Có bao nhiêu loại phỏng vấn?
Các loại phỏng vấn xin việc phổ biến nhất hiện nay là gì?
Các loại phỏng vấn xin việc phổ biến bao gồm:
- Phỏng vấn sàng lọc hồ sơ (Screening interview) qua điện thoại hoặc video call ngắn.
- Phỏng vấn chuyên môn (Selection interview) với quản lý trực tiếp.
- Phỏng vấn hội đồng (Panel/Committee interview) với nhiều người cùng lúc.
- Phỏng vấn nhóm (Group interview) đánh giá kỹ năng làm việc nhóm.
Dạ Bác, em kể Bác nghe chuyện đi phỏng vấn của em luôn cho dễ hình dung. Em thấy giờ người ta không có làm một lèo cho xong đâu. Nó nhiều vòng lắm. Đầu tiên là cái cú điện thoại lọc hồ sơ, kiểu như cái vòng gửi xe á Bác.
Hồi cuối năm 2022 em ứng tuyển một công ty công nghệ ở Quận 1. Chị HR gọi điện thoại giọng ngọt xớt, hỏi đúng 10 phút. Chủ yếu là để xem mình có đang chém gió trong CV không thôi á Bác. Với xem mức lương mình muốn có bị trên trời quá không.
Qua được vòng đó rồi mới tới vòng gặp sếp trực tiếp. Vòng này mới thực sự là phỏng vấn nè. Họ xoáy sâu vào chuyên môn, kinh nghiệm thực tế của mình. Hỏi mấy cái dự án cũ em làm sao, xử lý khủng hoảng thế nào.
Em còn dính một kiểu căng hơn là phỏng vấn hội đồng. Ngồi đối diện không phải một mà là ba bốn người. Giám đốc, trưởng phòng, nhân sự. Mỗi người hỏi một câu, cảm giác như bị quay á Bác. Em hay gọi nó là vòng "hỏi cung" luôn.
Xong có chỗ còn chơi chiêu phỏng vấn nhóm nữa Bác. Nó quăng cho một cái đề bài, rồi cả đám ngồi thảo luận giải quyết. Người ta ngồi ngoài quan sát thôi. Coi đứa nào hay cướp lời, đứa nào chỉ ngồi im, đứa nào biết lắng nghe. Khó chịu phết.
Nói chung là mỗi kiểu nó có cái mục đích riêng của nhà tuyển dụng hết Bác ạ. Em thấy cứ là chính mình thôi, chuẩn bị kĩ một chút thì kiểu nào mình cũng cân được hết ạ.
Phỏng vấn là như thế nào?
Phỏng vấn à? Chỉ là cuộc trao đổi có mục đích. Hỏi, trả lời, thế thôi.
- Đôi khi là hỏi chuyện đời tư.
- Hoặc là hỏi cái mình biết.
Quan trọng là mình trả lời được.
Tùy tình huống mà chọn cách. Có lúc cần khéo, có lúc cần thẳng. Cuối cùng, là để hiểu nhau hơn.
Đúng ra, còn có phỏng vấn chuyên sâu, hoặc phỏng vấn nhanh. Tùy bên tổ chức mà có cách khác nhau. Năm 2023, xu hướng phỏng vấn dựa trên năng lực và hành vi ngày càng phổ biến. Thay vì hỏi lý thuyết suông. Họ muốn biết cách bạn đã làm.
Phương pháp phỏng vấn là gì?
Phỏng vấn, Bác ạ, là công cụ thu thập dữ liệu trực tiếp. Nghiên cứu viên đặt câu hỏi, đối tượng trả lời. Dữ liệu cần thiết hiện ra. Trong thị trường, đây là phương pháp sơ cấp phổ biến nhất, song cũng thường bị lạm dụng.
Thông tin thêm, Bác xem:
Phân loại:
- Cấu trúc: Chuẩn hoá, kịch bản cứng. Dữ liệu dễ so sánh.
- Bán cấu trúc: Khung hỏi mở, linh hoạt. Sâu sắc, vẫn định hướng.
- Phi cấu trúc: Hoàn toàn tự do. Khám phá sâu, nhưng khó phân tích.
Hình thức:
- Trực tiếp: Mặt đối mặt. Thu thập cả phi ngôn ngữ. Tốn kém.
- Điện thoại: Nhanh gọn, phạm vi rộng. Hạn chế chiều sâu.
- Trực tuyến: Tiện lợi, chi phí thấp. Yêu cầu kỹ năng công nghệ.
- Nhóm tập trung (FGD): Thảo luận chung, khám phá ý tưởng. Cần điều phối viên giỏi.
Lưu ý quan trọng:
- Kỹ năng phỏng vấn: Quyết định chất lượng dữ liệu.
- Thiết kế câu hỏi: Phải sắc, không thiên vị.
- Phân tích: Cần khách quan, chuyên môn.
- Đạo đức: Bảo mật thông tin, tôn trọng đối tượng.
Phỏng vấn sơ tuyển là gì?
Bác hỏi "Phỏng vấn sơ tuyển là gì" hả, để Em trả lời cho Bác nghe. Đúng là phỏng vấn sơ tuyển hay còn gọi là phỏng vấn sơ bộ, nó là cái bước đầu tiên, kiểu như "chào hỏi" ấy Bác ạ. Nhà tuyển dụng dùng nó để xem ai có vẻ hợp thì cho đi tiếp, ai không thì dừng lại.
Nghĩ mà xem, đời người cũng lắm giai đoạn "sơ bộ" ha Bác, từ lúc mới tập tành làm gì đó cho đến khi nó thành quen. Quan trọng là sàng lọc hiệu quả, tiết kiệm thời gian cho cả hai bên, đỡ mất công nhau.
Thực ra, cái phỏng vấn sơ bộ này có mấy dạng hay ho lắm nè:
- Phỏng vấn qua điện thoại: Nhanh gọn, tiện lợi, hay dùng để hỏi nhanh vài thông tin cơ bản hoặc kiểm tra sự phù hợp ban đầu về ngoại ngữ chẳng hạn.
- Phỏng vấn qua video call: Tương tự điện thoại nhưng có thêm yếu tố hình ảnh, cho phép nhà tuyển dụng nhìn thấy bạn một chút. Giờ công nghệ phát triển, cái này phổ biến lắm.
- Phỏng vấn trực tiếp ngắn: Đôi khi chỉ là vài phút gặp mặt nhanh tại công ty, chủ yếu là tạo ấn tượng ban đầu và trao đổi những điểm mấu chốt.
Mục đích chính của nó là đánh giá sự phù hợp cơ bản, xem bạn có đáp ứng được những yêu cầu tối thiểu của vị trí hay không, chứ chưa đi sâu vào chuyên môn đâu Bác. Kiểu như Bác nhìn cái bánh xem nó có ngon không, chứ chưa nếm thử.
Phỏng vấn hội đồng là gì?
Panel interview hả Bác? Nói gọn là cả đám xúm vô hỏi một mình mình ấy mà! Như kiểu Bác đi chợ, bà bán thịt, bà bán cá, bà bán rau... tất tần tật bu lại hỏi "Bác mua gì, mua chi, mua sao...". Mỗi tội ở đây là hỏi về mình, để xem mình có "hớ" chỗ nào không.
Mà có gì đâu mà lo, cứ tự tin như mình đang "cân" cả cái chợ luôn.
- Chuẩn bị kỹ lưỡng: Nắm rõ cái vị trí mình đang ứng tuyển nó cần gì, đòi gì, y chang mình đi chợ biết mua rau muống hay rau ngót.
- Quan sát thái độ: Ai cười tươi thì mình nhìn thẳng, ai mặt nghiêm thì mình trả lời càng chắc chắn càng tốt. Đừng có rụt rè như gà con lạc mẹ.
- Tương tác khéo léo:Nhìn thẳng vào mắt từng người, đừng có liếc ngang liếc dọc như đang tìm đường. Nói năng rõ ràng, mạch lạc, đừng có lắp bắp như đang ăn ớt.
À, còn lưu ý nho nhỏ cho Bác này:
- Thời điểm hiện tại (2024), tốc độ tuyển dụng nhanh hơn, nên việc chuẩn bị câu trả lời mẫu cho các câu hỏi thường gặp là cực kỳ quan trọng.
- Ứng dụng công nghệ vào việc nghiên cứu về công ty cũng là một điểm cộng to đùng. Xem website, đọc báo cáo tài chính (nếu có) để biết người ta đang "chơi" gì.
- Đừng quên chuẩn bị câu hỏi thông minh để hỏi lại hội đồng. Cái này thể hiện mình không chỉ biết nhận mà còn biết cho.
Phỏng vấn căng thẳng là gì?
Dạ Bác.
Phỏng vấn căng thẳng là một kỹ thuật phỏng vấn mà nhà tuyển dụng cố tình tạo ra tình huống áp lực để đánh giá cách ứng viên xử lý căng thẳng, giải quyết vấn đề và giữ bình tĩnh.
Cái phỏng vấn căng thẳng này nó oái oăm lắm Bác ạ. Hôm nọ em nghe con bạn em nó đi phỏng vấn vị trí trưởng nhóm kinh doanh bên FPT về kể lại mà em sang chấn luôn. Nó bảo vào phòng có 3 người, một người thì cứ lật hồ sơ của nó xong lắc đầu, người thì hỏi một câu xong ngắt lời, người còn lại thì im re nhìn chằm chằm.
Em thấy kiểu này nó vừa hay mà cũng vừa dở. Hay ở chỗ là công ty lọc được ngay ai có bản lĩnh, chịu được áp lực công việc thật sự, nhất là mấy ngành như bán hàng, chứng khoán hay dịch vụ khách hàng. Chứ tuyển vào một bạn mỏng manh dễ vỡ, khách mắng cho một câu đã khóc thì chết dở.
Nhưng mà cũng rủi ro lắm. Gặp ứng viên giỏi mà người ta không thích kiểu đối xử thiếu tôn trọng đấy thì công ty mất người tài. Xong họ lại đi kể xấu khắp nơi là công ty này phỏng vấn kì cục, hách dịch, thế là mất cả hình ảnh. Em thấy nó cứ như con dao hai lưỡi ấy Bác.
Mấy cái chiêu họ hay dùng để tạo áp lực này Bác:
- Cố tình ngắt lời, không cho mình trình bày hết ý.
- Chê bai thẳng thừng kinh nghiệm hoặc câu trả lời của ứng viên. Kiểu "Kinh nghiệm của em thế này thì làm được gì?".
- Hỏi những câu vô lý, không liên quan gì đến công việc để xem mình phản ứng ra sao.
- Im lặng một cách bất thường, kéo dài khoảng lặng để mình thấy lúng túng, bối rối.
- Hỏi dồn dập, liên tục, không cho thời gian suy nghĩ.
Em mà gặp chắc em cũng hoảng. Phải chuẩn bị tâm lý vững lắm, coi như mình đang đóng kịch với họ thôi chứ không là dễ nổi khùng hoặc bỏ về giữa chừng lắm. Đúng là đi làm bây giờ thử thách đủ đường Bác nhỉ.
Phương pháp phỏng vấn trực tiếp là gì?
Phỏng vấn trực tiếp, Bác hỏi à? Đơn giản là hai người ngồi đối mặt, hỏi và đáp một chuyện. Chân tướng, chỉ nằm sau bề ngoài.
Điểm mạnh:
- Đọc vị được những thứ lời nói không chạm tới. Ngôn ngữ cơ thể, ánh mắt. Cái thật nằm ở đó.
- Giải đáp ngay, không chờ đợi. Thắc mắc gì, hỏi thẳng. Sai lệch ít đi.
- Thâm nhập tận cùng. Để hiểu rõ, cần đào sâu. Cái vỏ bọc thường chỉ là bề nổi.
Điểm yếu:
- Ngốn thời gian, ngốn lực. Mỗi người một ca. Tưởng đơn giản, mà đâu có dễ.
- Dễ bị méo mó. Người hỏi, người trả lời, ai cũng có góc nhìn riêng. Công tâm khó lắm.
- Khó làm với số đông. Muốn nghe hết mọi người? Chắc cả đời không xong.
Khi nào dùng:
- Khi cần hiểu cái gốc rễ. Không chỉ biết chuyện gì, mà phải biết tại sao nó vậy.
- Tuyển người quan trọng. Con người chứ đâu phải máy móc. Cần thấy khí chất.
- Nghiên cứu định tính. Đừng chỉ đếm số. Hãy nghe câu chuyện.
Ghi nhớ:
- Lời nói có thể lừa dối, nhưng cách nó được nói thì không.
Đối tượng phỏng vấn là gì?
Em trả lời Bác.
Đối tượng phỏng vấn? Là bất cứ ai Bác muốn moi tin.
Dựa trên đó, có hai lối:
- Cá nhân: Một mình đối mặt.
- Nhóm: Chia sẻ chung.
Thông tin thêm, để Bác rõ:
- Mục tiêu: Hiểu sâu, nghe thật. Cốt lõi là thông tin.
- Phân loại:
- Phỏng vấn cấu trúc: Hỏi theo kịch bản. Rập khuôn, nhưng hiệu quả cho số đông.
- Phỏng vấn bán cấu trúc: Có khung, có biến tấu. Linh hoạt, khai thác thêm.
- Phỏng vấn phi cấu trúc: Tự do, như dòng chảy. Ngẫu hứng, tìm đột phá.
- Chọn đối tượng:
- Chuyên gia:Hiểu biết sâu, góc nhìn chuẩn.
- Người dùng/ Khách hàng:Trải nghiệm thực tế, cảm nhận chân thật.
- Nhân chứng:Thông tin trực tiếp, dữ liệu sự kiện.
- Cán bộ/ Người có thẩm quyền:Quyết sách, quy trình vận hành.
- Số lượng: Tùy mục đích. Ít để đào sâu, nhiều để bao quát.
Quan trọng là Bác biết mình cần gì. Đúng người, đúng thời điểm.
- Theo em, em cần làm gì để giữ gìn, bảo tồn và phát huy nét văn hóa truyền thống tại địa phương mình?
- Theo em, học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn, bảo vệ và phát triển di sản văn hóa Việt Nam?
- Thành tích chạy cự li 100m của vận động viên điền kinh khoảng bao nhiêu?
- Truyền thông quê hương có ý nghĩa như thế nào với đời sống con người và xã hội?
- Sông ngòi ở miền Trung nước ta có đặc điểm gì?
- Vùng Duyên hải miền Trung có khí hậu như thế nào?
- Theo em, học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn, bảo vệ và phát triển di sản văn hóa Việt Nam?
- Đường bộ từ Việt Nam sang Ấn Độ bao nhiêu km?
- Nơi lạnh nhất của Việt Nam là bao nhiêu độ?
- Sự ra đời của máy hơi nước cuối thế kỷ XVIII gắn liền với công lao to lớn của ai?
- Theo em, em cần làm gì để giữ gìn, bảo tồn và phát huy nét văn hóa truyền thống tại địa phương mình?
- Xem thu chi MB Bank ở đâu?
Góp ý câu trả lời:
Cảm ơn bạn đã đóng góp ý kiến! Góp ý của bạn rất quan trọng giúp chúng tôi cải thiện câu trả lời trong tương lai.