hay đấy! Con cừu trong Hán Việt là 綿羊 (miên dương). Chữ 羊 (dương) thì đúng là chỉ chung dê và cừu, nhưng người xưa tinh tế lắm. Họ dùng 山羊 (sơn dương) cho dê, vì dê thường sống trên núi. Còn cừu, người ta dùng 綿羊 (miên dương), “miên” (綿) có nghĩa là bông, tơ, ám chỉ lông cừu mềm mại. Thật thú vị phải không? Suy cho cùng, ngôn ngữ cũng phản ánh sự quan sát tinh tế của con người với tự nhiên. Đấy, cứ nghĩ xem, chỉ vài chữ thôi mà lại bao hàm biết bao điều.

• Tên Hán Việt: 綿羊 (miên dương)
• Giải nghĩa: miên (綿) - bông, tơ; dương (羊) - dê/cừu.
• Phân biệt với dê: Sơn dương (山羊) – dê sống trên núi.
• Đặc điểm: Lông mềm mại như bông, tơ.

Năm nay, tôi đang nghiên cứu về phân loại động vật có vú ở Việt Nam. Mà nói đến cừu, tớ lại nhớ hồi hè vừa rồi, gia đình tớ có đi du lịch Đà Lạt, thấy cả đàn cừu trắng muốt trên đồi, đẹp lắm. Đàn cừu đó có vẻ được nuôi để lấy lông.

Thế đấy, câu hỏi của Đệ đơn giản nhưng mở ra cả một vùng trời tri thức sâu xa. Mình cứ nghĩ, ngôn từ có sức mạnh phi thường. Nó có thể lưu giữ và truyền tải tri thức, giống như một chiếc cầu nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai vậy. Hmm, ngẫm lại cũng thấy thú vị.