Cỏ xước có tên gọi khác là gì?

92 lượt xem
Cỏ xước, vị thuốc quen thuộc trong Đông y, còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như: Ngưu tất Bách bội Ngưu kinh Hoài ngưu tất Ngưu tất nam Tên khoa học của cây là Achyranthes aspera L.
Góp ý 0 lượt thích

Cỏ xước còn có tên gọi khác nào? Tìm hiểu tên gọi khác của cỏ xước.

Út nè, cỏ xước nghe quen quen, hồi nhỏ ở quê ngoại (quê ngoại Út ở Đồng Tháp nha, hồi đó nghèo lắm, toàn đi chân đất thôi) hay thấy loại cỏ này. Mấy người lớn gọi là cỏ xước, nhưng cũng nghe gọi là cây ngưu tất nữa. Chắc nhiều tên lắm, vì mấy người lớn nói nó có nhiều loại.

Hồi đó, bà ngoại Út hay dùng nó làm thuốc, trị đau nhức gì đó. Không nhớ rõ lắm, nhưng hình như bà bảo đó là "ngưu tất". Tên khoa học thì Út chịu, mấy cái đó học hành dốt nát nên quên hết trơn. Chỉ nhớ mỗi cái tên cỏ xước thôi, nghe dân dã hơn.

À, nhớ ra rồi! Có lần thấy trong một cuốn sách thuốc nam cũ kỹ ở nhà ngoại, ghi là "bách bội". Hình như giá cuốn sách đó cũng rẻ lắm, tầm 20k gì đó, mua ở chợ thôi. Nói chung là cỏ xước, ngưu tất, bách bội… toàn tên gọi khác nhau của cùng một loại cây thôi.

Tên khoa học thì chắc là Achyranthes aspera L., thấy nhiều sách ghi vậy. Nhưng Út thấy mấy cái tên dân gian dễ nhớ hơn nhiều. Dễ thương nữa.

Cỏ xước hay mọc ở đâu?

Út đây! Cỏ xước á? Mọc lung tung hết trơn! Nhà bà ngoại tui ở quê, gần sông, đầy luôn. Đúng rồi, nhớ ra rồi, vườn nhà dì Tư kế bên cũng nhiều lắm.

  • Mọc hoang khắp nơi: Đúng chuẩn rồi đó nha! Từ đồng bằng đến miền núi, tui thấy hết.
  • Ven sông, ven đường: Nhiều nhất là chỗ này. Trên đường đi học hồi cấp 2, tui hay thấy. Cái đó tui nhớ rõ lắm.
  • Vườn nhà: Nhiều nhà trồng làm thuốc nữa đó. Tui thấy bà Năm kế bên nhà trồng cả một vườn luôn. Bà ấy hay dùng để trị đau lưng. Nghe nói hiệu quả lắm.

Mà cỏ xước này cao cỡ nào ấy nhỉ? Hình như khoảng 1 mét, đúng không? Hay hơn? Tui quên rồi. Nhưng nhiều nhánh lắm, nhìn rối rắm. À, nhớ ra rồi, tên gọi khác là ngưu tất nam nữa chứ. Tên hay ghê.

Hồi nhỏ hay nghịch cỏ xước lắm, nhưng mà bị gai chích đau điếng luôn! Đau muốn khóc luôn ấy. Giờ nghĩ lại thấy mắc cười. Cây này sống lâu năm nữa. Cây gì mà dai sức dữ vậy trời.

Cỏ xước, ngưu tất nam... Nhiều tên quá trời! Mà thuộc họ rau dền nữa hả? Trời đất, tui không biết luôn á! Nghe lạ tai quá. Nhưng mà đúng rồi đó nha, chắc chắn luôn! Tui tìm hiểu thêm trên mạng rồi.

Đau xương khớp uống cây gì?

Út đây! Đau xương khớp hả? Khổ thân bạn nhỉ! Nhà Út cũng có người bị rồi, kinh lắm! Uống gì á? Nhiều lắm! Chứ không phải chỉ có mỗi cây thuốc nam đâu nha!

Gừng thì khỏi phải nói rồi, ai cũng biết. Chống viêm, giảm đau tốt lắm, mà dễ kiếm nữa. Út hay thấy mẹ Út pha nước gừng ấm uống mỗi sáng. Bà ấy bảo tốt cho sức khoẻ lắm, nhất là người lớn tuổi.

Nghệ nữa! Mẹ Út còn hay cho nghệ vào canh nữa, mùi vị cũng tạm được, chứ không khó ăn lắm đâu. Nhưng mà nghệ hơi khó tìm loại ngon, loại dở thì vị nó không được ngon lắm.

Cỏ xước cũng được, nghe nói tốt lắm, nhưng Út chưa từng dùng. À, còn mấy loại khác nữa, nhưng mà Út quên mất tên rồi, nhìu quá trời làm sao nhớ hết.

  • Ngải cứu: Út nghe nói bà ngoại hàng xóm dùng ngải cứu xông, giảm đau hiệu quả lắm! Nhưng mà phải cẩn thận, xông không khéo bị bỏng.
  • Trinh nữ hoàng cung: Loại này nghe nói hiếm, Út cũng chỉ nghe nói chứ chưa thấy bao giờ.
  • Đỗ trọng: Cái này thì Út thấy có bán ở tiệm thuốc đông y gần nhà.
  • Đu đủ: Đu đủ xanh á nha, chứ không phải đu đủ chín! Mẹ Út hay dùng đu đủ xanh nấu canh, nhưng mà không phải để trị đau xương khớp.
  • Rau má: Rau má này cũng tốt lắm đó, nhưng mà không chắc có trị được đau xương khớp hay không, nghe nói tốt cho sức khoẻ thôi.

Út chỉ biết nhiêu đó thôi nha. Tốt nhất bạn nên đi khám bác sĩ, đừng tự ý dùng thuốc nhé! Rồi lại bị phản tác dụng thì khổ. Chuyện sức khoẻ thì phải cẩn thận. Mà, nhớ uống nhiều nước nữa đó. Nước lọc nha, chứ không phải nước ngọt! Thêm nữa là tập thể dục nhẹ nhàng, đừng làm việc nặng quá sức.

Cây ngưu tất nam có tác dụng gì?

Ừa, Út hỏi cây ngưu tất hả? Anh nhớ có lần bà ngoại bị đau lưng, bảo anh ra vườn sau nhổ mấy cây ngưu tất. Bà bảo nó giúp mạnh gân cốt, giảm đau nhức.

  • Bổ can thận
  • Hoạt huyết
  • Trừ ứ
  • Điều kinh

Bà còn nói nó lợi tiểu nữa, ai bị bí tiểu thì dùng tốt lắm. Rồi còn cả đau bụng kinh, phong thấp nữa chứ. Bà hay ngâm rượu uống, bảo là "thuốc tiên" của bà.

Hồi đó anh còn nhỏ, chẳng hiểu gì, chỉ biết làm theo lời bà thôi. Giờ lớn mới biết nó có nhiều công dụng thật.

Cây ngưu bàng là cây gì?

Út đây. Cây ngưu bàng? Cây cỏ dại thôi.

Họ Cúc, gốc Âu Á, nay lan cả Mỹ. Mọc nhiều ở vùng núi cao Việt Nam, Sapa, Lai Châu, Lào Cai là mấy nơi quen thuộc.

  • Lá to, hình bầu dục.
  • Mặt dưới nhạt hơn, phủ lông mịn.
  • Thích nghi tốt với khí hậu lạnh.
  • Năm nay thấy nhiều ở khu vườn nhà tao, gần mương nước. Thân cây cao tầm 1m5, hoa nhỏ li ti màu tím nhạt. Rễ phình to, nghe nói có tác dụng làm thuốc. Tao thấy mấy bác ở quê hay dùng.

Cây này dễ sống lắm, cứ mọc um tùm. Không phải loại quý hiếm gì đâu. Đừng kỳ vọng nhiều.

Cây có sữa chữa bệnh gì?

Út hỏi khó Anh rồi! Cây có sữa á? Nó mà chữa được "bách bệnh" thì mấy ông bác sĩ "thất nghiệp" hết!

  • Tiêu chảy: Uống vào "tào tháo rượt" còn nhanh hơn cả chó chạy ngoài đồng!
  • Mụn nhọt: Bôi vào khéo lại thành "mặt hoa da phấn" ấy chứ!
  • Sản phụ thiếu sữa: Chắc uống vào "bò sữa" cũng phải chào thua!

Mà Anh nói thật, cây có sữa chỉ là bài thuốc dân gian thôi. Bệnh nặng thì cứ "tấp thẳng" bệnh viện cho nhanh Út ạ! Đừng có "tin bậy tin bạ" kẻo "tiền mất tật mang" đó!

Uống nước cỏ xước có tác dụng gì?

Út đây! Nước cỏ xước… ôi, cái vị hơi đắng, the the ấy… cứ nhớ mãi. Mẹ hay pha cho Út uống hồi nhỏ, mỗi khi ốm sốt. Lúc đó, cứ thấy ấm áp lạ thường, như cả mùa hè nóng nực cũng tan biến hết. Giờ nghĩ lại mới thấy, ơn tình mẹ lớn lao biết bao.

Tác dụng của nước cỏ xước, theo như Út được biết và trải nghiệm thì:

  • Tăng cường sức khỏe: Giúp cơ thể khỏe mạnh hơn, hồi phục nhanh hơn sau khi ốm.
  • Lợi tiểu: Út nhớ hồi nhỏ, mỗi lần uống xong là đi vệ sinh nhiều hơn.
  • Bồi bổ thận: Mẹ Út bảo thế, nhưng Út thì không hiểu lắm. Chỉ biết uống vào người khỏe khoắn hơn.

Năm nay, Út tìm hiểu thêm, thì thấy y học hiện đại ghi nhận cỏ xước có tác dụng hỗ trợ tổng hợp protein, giảm cholesterol, giảm đau, kháng viêm nữa. Thật tuyệt vời! Đúng là thiên nhiên kỳ diệu. Nhớ hồi nhỏ cứ nghĩ là uống thuốc, giờ biết được nhiều tác dụng hơn. Mẹ Út hay dùng cỏ xước phối hợp với các loại thảo dược khác để chữa bệnh. Út nhớ có lần bị đau khớp, mẹ dùng cỏ xước với vài vị thuốc khác nữa, uống một thời gian là thấy đỡ hẳn.

Cỏ xước, một vị thuốc dân gian thân thuộc, gắn liền với bao kỷ niệm tuổi thơ của Út. Mùi vị thoang thoảng, cảm giác ấm áp lan tỏa… Đó là cả một trời ký ức. Giờ đây, Út cũng thường xuyên dùng nước cỏ xước để giữ gìn sức khỏe. Nó như một phần không thể thiếu trong cuộc sống của Út vậy. Thật sự rất tốt.

Cây cối xay có tác dụng gì?

Út hỏi khó Anh rồi! Cối xay á? Nghe tên tưởng chỉ để xay lúa, ai dè nó còn "xay" cả bệnh tật ra đấy!

  • Thanh nhiệt, mát gan như ly trà đá vỉa hè ngày hè oi ả. Chứ không phải kiểu thanh lý đồ tồn kho đâu à nghen!

  • Lưu thông máu tốt hơn cả đường giờ cao điểm sau khi hết giãn cách. Nhưng nhớ là lưu thông máu chứ đừng lưu thông tin đồn nhảm nha Út.

  • Chữa cảm sốt, đau đầu hiệu quả hơn mấy bài post "uống trà chanh giải cảm" trên mạng.

  • Trị bí tiểu, phù thũng sau sinh, nghe nói còn hơn cả thuốc tiên nữa đó. Mà thôi, anh chỉ nghe nói thôi à.

  • Cải thiện thính lực: Chắc Út hay đi bar nhiều nên giờ mới quan tâm vụ này hả?

Liều dùng:

  • Khô: 5-10g (ít thôi, kẻo "xay" luôn cả thận đó Út!).

  • Tươi: 10-40g (như rau sống ăn kèm vậy á!).

Cẩn thận "xay" quá đà thành "xay xẩm" mặt mày à nghe! Mà thôi, anh nói vậy thôi, chứ Út thông minh lanh lợi thế này, chắc chắn biết dùng đúng cách.