Trồng mồng tơi lấy hạt

Làm thế nào để trồng mồng tơi cho năng suất hạt cao?

Muốn trồng mồng tơi lấy hạt năng suất cao, mình phải chú trọng từ khâu chọn giống, chăm sóc đến thu hoạch. Đầu tiên, nên chọn giống mồng tơi leo, lá to bản, sinh trưởng khỏe, kháng bệnh tốt, đã được thuần chủng và thích nghi với điều kiện khí hậu địa phương. Có thể tìm mua hạt giống tại các cửa hàng uy tín hoặc xin từ những vườn trồng đạt năng suất cao.

Giai đoạn gieo trồng, cần chuẩn bị đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng bằng cách trộn đất với phân chuồng hoai mục, phân lân và tro bếp. Nên gieo hạt thưa để cây có không gian phát triển tốt, khoảng cách hàng cách hàng 40-50cm, cây cách cây 20-30cm. Sau khi gieo, phủ một lớp đất mỏng lên trên và tưới nước giữ ẩm.

Trong quá trình sinh trưởng, mồng tơi cần được tưới nước đều đặn, đặc biệt là giai đoạn ra hoa, kết trái. Tuy nhiên, tránh tưới quá nhiều gây úng nước làm thối rễ. Bón thúc định kỳ bằng phân hữu cơ như phân chuồng hoai mục, phân trùn quế hoặc phân NPK pha loãng. Chú ý tỉa bỏ các lá già, lá bệnh để tập trung dinh dưỡng nuôi cây và quả.

Để tăng khả năng thụ phấn và đậu quả, có thể thụ phấn bổ sung bằng cách dùng tay hoặc cọ nhỏ. Khi quả mồng tơi chuyển sang màu đen, khô và nứt nhẹ là lúc có thể thu hoạch. Cắt cả cành mồng tơi có quả về phơi khô, sau đó tách hạt ra khỏi quả, loại bỏ tạp chất và bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát để giữ chất lượng hạt giống.

Ngoài ra, việc phòng trừ sâu bệnh cũng rất quan trọng. Quan sát thường xuyên để phát hiện và xử lý kịp thời các loại sâu bệnh hại mồng tơi như rầy mềm, sâu xanh... bằng các biện pháp sinh học hoặc thuốc bảo vệ thực vật an toàn, đúng liều lượng. Chú ý thời gian cách ly trước khi thu hoạch để đảm bảo an toàn. Làm tốt những điều này sẽ giúp bạn thu được năng suất hạt mồng tơi cao, chất lượng tốt.

Mồng tơi làm sao ra nhiều hạt?

Mồng tơi nhiều hạt hay ít hạt ấy hả? Chắc là do đất đai nữa, chứ hồi trước nhà mình trồng, toàn được mấy trái bé xíu, hạt cũng ít ỏi thôi. Nhớ hồi đó mình còn bé tí, cứ chăm bẵm mãi mà chẳng được bao nhiêu, buồn muốn chết đi được! Mẹ mình bảo phải bón phân cho nó nhiều vào, đất tơi xốp nữa, nhưng mà mình lười lắm, nên kết quả cũng… thảm hại thôi.

Thật ra, mình thấy quan trọng nhất là chọn giống nữa. Có những giống mồng tơi, người ta lai tạo ấy, năng suất cao lắm, hạt chắc nịch. Mình có đứa bạn học cùng lớp, nhà nó trồng loại mồng tơi ngon lành cành đào, hạt nhiều vô kể, đủ bán cả chợ luôn ấy. Nó bảo bí quyết là gieo đúng mùa, chăm sóc kỹ càng, rồi còn tưới nước đúng cách nữa chứ. Mà mình nghĩ, chắc có lẽ là do loại giống đấy tốt, chứ chăm sóc kiểu gì mà nó cũng ra nhiều hạt ấy chứ.

Nói chung, muốn mồng tơi nhiều hạt thì phải chọn giống tốt, đất tốt, rồi chăm sóc kỹ càng. Đừng như mình hồi xưa, cứ trồng đại cho có, rồi than thở mãi là không được nhiều hạt. Thôi, nói nhiều rồi, tóm lại là: giống tốt, đất tốt, chăm sóc tốt thì tự khắc sẽ được nhiều hạt thôi! Đơn giản thế thôi!

Kỹ thuật trồng mồng tơi lấy giống?

Trồng mồng tơi lấy giống không quá phức tạp, nhưng cần chú ý một số điểm để đảm bảo chất lượng hạt giống. Mình thường chọn những cây mồng tơi khỏe mạnh, phát triển tốt nhất trong luống, không bị sâu bệnh, lá xanh mướt và năng suất cao. Quan trọng là phải chọn cây có đặc điểm đúng như giống mình muốn giữ lại, ví dụ như màu sắc quả, hình dạng lá, thời gian thu hoạch… Thông thường, mình sẽ để lại khoảng 3-5 cây mẹ tốt nhất.

Khi quả mồng tơi chín, vỏ chuyển sang màu vàng hoặc nâu sẫm, hơi khô và dễ tách ra, lúc đó là thời điểm thu hoạch. Mình sẽ hái những quả chín già, tránh để quả già quá bị nứt hoặc bị chim, chuột phá hoại. Sau khi thu hoạch, mình phơi khô quả mồng tơi ở nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp để giữ được chất lượng hạt. Thời gian phơi khô thường khoảng 3-5 ngày, tùy thuộc vào điều kiện thời tiết.

Sau khi quả khô hoàn toàn, mình sẽ tách lấy hạt. Hạt mồng tơi nhỏ, màu đen, rất dễ rơi rụng nên cần nhẹ nhàng trong khâu này. Hạt được làm sạch, loại bỏ những hạt lép, sâu bệnh. Cuối cùng, mình bảo quản hạt giống trong túi nilon kín, để nơi khô ráo, thoáng mát. Mình thường ghi chú rõ ràng lên bao bì về tên giống, ngày thu hoạch để dễ dàng quản lý. Việc bảo quản tốt sẽ giúp hạt giữ được khả năng nảy mầm cao trong thời gian dài, đảm bảo vụ mùa sau đạt năng suất tốt. Theo kinh nghiệm của mình, hạt giống mồng tơi có thể giữ được khả năng nảy mầm trong khoảng 1-2 năm nếu được bảo quản đúng cách.

Thu hoạch hạt mồng tơi khi nào?

Hạt mồng tơi hả? Chờ nó già thôi. Cái này dễ mà, nhìn là biết ngay á. Cây nó ra hoa xong rồi đậu quả, quả chuyển từ xanh sang nâu nâu, khô lại, kiểu như… ờm, khô queo ấy. Lúc đấy thì hái về. Nhớ là để khô hẳn trên cây nhé, chứ hái non về nó dễ bị mốc, mình toàn để khô cong queo trên cây mới hái. Năm ngoái nhà mình trồng mồng tơi leo kín cả giàn, hoa nở tím tím nhìn cũng đẹp. Để lấy hạt giống cho năm sau, mình chừa lại mấy cây cho nó ra hoa kết quả. Lúc đầu còn tưởng nhiều quả thế thì chắc được bao nhiêu hạt, ai ngờ mỗi quả bé tí tẹo bên trong được có vài hạt. Mà thôi kệ, cũng đủ trồng rồi. Có lần hái sớm quá, phơi mãi không khô, lại còn bị mốc nữa chứ. Bực mình vứt hết. Từ đấy rút kinh nghiệm, cứ để già hẳn, khô cong trên cây mới hái. Nhiều khi thấy chim sẻ nó đến ăn hạt mồng tơi nữa, chắc là ngon nhỉ? Hihi. Nói chung là cứ để cây nó tự nhiên, khô cong queo, kiểu như… giống cành khô ấy, lúc đấy hái là chuẩn bài. Đừng có ham hái sớm nha, rồi lại mất công.

Cách phơi khô hạt mồng tơi thế nào?

Ối giời, phơi hạt mồng tơi hả? Cái này dễ ẹt à. Hồi xưa bà ngoại tui hay làm lắm. Tui nhớ mang máng là vầy nè:

Đầu tiên á, mình phải để cho cái trái mồng tơi nó thiệt già, già mà nó tím đen luôn á. Chứ còn xanh xanh là coi như công cốc à. Xong rồi mình hái xuống, nhớ hái nhẹ tay thôi nha, kẻo nó dập nát hết thì uổng lắm.

Rồi sao nữa ta... À, rồi mình đem vô, mình rửa sạch sẽ mấy cái trái đó, bỏ vô rổ cho ráo nước. Cái này quan trọng nè, phải ráo thiệt ráo nha, không thôi nó mốc hết á.

Xong rồi mình mới bắt đầu... bóp. Bóp cho nó nát ra, lấy hết cái hạt đen thui ở trỏng ra. Cái công đoạn này hơi dơ tay xíu, nhưng mà ráng đi, có hạt mồng tơi ngon là đáng mà.

Lúc này mình đem cái hạt đó đi phơi. Phơi ở đâu mà có nắng gắt á, nắng càng to càng tốt. Tui nhớ bà ngoại tui hay phơi trên cái mẹt tre á, trải mỏng mỏng ra cho nó mau khô. Mà phải canh chừng nha, lỡ mà có mưa thì phải chạy vô liền, không thôi là tiêu tùng.

Phơi chừng nào mà thấy cái hạt nó khô cong queo, nó cứng ngắc là được. Lúc đó mình cất vô hũ, để dành sang năm gieo. Mà nhớ để chỗ nào khô ráo, thoáng mát nha, không thôi mọt nó ăn hết đó.

À, mà tui nghe nói là có người còn rang cái hạt mồng tơi lên nữa á, rang sơ sơ thôi, cho nó thơm. Tui chưa thử bao giờ, không biết có ngon hơn không nữa. Chắc bữa nào thử coi sao.

Nói chung là vậy đó. Đơn giản mà đúng không? Chỉ cần siêng năng một chút xíu là có hạt mồng tơi ngon để ăn quanh năm rồi. Mà công nhận, tự tay mình trồng rau ăn nó vẫn cứ là ngon hơn mua ngoài chợ, cái đó là thiệt đó!

Bảo quản hạt giống mồng tơi ra sao?

Ối giời ơi, bảo quản hạt giống mồng tơi á? Cái này thì kinh nghiệm đầy mình luôn! Nhà tôi ngày xưa trồng mồng tơi quanh năm, bà tôi toàn tự để giống đấy.

Thực ra thì cũng chẳng có bí quyết gì cao siêu đâu. Quan trọng nhất là phải chọn được những cây mồng tơi khỏe mạnh, không bị sâu bệnh gì cả. Mà phải để ý từ lúc nó ra hoa, kết trái ấy. Chọn mấy quả già hẳn, căng mọng, nhìn là biết hạt bên trong ngon nghẻ rồi.

Đợi quả nó khô hẳn trên cây thì hái xuống. Nhớ là phải khô nhá, ẩm ướt là hỏng bét đấy. Sau đó mình tách lấy hạt, phơi nắng cho thật khô. Phơi chừng 2-3 nắng gì đó, đến khi nào mà cầm hạt nó kêu lách tách là được.

Mà này, phơi thì phơi nhưng đừng phơi nắng gắt quá nha. Tầm nắng sáng hoặc chiều thôi. Nắng trưa nóng quá dễ làm mất mầm, uổng công lắm.

Rồi, phơi xong thì cất vào đâu? Bà tôi hay dùng cái lọ thủy tinh có nắp kín ấy. Hoặc không thì dùng túi nilon dày dặn, buộc kín lại. Quan trọng là phải kín khí, tránh ẩm. Để chỗ nào khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.

Tôi nhớ có lần lười, phơi hạt chưa kỹ đã cất. Thế là mốc meo hết cả đám. Lại mất công đi xin giống lại từ nhà hàng xóm, quê ơi là quê.

À, mà còn một điều nữa. Hạt mồng tơi để càng lâu thì tỉ lệ nảy mầm càng giảm đấy. Theo tôi biết thì tầm 1-2 năm là tốt nhất. Sau đó thì cứ xác định là nảy mầm kém đi thôi.

Nói chung là cứ làm theo mấy bước trên, đảm bảo có hạt mồng tơi ngon lành để trồng quanh năm. Chúc bạn thành công nha! Mà bạn trồng ở đâu đấy? Nhà tôi ở quê, đất đai rộng rãi, trồng gì cũng dễ. Còn ở thành phố chắc khó hơn nhỉ?