Trong vận đơn theo lệnh không ghi rõ người phát lệnh tra hàng thì ai là người có quyền này?

Vận đơn theo lệnh (Order Bill of Lading) là một công cụ quan trọng trong thương mại quốc tế, cho phép người gửi hàng (shipper) có quyền kiểm soát hàng hóa bằng cách chỉ định người nhận hàng (consignee) trên vận đơn. Tuy nhiên, tình huống vận đơn theo lệnh không ghi rõ người phát lệnh tra hàng (người được quyền yêu cầu giao hàng, hay còn gọi là người thụ hưởng – endorsee) lại đặt ra một vấn đề pháp lý phức tạp. Ai sẽ nắm giữ quyền quyết định số phận của lô hàng trong trường hợp này?

Câu trả lời ngắn gọn là: người giao hàng (shipper). Theo nguyên tắc chung, khi vận đơn theo lệnh thiếu thông tin rõ ràng về người phát lệnh tra hàng, quyền này sẽ mặc định thuộc về người đã ban đầu ký kết và phát hành vận đơn – tức người giao hàng. Đây là một giải pháp mang tính thực tiễn, dựa trên nguyên lý rằng người giao hàng là người có quyền sở hữu hàng hóa ban đầu và chịu trách nhiệm về việc vận chuyển.

Tuy nhiên, việc này không đồng nghĩa với việc người giao hàng có quyền tự do quyết định hoàn toàn. Quyền của họ vẫn bị ràng buộc bởi các điều khoản và điều kiện trong hợp đồng vận tải, cũng như các quy định pháp luật hiện hành. Họ vẫn cần tuân thủ các thủ tục giao nhận hàng hóa một cách hợp lệ, minh bạch và đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan.

Sự thiếu sót trong thông tin trên vận đơn theo lệnh, cụ thể là việc không chỉ định người phát lệnh tra hàng, tạo ra một lỗ hổng pháp lý đáng kể. Rủi ro tiềm ẩn bao gồm:

• Tranh chấp pháp lý: Thiếu sự rõ ràng về người được quyền nhận hàng có thể dẫn đến tranh chấp giữa người giao hàng, người vận chuyển và thậm chí cả bên nhận hàng cuối cùng. Việc xác định ai là người có quyền hợp pháp nhận hàng sẽ trở nên khó khăn và phức tạp, cần đến sự can thiệp của cơ quan pháp luật.
• Mất mát hoặc hư hỏng hàng hóa: Việc giao hàng cho người không được ủy quyền có thể dẫn đến mất mát hoặc hư hỏng hàng hóa, gây thiệt hại kinh tế lớn cho các bên liên quan.
• Thiếu minh bạch trong giao dịch: Sự thiếu rõ ràng về quyền sở hữu và quyền nhận hàng làm giảm tính minh bạch của giao dịch, tạo điều kiện cho các hoạt động gian lận hoặc lừa đảo.

Do đó, việc lập vận đơn theo lệnh cần đặc biệt chú trọng đến tính chính xác và đầy đủ thông tin. Ghi rõ ràng người phát lệnh tra hàng là điều tối quan trọng để tránh các rủi ro pháp lý không đáng có, bảo đảm quyền lợi của tất cả các bên tham gia và duy trì sự minh bạch trong giao dịch thương mại quốc tế. Sự cẩu thả trong việc hoàn thiện vận đơn có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng về kinh tế và pháp lý. Vì vậy, cần sự cẩn trọng tuyệt đối trong việc chuẩn bị và kiểm tra các thông tin trên vận đơn trước khi tiến hành giao dịch.