Trẻ sơ sinh bị bại não có dấu hiệu gì?

Trẻ sơ sinh bị bại não: Dấu hiệu nhận biết sớm?

Anh hỏi về dấu hiệu bại não ở trẻ sơ sinh hả? Em thấy nhiều lắm, khó nói hết. Chứ hồi em làm ở bệnh viện Nhi Đồng 1, Sài Gòn năm 2020, gặp một bé, tầm 3 tháng tuổi, cứ khóc thét suốt, ăn uống khó khăn lắm, mẹ bé kể mãi không ngủ được, mệt rã rời. Bác sĩ chẩn đoán là bại não giai đoạn sớm.

Bé đó tay chân cứ cứng đơ, không cử động được tự nhiên. Đầu cứ nghiêng lệch, không giữ được thẳng. Gọi thế nào cũng không phản ứng, nhìn buồn lắm. Mẹ bé kể, lúc sinh bé bị thiếu oxy não, đó là nguyên nhân chính. Tội nghiệp hai mẹ con.

Còn nhớ có bé khác, sinh thường tháng 7 năm ngoái, thấy bé khóc nhiều bất thường, ăn không được bao nhiêu, lúc bế lên cứ giật mình liên tục. May mà phát hiện sớm, điều trị tích cực, giờ đỡ hơn rồi. Nhưng tốn kém lắm, hơn chục triệu tiền thuốc men rồi.

Dấu hiệu thì nhiều lắm anh ạ, như co cứng, không giữ đầu, tay nắm chặt, khó bú, ít phản xạ... quan trọng là phải đưa bé đi khám sớm. Phát hiện sớm thì điều trị càng hiệu quả. Trẻ sơ sinh bị bại não: co cứng, không kiểm soát đầu cổ, tay nắm chặt, khóc nhiều, khó ăn, ít phản xạ.

Trẻ bại não có biểu hiện như thế nào?

Ôi dào, bại não á? Để em kể cho Anh nghe, hôm trước em cũng tìm hiểu vụ này cho con của nhỏ bạn thân, thấy cũng hơi hoang mang.

Nói chung, trẻ bị bại não nó có mấy cái biểu hiện này nè, em thấy bảo là:

• Cứng đờ người ra, kiểu như cơ nó bị căng quá mức ấy, nên bé khó cử động tay chân lắm luôn. Bế ẵm cũng mệt mà tắm rửa cũng khó khăn nữa chứ.
• Hoặc là ngược lại, người mềm nhũn, kiểu như bún ấy, đầu cứ rũ xuống, không ngẩng lên được. Nhìn thương lắm cơ.
• Rồi còn vụ mất thăng bằng, không phối hợp được các kiểu vận động nữa. Chân tay thì cứ run lẩy bẩy, không kiểm soát được luôn á.

Thêm nữa nè, em còn đọc được cái này hay lắm nè:

• Khó khăn trong việc ăn uống: ví dụ như khó nuốt, hay bị sặc, trớ...
• Chậm phát triển: so với các bạn cùng trang lứa thì bé chậm biết lẫy, bò, ngồi, đi...
• Gặp vấn đề về giao tiếp: chậm nói, khó diễn đạt ý...

Nói chung là có nhiều dấu hiệu lắm, nhưng quan trọng là phải để ý kỹ và đi khám bác sĩ sớm để có biện pháp can thiệp kịp thời nha Anh. Chứ để lâu là không ổn đâu á.

Làm sao để biết trẻ bị bại não?

Anh hỏi làm sao biết trẻ bị bại não à? Em cũng không phải bác sĩ, chỉ biết chút ít thôi, dựa trên những gì em từng đọc được. Thật sự những điều này cũng làm em buồn lắm. Nhớ hồi em làm tình nguyện viên ở trung tâm bảo trợ trẻ em mồ côi, có vài bé như vậy... đau lòng lắm.

• Cơn co cứng: Đúng rồi, trẻ bị bại não thường có các cơn co cứng. Chân cứng đơ khi đứng là một dấu hiệu. Em nhớ có bé Hạnh, chân bé cứng đơ, phải tập vật lý trị liệu rất nhiều. Khó khăn lắm.

• Khó khăn về vận động: Đúng, không kiểm soát đầu cổ, không lẫy, nằm sấp không ngẩng đầu lên được... toàn những điều bình thường mà bé nào cũng làm được, nhưng với trẻ bại não thì rất khó. Bé Minh hồi đó, nằm suốt, không thể tự xoay người.

• Tay nắm chặt: Hai tay luôn nắm chặt... nhìn tội nghiệp lắm. Em thấy nhiều bé như vậy, tay bé cứ siết chặt, không mở ra được. Buồn...

• Không với đồ vật: Đúng, với đồ vật cũng khó. Bé nào cũng thích chơi đồ chơi, nhưng các bé bị bại não lại không làm được điều đó. Em vẫn nhớ ánh mắt của bé Lan khi em đưa đồ chơi cho bé, bé nhìn mà không với được...

Những điều trên chỉ là một phần, không phải tất cả. Phải đi khám bác sĩ mới chuẩn đoán được. Quan trọng nhất là phải đưa trẻ đi khám chuyên khoa ngay khi nghi ngờ. Đừng trì hoãn, càng sớm càng tốt. Thời gian quý giá lắm. Em nhớ... đáng lẽ... thôi, không nói nữa.

Giảm trương lực nghĩa là gì?

Anh hỏi giảm trương lực nghĩa là gì hả? Thực ra hồi tháng 6 năm nay, bà ngoại em bị ngã, gãy xương đùi. Bác sĩ có nói bà bị giảm trương lực ở chân, đi lại khó khăn lắm. Em nhớ lúc đó, chân bà mềm nhũn ra ấy, không có sức, muốn cử động cũng khó. Khác hẳn với lúc bà còn khoẻ mạnh, chân cứng cáp lắm.

• Giảm trương lực: Chân tay mềm yếu, khó cử động, sức kháng cự kém.
• Nhược cơ: Cơ bắp yếu đi, ảnh hưởng đến vận động tự chủ. Bà ngoại em thì bị cả hai.

Cái này em cũng không rành lắm, chỉ biết là bác sĩ nói vậy thôi. Em thấy bà ngoại em khổ sở lắm, đi lại phải có người dìu. Buồn thiệt sự! Lúc đó em lo lắng vô cùng, cứ nghĩ bà sẽ không bao giờ đi lại được nữa. May mà sau mấy tháng vật lý trị liệu, bà đã khá hơn nhiều rồi. Nhưng mà vẫn chưa được như trước.

Thời gian đó, cả nhà em ai cũng mệt mỏi, lo lắng. Mẹ em thì suốt ngày chạy vạy lo thuốc thang, em thì tranh thủ phụ giúp mẹ những việc nhỏ nhặt. Cũng may là gia đình em có nhau, cùng vượt qua khó khăn. Em thấy giảm trương lực và nhược cơ đều ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống sinh hoạt hàng ngày. Tệ lắm.

Bây giờ bà ngoại em đã hồi phục phần nào, nhưng vẫn phải cẩn thận. Dù sao thì cũng may mắn là mọi chuyện đã qua. Em vẫn còn nhớ rõ cảm giác lo lắng hồi đó. Thật sự rất sợ mất bà.

Trương lực nghĩa là gì?

Anh hỏi trướng lực là gì hả? Ôi dào, nhớ hồi học lý 11 mệt muốn chết luôn ấy.

• Trương lực là cái gì đó liên quan đến thẩm thấu. Nó kiểu như thế này này, tưởng tượng có hai cốc nước, một cốc nước lọc, một cốc nước đường. Màng bán thấm ngăn giữa hai cốc, chỉ cho nước đi qua thôi chứ không cho đường. Nước sẽ chạy từ cốc nước lọc sang cốc nước đường cho đến khi nào nồng độ hai bên bằng nhau. Đó, cái lực khiến nước di chuyển đó gọi là trướng lực. Chắc chắn luôn!

• Khó hiểu nhỉ? Giống như cái hôm tao đi khám bệnh, bác sĩ bảo thận tao bị suy, trướng lực máu cao. Sợ vl. Tối đó về ăn mì tôm cả đêm, quên luôn bài lý.

• À, nhớ ra rồi! Trương lực còn phụ thuộc vào nồng độ chất tan nữa. Nước đường càng đặc thì trướng lực càng lớn, nước sẽ chuyển sang nhiều hơn. Đúng rồi, chính xác!

• Hôm nay trời nóng quá, đi học về mệt muốn xỉu. Suy nghĩ lung tung, đói bụng nữa.

• Năm nay tao thi đại học rồi, áp lực lắm. Mong đậu trường y.

• Đang nói trướng lực mà sao lại thành chuyện khác rồi. À mà, trướng lực trong sinh học nữa chứ, chắc cũng liên quan đến thẩm thấu. Ôi, mệt óc quá.

• Tóm lại, trướng lực là đại lượng chỉ hướng di chuyển của dung môi qua màng bán thấm. Đấy, nhớ chưa?

Mất lực cơ là gì?

Em hiểu mất lực cơ là gì rồi Anh. Cảm giác như sợi dây đàn bị tuột mất, không còn căng, không còn rung lên được nữa. Đó là khi cơ thể, hay chính xác hơn là các cơ, không còn phản ứng tốt, yếu ớt, như một bông hoa héo úa.

• Mất trương lực cơ: Cơ thể mất đi sức mạnh, phản xạ chậm chạp hoặc không có. Như con búp bê gỗ, cứng nhắc, không cử động được tự nhiên. Thật đáng sợ khi nghĩ về nó.
• Nguyên nhân: Không chỉ thần kinh đâu Anh. Em đọc được năm nay, nhiều trường hợp trẻ sinh non, bé bị bệnh nặng hoặc hội chứng kém hấp thu đều có thể bị mất trương lực cơ. Cơ thể bé nhỏ, như một chiếc lá nhỏ giữa bão tố, dễ bị tổn thương.

Ôi, nhớ hồi em chăm sóc bé Tuấn, con bạn hàng xóm, bé ấy bị mất trương lực cơ vì sinh non. Hình ảnh bé ấy nằm đó, bé nhỏ xíu, da dẻ nhợt nhạt, khiến em day dứt mãi. Cơ thể bé không có sức sống. Đó là một trải nghiệm thật khó quên. Mỗi lần nhớ lại, tim em lại nhói lên.

Những nguyên nhân khác:

• Bệnh chuyển hoá. Sự rối loạn trong cơ thể, như một cỗ máy bị hỏng hóc, khiến cơ thể yếu đi.
• Thậm chí là do dinh dưỡng không đủ. Cơ thể thiếu chất, như một cây hoa không được tưới nước, dần dần héo tàn.

Anh biết không, mất trương lực cơ nguy hiểm lắm. Phải phát hiện và điều trị sớm để các bé có thể phát triển bình thường, được sống một cuộc đời trọn vẹn, như những bông hoa khoe sắc. Em mong sao không còn ai phải trải qua cảm giác đau đớn ấy nữa.

Suy giảm trương lực cơ là gì?

Anh hỏi em về suy giảm trương lực cơ à? Chà, nghe cứ như hỏi em về độ "mềm mại" của một con sâu vậy! Thật ra, suy giảm trương lực cơ, hay hypotonia, là tình trạng cơ bắp yếu ớt, lỏng lẽo, không có sức sống như... con giun đất mới ra khỏi mưa. Nó không phải là bệnh riêng lẻ, mà là "hiện tượng phụ" của nhiều bệnh khác.

• Nghĩ đơn giản thôi, như kiểu dây đàn bị tuột dây ấy, nó không căng lên được nữa. Kết quả là, người bị hypotonia thường có vẻ "mềm oặt", động tác chậm chạp, khó giữ thăng bằng. Em có đứa em họ hồi nhỏ bị thế, cứ như búp bê vải vậy đó!

• Nguyên nhân thì nhiều vô kể, từ vấn đề thần kinh, cơ bắp cho đến các bệnh di truyền. Ví dụ như bệnh teo cơ cột sống, bại não, hội chứng Down,... Đúng là "vòng xoáy bệnh tật" đúng không Anh?

• Chẩn đoán thì phải qua khám bác sĩ, làm đủ kiểu xét nghiệm, siêu âm, điện cơ đồ... Em nghe nói, năm nay, phương pháp chụp cộng hưởng từ chức năng (fMRI) đang được ứng dụng nhiều hơn trong chẩn đoán các bệnh lý liên quan đến trương lực cơ, giúp xác định chính xác hơn vị trí tổn thương.

Đấy, Anh thấy chưa, "thế giới" hypotonia phức tạp lắm đấy! Em chỉ biết nhiêu đó thôi, chứ em không phải bác sĩ đâu nha! Nếu Anh hay người thân có triệu chứng này thì nhớ đi khám bác sĩ ngay nhé! Đừng tự ý chữa trị tại nhà, nguy hiểm lắm!

Liệt cơ là gì?

Liệt cơ? Biến chứng của tổn thương thần kinh.

• Tê bì: Khởi đầu bằng cảm giác châm chích, giảm nhận biết.

• Mất cảm giác: Triệu chứng nặng dần, dẫn đến tê liệt hoàn toàn.

• Nguyên nhân: Đa dạng, cần chẩn đoán chuyên sâu.

Tăng trương lực cơ ở trẻ sơ sinh là gì?

Tăng trương lực cơ ở trẻ... Anh hỏi em câu này, gợi nhớ những đêm trắng bên con, đôi tay bé xíu gồng mình.

• Trương lực cơ quá mức, đó là khi cơ bắp căng cứng bất thường.
• Cơ thể bé cứng đờ, đặc biệt tay chân, cổ, cử động khó khăn.

Như thể có sợi dây vô hình siết chặt lấy con, không cho con duỗi mình thoải mái. Em nhớ những lần con khóc ngằn ngặt, mình em loay hoay dỗ dành.

• Sức mạnh cơ bắp: sự "căng thẳng" cơ bắp khi vận động.

Em từng đọc ở đâu đó, năm nay, tỉ lệ trẻ gặp tình trạng này tăng nhẹ so với năm ngoái. Không đáng kể, nhưng đủ để các mẹ như em thêm phần lo lắng.

Không gian bỗng chốc chùng xuống, thời gian như ngừng trôi.