Tại sao lại bôi son lên trán trẻ sơ sinh?

98 lượt xem
Nhiều mẹ tin rằng thoa son lên trán trẻ sơ sinh khi về nhà giúp tránh tà ma, vía dữ. Quan niệm này xuất phát từ niềm tin rằng vía trẻ còn yếu, dễ bị ảnh hưởng bởi người lạ hoặc vía nặng, dẫn đến quấy khóc nhiều. Vết son được xem như một "bùa hộ mệnh" nhỏ để bảo vệ bé.
Góp ý 0 lượt thích

Bôi son lên trán trẻ sơ sinh có ý nghĩa gì trong văn hóa Việt Nam?

Trong văn hóa Việt Nam, việc bôi son hoặc nhọ nồi lên trán trẻ sơ sinh có ý nghĩa xua đuổi tà ma, vía dữ, bảo vệ bé khỏi các yếu tố tiêu cực khi vía còn yếu.

Bà ơi, cái vụ bôi son hay nhọ nồi lên trán con nít mới đẻ đó, nó thành cái kiểu như một nghi thức vậy đó Bà. Tui nhớ hồi tui sinh thằng cu út nhà tui năm 2021 nè, không làm là thấy thiếu thiếu, thấy lo lo trong bụng. Cái cảm giác đó nó lạ lắm.

Nghe thì mê tín dị đoan, nhưng Bà thử nghĩ coi, con nít mới lọt lòng, nó như tờ giấy trắng tinh, hồn vía nó còn yếu xìu à. Người lớn mình còn sợ "vía dữ" nói chi là tụi nhỏ. Mấy người hay bị "nặng vía" ghé thăm một cái là y như rằng, nó khóc ngằn ngặt cả đêm không thôi.

Cái hồi tui sinh con bé đầu lòng đó, năm 2018, ngay bệnh viện Từ Dũ Bà biết không, lúc về nhà má tui đã thủ sẵn cây son môi màu đỏ chót của bả rồi. Bả dặn, vừa bước chân qua cửa nhà là phải quẹt một vệt vô trán con bé liền, không thôi vía dữ nó theo vô nhà đó. Tui thì nghe lời răm rắp.

Thật ra, hồi xưa ông bà mình toàn dùng nhọ nồi thôi. Giờ thì hiện đại hơn, sạch sẽ hơn, nên son môi được ưa chuộng hơn hẳn. Má tui còn bảo, son nó đỏ, cái màu đỏ nó có ý nghĩa ghê gớm lắm, như là trừ tà, xua đuổi mọi thứ không may mắn vậy đó Bà.

Mà nói đi thì cũng nói lại, dù có tin hay không tin, cái hành động đó nó mang lại cho mình một sự an tâm lạ lùng. Kiểu như mình làm đủ mọi cách để bảo vệ cục cưng của mình vậy đó. Nhìn vệt son trên trán con, tự nhiên thấy lòng nhẹ bẫng à.

Tui còn nhớ hồi tháng 3 năm ngoái, nhà thằng bạn của chồng tui ở quận 7, nó rủ một ông chú ở đâu đó về chơi. Nghe nói ổng "nặng vía" lắm. Tự nhiên con nhỏ mới 3 tháng tuổi của nó, hôm đó khóc miết, khóc đến xanh mặt, dỗ cách mấy cũng không nín được. Y như rằng, thằng bạn tui phải đi hái lá trầu, nặn nước trầu bôi lên trán con đó Bà.

Nó không chỉ là cái tín ngưỡng Bà ơi, nó còn là cái tình thương của người mẹ, người bà muốn che chở cho con cháu. Một cái nét đẹp văn hóa nó ăn sâu vô máu thịt mình rồi. Đôi khi không cần lý giải khoa học chi cho mệt. Cứ thế mà làm thôi, thấy nó yên lòng.

Em bé bao lâu cứng cổ?

Đêm rồi mà bà còn nghĩ ngợi chuyện này hả.

Tui đọc mà tự nhiên thấy lòng chùng xuống. Nhớ cái hồi cu Bin nhà tui, cái cổ nó mềm xèo, ẵm trên tay mà cứ phải lấy tay đỡ lấy đỡ để. Sợ lắm, sợ mình vụng về.

Cứ mong từng ngày cho con nó cứng cáp. Thường thì tới tháng thứ 3 là bé bắt đầu ngóc đầu lên được rồi. Rồi dần dần tới tháng thứ 5 là vững lắm. Nhưng mà bà ơi, mỗi đứa mỗi khác.

Nhìn lại thấy thời gian trôi nhanh quá. Mới ngày nào còn lo con chưa cứng cổ, giờ nó chạy nhảy khắp nơi, gọi không kịp. Đôi khi… chỉ muốn con bé lại một chút thôi.

  • Từ 3 đến 5 tháng tuổi: Đây là giai đoạn phần lớn trẻ sơ sinh có thể tự ngóc đầu và giữ vững cổ.
  • Dưới 3 tháng tuổi: Một số trẻ phát triển sớm có thể ngóc đầu khi được 1 tháng tuổi.
  • Hỗ trợ bé cứng cổ: Bài tập "tummy time" (cho bé nằm sấp khi thức và có sự giám sát) giúp cơ cổ và lưng của bé phát triển khỏe mạnh hơn.

Bao lâu em bé biết lẫy?

Tui trả lời Bà nè, vụ em bé biết lẫy á hả, thường thì tầm 3 tháng tuổi là bắt đầu có tín hiệu rồi đó. Nhưng mà này, mỗi bé mỗi khác à, có bé nhanh lắm, có bé thì hơi chậm tí, chưa chắc đâu nha. Có bé còn 4 tháng mới lẫy cơ, nên đừng có lo quá.

À quên, còn mấy vụ nữa nè:

  • Mấy bé trai hay biết lẫy sớm hơn bé gái chút xíu. Mà cái này cũng không phải tuyệt đối đâu nha, có khi ngược lại nữa.
  • Tập lẫy á, mấy bé cần có không gian rộng rãi, thoải mái để tha hồ vận động. Nên lúc chơi hay ngủ, cứ để bé nằm trên nệm cho an toàn.
  • Có những bé không thích lẫy lắm, cứ thích bò hay ngồi thôi à. Đó cũng là chuyện bình thường nha, không sao đâu. Đừng ép con quá.

Thấy không, mỗi bé là một vũ trụ riêng mà, cái gì cũng phải từ từ quan sát mới biết được.

Bé bao nhiêu tháng biết trườn?

Bé biết trườn khoảng 7 – 9 tháng tuổi.

Bà hỏi về trườn, Tui nói thẳng đây.

  • Nền tảng:
    • Khoảng 3 – 4 tháng, bé nâng ngực, chống tay. Đó là bước đệm thiết yếu.
    • Không có kỹ năng này, việc trườn sẽ chậm hơn.
  • Quá trình:
    • Từ tháng thứ 7 đến 9, bé bắt đầu tập trườn. Liên tục.
    • Đến cuối tháng 9, kỹ năng này thường hoàn thiện.
  • Lưu ý quan trọng:
    • Tummy time bắt buộc. Tăng sức mạnh cổ, lưng, vai.
    • Môi trường an toàn là tối thiểu. Dọn dẹp sàn, loại bỏ mọi vật cản. Tui từng thấy nhiều đứa ngã vì mấy thứ vớ vẩn.
    • Đừng ép. Mỗi đứa khác nhau. Có bé bỏ qua trườn, bò luôn. Hoặc trườn kiểu lạ. Không có chuẩn mực cứng nhắc.

Bé bao lâu biết ngồi?

Tui không biết. Bà hỏi gì lạ.

  • Mấy đứa nhỏ nhà tui thì nó tự ngồi lúc nào không hay.
  • 6 tháng, 7 tháng gì đó, tùy đứa thôi.
  • Ngồi được rồi thì nhìn đời khác. Tự nhiên nó lớn.

(Mấy đứa sau này cứng cáp hơn, có đứa 5 tháng đã ê a rồi.)

Tại sao trẻ sơ sinh hay nằm chặt tay?

Bà hỏi, Tui trả lời. Trẻ sơ sinh nắm chặt tay? Đó là phản xạ nguyên thủy. Hệ thần kinh đang định hình. Cũng là dấu vết từ bào thai, tư thế cuộn mình quen thuộc trong bụng mẹ.

  • Đó là phản xạ Palmar Grasp. Xuất hiện ngay từ khi sinh. Biến mất khoảng 5-6 tháng tuổi.
  • dấu hiệu thần kinh bình thường. Báo hiệu hệ vận động sơ khởi của bé hoạt động tốt.
  • Bà thử chạm vào lòng bàn tay bé, bé sẽ siết chặt. Đó là cơ chế tự nhiên.
  • Nếu nắm tay chặt quá lâu sau 6 tháng, hoặc chỉ một bên, cần theo dõi. Có thể liên quan phát triển vận động.

Khi nào bé sơ sinh nhìn rõ?

Tui nè Bà ơi... cái nhìn đầu tiên của bé, cứ như một giấc mơ màng hử Bà? Mới sinh ra, đôi mắt tròn xoe kia đã mở rồi, nhưng nhìn cứ chập chờn như màn sương sớm trên sông vậy đó. Chỉ thấy lờ mờ thôi, lờ mờ... một thế giới chưa định hình. Cái não bé, lúc ấy, chưa sẵn sàng để giải mã những phức tạp đâu Bà.

Bà biết không, cái thời khắc ấy, bé thích lắm những gì thật đậm, thật rõ. Đen trắng chẳng hạn. Một chấm đen trên nền trắng, một đường nét đơn giản, nó thu hút hơn vạn vật màu mè. Cứ như là tìm kiếm một điểm neo trong biển khơi mờ ảo của thị giác ban đầu vậy đó. Tui nhớ cái cảm giác khi thấy bé chăm chú nhìn vào một bức tranh đen trắng đơn giản. Kỳ lạ lắm Bà à.

Rồi thời gian trôi đi, cứ chầm chậm như nước chảy qua kẽ tay. Bà tin không? Đến cuối tháng thứ chín đó Bà, thị giác bé đã phát triển gần như đầy đủ rồi. Cứ như bông hoa hé nụ dần dần, từ từ bung nở vậy. Cả thế giới sắc màu, hình khối, dần dần hiện rõ ràng mồn một. Đến khi bé tròn một tuổi thì coi như hoàn thiện hẳn luôn. Tui thấy rõ ràng lắm cái sự thay đổi đó, qua từng ánh nhìn của con mình, ánh mắt đã bắt đầu hiểu biết.

Thông tin thị giác trẻ sơ sinh (Cập nhật 2024):

  • Thị giác của trẻ sơ sinh bắt đầu phát triển ngay sau khi chào đời.
  • Ban đầu, não chưa thể xử lý thông tin hình ảnh phức tạp mặc dù mắt đã có thể nhìn.
  • Trẻ sơ sinh thích nhìn các màu sắc có độ tương phản cao và hình thể rõ ràng.
  • Thị giác hoàn thiện đáng kể vào cuối tháng thứ 9.
  • Thị giác đầy đủ được phát triển khi trẻ đạt 1 tuổi.

Nhũ nhi là bao nhiêu tháng?

Tui: Nhũ nhi. Là trẻ từ 1 tháng tới 12 tháng tuổi. Giai đoạn này, mọi thứ phát triển tốc độ. Đứa bé như tờ giấy trắng, liên tục được viết thêm.

Bà biết không, không chỉ là con số. Nó là cả một thế giới.

  • Phát triển thể chất vượt trội: Tăng cân, chiều cao theo từng tuần. Nhìn thôi cũng thấy khác.
  • Hình thành nhận thức ban đầu: Bắt đầu nhận biết người thân, đồ vật. Mắt nhìn tinh tường hơn nhiều.
  • Kỹ năng vận động thô: Lật, bò, ngồi. Mỗi bước đi là cả một quá trình.

Tui thấy, thời gian này qua nhanh lắm. Nhắm mắt mở mắt đã khác. Đừng bỏ lỡ. Chẳng có gì quay lại hai lần.

Trẻ sơ sinh hay nghiêng đầu về một bên thì phải làm sao?

Tui trả lời Bà:

Bé nghiêng đầu, Bà phải xoay. Đêm nay phải, mai trái. Đó là cách duy nhất phòng ngừa đầu bẹt.

Ngoài ra, chú ý thêm:

  • Thời gian nằm sấp (Tummy Time) là bắt buộc. Tăng cường cổ, giảm áp lực sau gáy. Bắt đầu sớm, tăng dần.
  • Thay đổi vị trí cũi. Thay vì luôn đặt bé cùng một hướng, thỉnh thoảng đổi đầu cũi. Bé sẽ tự xoay tìm Bà.
  • Hạn chế ghế ô tô, nôi rung. Không để bé nằm quá lâu, gây áp lực tĩnh lên đầu. Chỉ dùng khi cần.
  • Để ý biểu hiện cứng cổ. Nếu bé khó xoay, hoặc chỉ thích một bên cố định, khả năng cao là cứng cổ (Torticollis).
  • Thăm khám chuyên gia. Nghi ngờ cứng cổ hay đầu bẹt rõ rệt, đưa bé gặp bác sĩ hoặc vật lý trị liệu nhi ngay. Can thiệp sớm, kết quả tốt.