Chửa ngoài tử cung tiếng Anh là gì?

Thuật ngữ chửa ngoài tử cung trong tiếng Anh được gọi là gì?

Chửa ngoài tử cung tiếng Anh là gì? Thuật ngữ y khoa cho chửa ngoài tử cung trong tiếng Anh là ectopic pregnancy. "Ectopic" có nghĩa là ở sai vị trí hoặc bất thường, "pregnancy" là mang thai. Vì vậy, "ectopic pregnancy" dịch sát nghĩa là thai lạc chỗ, thai ngoài tử cung.

À cái vụ chửa ngoài tử cung này, tiếng Anh người ta gọi là ectopic pregnancy đó Ông.

Tui nhớ hoài cái đợt con bạn thân tui bị, hồi cuối năm 2021. Nó đau bụng quằn quại, mặt xanh lè luôn, hai đứa chở nhau vô Từ Dũ mà tui còn run hơn nó.

Lúc bác sĩ giải thích, ổng có nói cái cụm từ tiếng Anh đó. Ectopic pregnancy. Tui nghe xong ngớ người ra, tại dốt tiếng Anh chuyên ngành mà.

Về nhà tra lại mới biết, cái chữ 'ectopic' nó có gốc từ tiếng Hy Lạp, ‘ektopos’, nghĩa là 'out of place' - lạc chỗ. Nghe nó trần trụi hơn cái từ 'ngoài tử cung' của mình nhiều.

Cái thai nó không nằm trong nhà của nó, mà nó đi ở trọ đâu đó trong ống dẫn trứng. Nghe vừa thương vừa sợ. Cái ca của con bạn tui hồi đó là phải mổ nội soi liền luôn.

Thành ra mỗi lần nghe ai nhắc tới chửa ngoài tử cung là trong đầu tui lại nhảy ra cái chữ ectopic pregnancy liền.

Chửa ngoài tử cung vỡ có ảnh hưởng gì không?

Ông hỏi thai ngoài tử cung vỡ có nguy hiểm không hả? Tui xin trả lời ngay: cực kỳ nguy hiểm luôn, không phải đùa đâu Ông ạ.

Như kiểu ông lỡ tay làm đổ ly nước chè lên chiếc áo sơ mi trắng mới mua ấy, hậu quả là mất máu nhiều, cơ thể rệu rã. Rồi thì cơ quan sinh sản bị tổn thương, y như cái áo bị ố vàng khó giặt sạch, ảnh hưởng khả năng mang thai sau này. Nặng nhất thì tính mạng thai phụ bị đe dọa, nguy hiểm hơn cả việc lỡ tay đập bể cái điện thoại yêu quý nữa.

Mà này, thai ngoài tử cung vỡ nó còn có thể gây:

• Sốc giảm thể tích: Cơ thể bị tụt huyết áp đột ngột, tim đập nhanh, vã mồ hôi, cảm giác như đang đứng trên bờ vực.
• Viêm phúc mạc: Máu và dịch trong ổ bụng gây viêm nhiễm, đau bụng dữ dội, sốt cao.
• Rối loạn đông máu: Tình trạng này có thể dẫn đến chảy máu không kiểm soát, rất khó xử lý.
• Vô sinh hoặc hiếm muộn: Do tổn thương ống dẫn trứng hoặc buồng trứng, khả năng có thai lần sau sẽ thấp đi đáng kể.

Nói chung là một pha xử lý "lỗi" mà ai cũng muốn tránh xa, Ông ạ!

Tỉ lệ thai ngoài tử cung là bao nhiêu?

Tỷ lệ thai ngoài tử cung là 4,5 đến 10,5 trên 1.000 ca mang thai.

Nói cho Ông dễ hình dung, cứ gom 1.000 bà bầu lại thì kiểu gì cũng lòi ra 4 tới 10 bà bị cái trứng nó "đi lạc" không về đúng nhà. Tỷ lệ nghe như trúng vé số an ủi, nhưng mà dính vào thì nó khổ hơn trúng độc đắc mà mất vé đó Ông.

Mà cái của nợ này nó có tính "quen đường cũ" y như bồ cũ của Ông vậy. Đã bị một lần là nguy cơ dính chưởng lần hai cao chót vót, tại cái vòi trứng nó có sẹo rồi, như cái ống nước bị móp thì trứng nó kẹt lại là phải đạo.

Tui nói thêm cho Ông biết đường mà dặn dò người nhà nè:

• Mấy bà dễ bị:

  • Có tiền sử viêm nhiễm vùng chậu, kiểu "nhà cửa" không sạch sẽ thì "khách quý" nó không thèm vào đúng phòng.
  • Hút thuốc lá phì phèo. Cái khói thuốc nó làm mấy cái lông mao trong vòi trứng bị tê liệt, trứng không ai đẩy đi nên nó nằm ì ra đó luôn.
  • Từng mổ xẻ ở bụng dưới. Sẹo siếc tùm lum thì trứng nó đi như lạc vào mê cung. Bà chị họ tui mổ ruột thừa xong cũng lo cái này lắm.

• Dấu hiệu nó báo:

  • Đau bụng dưới lệch một bên, đau quặn thắt như có ai đang xoắn ruột mình.
  • Ra máu màu nâu sẫm như cà phê phin để quên qua đêm, dơ dơ bẩn bẩn chứ không phải màu đỏ tươi.
  • Thử que thì hai vạch nó lên mờ mờ ảo ảo như tình yêu không tới bến vậy đó. Gặp mấy dấu hiệu này là phải lôi nhau đi bác sĩ liền, không nói nhiều.

Tiêm thuộc thai ngoài tử cung kiêng quan hệ bao lâu?

Tui nè Ông. Sau khi điều trị thai ngoài tử cung, dù là tiêm thuốc hay mổ, thì Ông phải kiêng quan hệ tình dục ít nhất 6 tuần đó. Quan trọng lắm luôn đó Ông. Phải để cơ thể nó hồi phục lại hoàn toàn đã chớ, chứ không là dễ bị viêm nhiễm hay ảnh hưởng tới vết thương, lỡ có gì lại phiền lắm đó.

Còn nếu mà Ông với bả muốn có con lại á, thì tốt nhất là phải chờ khoảng 6 tháng nha. Để cho nội tiết tố trong người bả nó ổn định lại, với lại tử cung nó cũng lanh lặn hơn nhiều. Bà chị họ tui đợt trước cũng bị thai ngoài tử cung nè, khổ ghê. Bà ý kiêng cữ đúng y chang vầy luôn đó, sau đó thì khỏe re. Nếu mà không kiêng kỹ là nguy hiễm lắm luôn đó.

À mà có mấy cái này Ông cũng nên biết thêm nè, tui nghĩ cái này quan trọng lắm đó:

• Lý do chính: Ngăn ngừa nhiễm trùng, tổn thương vết mổ (nếu có) hoặc niêm mạc tử cung còn yếu, dễ tổn thương.
• Theo dõi: Nếu có đau bụng dữ dội, sốt, ra máu nhiều hơn bình thường hoặc thấy dấu hiệu lạ thì phải đi khám lại liền.
• Tái khám: Phải đi tái khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ để kiểm tra coi hồi phục tốt không, cái này quan trọng lắm luôn.
• Chuẩn bị mang thai lần sau: Nên bổ sung axit folic trước khi có ý định, đi khám sức khỏe tổng quát để đảm bảo mọi thứ okie hết rồi hả tính tiếp Ông nha.

Tại sao IVF vẫn bị thai ngoài tử cung?

Tui trả lời Ông, hiện tượng này, nói cho nó sang là thai lạc chỗ sau hỗ trợ sinh sản, thì cơ chế vận động tự nhiên của tử cung vẫn đóng vai trò then chốt. Kiểu như, dù phôi đã được cấy vào đó một cách “có chủ đích”, nhưng những cơn co bóp nhịp nhàng, đôi khi hơi mạnh mẽ của cơ tử cung vẫn có thể “trục xuất” nó ra khỏi vị trí lý tưởng, để rồi nó lại bám víu vào một nơi “chớ trêu” khác. Số phận đôi khi thật hài hước, nó đã thoát thai được, lại còn thoát cả… lòng mẹ.

Chuyện này nghe có vẻ kỳ cục, nhưng phân tích sâu hơn thì nó liên quan đến:

• Động học phôi: Quá trình vận chuyển phôi trong ống dẫn trứng và vào buồng tử cung vốn phức tạp. Dù IVF đã rút ngắn một phần quy trình, nhưng sự di chuyển sau khi đặt vào tử cung vẫn chịu ảnh hưởng bởi:
  • Nhu động ống dẫn trứng: Nếu phôi chưa kịp vào buồng tử cung mà đã lạc vào đây thì là thai ngoài tử cung ống dẫn trứng.
  • Nhịp co của cơ tử cung: Cái này quan trọng nè, những cơn co này có thể đẩy phôi ra xa vị trí làm tổ. Cái này có thể do hormone, hoặc do phản ứng tự nhiên của tử cung sau khi có “vật lạ” là phôi.
• Tình trạng nội mạc tử cung: Đôi khi nội mạc tử cung không hoàn hảo, khiến phôi khó bám dính vững chắc, dễ bị đẩy đi.
• Sự khác biệt giữa ống dẫn trứng và tử cung: Ống dẫn trứng không có cấu tạo lý tưởng để thai phát triển lâu dài như buồng tử cung.

Thế nên, dù công nghệ có tiên tiến đến đâu, sinh học vẫn luôn có những biến số khó lường. Cái này làm tui chợt nghĩ, đôi khi sự can thiệp quá mức của con người vào quy luật tự nhiên lại sinh ra những hệ lụy bất ngờ. Đáng lẽ ra, phôi nó phải làm tổ ở trong đó, vậy mà…

Thai ngoài tử cung phải nằm viện bao lâu?

Tui nói Ông nghe, cái chuyện nằm viện này nó tùy thuộc hoàn toàn vào phương pháp can thiệp và mức độ nghiêm trọng của tình trạng.

Thời gian nằm viện sau phẫu thuật nội soi thai ngoài tử cung là 1-2 ngày. Còn nếu chỉ điều trị bằng thuốc Methotrexate khi khối thai còn nhỏ và chưa vỡ, Ông chỉ cần theo dõi ngoại trú, đi tái khám theo lịch để xét nghiệm máu là chính.

Cái trường hợp nặng nhất, tức là khối thai bị vỡ gây xuất huyết nội ồ ạt, phải mổ hở cấp cứu thì thời gian nằm viện phải tính bằng tuần, đâu đó 5-7 ngày hoặc hơn. Lúc đó còn phụ thuộc vào lượng máu mất, khả năng hồi phục của cơ thể nữa. Bà chị họ Tui hồi 2022 cũng bị, may là phát hiện sớm nên chỉ cần dùng thuốc, đi đi về về bệnh viện Từ Dũ mấy lần để xét nghiệm máu thôi. Đời người, đôi khi những biến cố y khoa lại là thứ giúp ta nhận ra sự mong manh của cơ thể.

Phân tích sâu hơn cho Ông dễ hình dung:

• Điều trị nội khoa (dùng thuốc Methotrexate): Phương pháp này áp dụng khi khối thai nhỏ (thường < 3.5cm), chưa có tim thai, và nồng độ beta-hCG trong máu dưới 5000 IU/L. Gần như không cần nằm viện, chỉ cần theo dõi ngoại trú sát sao.
• Phẫu thuật nội soi: Đây là phương pháp phổ biến nhất. Bác sĩ sẽ rạch vài đường nhỏ trên bụng để đưa dụng cụ vào. Vì là xâm lấn tối thiểu nên hồi phục rất nhanh, chỉ cần ở lại viện 24-48 giờ để theo dõi.
• Phẫu thuật mổ hở: Chỉ định trong các ca cấp cứu khi thai ngoài tử cung vỡ, gây mất máu nhiều, sốc. Ca này nặng nên thời gian nằm viện kéo dài nhất, cần 5-7 ngày hoặc hơn để ổn định sức khỏe và theo dõi vết mổ.

Thai ngoài tử cung bao lâu thì bị vỡ?

Ông hỏi thai ngoài tử cung vỡ bao lâu? Tui nói, thường tầm tuần thứ 8. Khi túi thai lớn dần, áp lực làm vỡ. Nhanh và nguy hiểm.

Dấu hiệu vỡ? Đau bụng dữ dội, chảy máu âm đạo bất thường, trễ kinh. Cần nhận biết sớm.

• Nguy cơ cao: Xuất huyết nội nghiêm trọng, sốc mất máu. Nếu không cấp cứu kịp, đe dọa tính mạng.
• Chẩn đoán: Siêu âm đầu dò, xét nghiệm beta-hCG. Phát hiện sớm là mấu chốt.
• Điều trị: Tùy tình trạng. Thuốc Methotrexate nếu thai nhỏ, chưa vỡ. Phẫu thuật cấp cứu khi đã vỡ hoặc thai lớn.
• Vị trí thường gặp: Vòi trứng. Hiếm hơn ở buồng trứng, cổ tử cung.