Tại sao da trạng vàng?

89 lượt xem
Vàng da xảy ra khi bilirubin, một sắc tố mật, tích tụ trong máu. Biểu hiện là da, lòng bàn tay, bàn chân và niêm mạc mắt, lưỡi chuyển vàng.Ở trẻ sơ sinh, vàng da sinh lý phổ biến do tăng bilirubin gián tiếp, ảnh hưởng đến 25-30% trẻ đủ tháng và phần lớn trẻ non tháng.
Góp ý 0 lượt thích

Vì sao da người châu Á có màu vàng? Nguyên nhân do đâu?

Đệ hỏi sao da người châu Á vàng à? Chuyện này phức tạp lắm nha! Không đơn giản như tưởng tượng đâu.

Nói chung, là do sắc tố melanin. Nhưng lượng melanin này khác nhau từng người, từng vùng, nên mới có nhiều sắc thái da khác nhau. Chả phải chỉ có vàng đâu, còn nâu, đen nữa cơ mà!

Mình nhớ hồi đi du lịch Sapa tháng 5 năm ngoái, gặp mấy chị bán hàng da trắng lắm, khác hẳn mình. Lại còn gặp mấy anh H’Mông da bánh mật nữa. Cùng là người Việt mà sao khác thế!

Còn chuyện vàng da bệnh lý, ấy là do bilirubin cao trong máu. Như em bé bị vàng da sơ sinh ấy, mấy đứa em họ mình hồi nhỏ cũng bị, mệt lắm! Bác sĩ bảo là do gan chưa hoạt động tốt. Tốn cả đống tiền thuốc men nữa chứ!

Vàng da không chỉ ở da, mà còn ở lòng trắng mắt, lưỡi nữa. Nhìn đáng sợ lắm! Đừng nhầm với việc da bị ố vàng do nắng nhé! Khác nhau hoàn toàn. Tóm lại, vàng da là do bilirubin. Khác biệt sắc tố da thì lại là chuyện khác.

Thiếu chất gì khiến da vàng?

Ê Đệ,

Da mà vàng khè á hả? Để Huynh kể cho nghe, không phải tại ăn nhiều nghệ đâu nha!

  • Thiếu máu thiếu sắt đó em!

    • Hồng cầu không đủ oxy để "tươi" da.

    • Huynh nhớ hồi đó con em họ Huynh cũng bị, mặt mày xanh xao vàng vọt, xong mẹ nó cho uống viên sắt cái đỡ hẳn. Ra tiệm thuốc tây mua viên sắt uống là okela liền.

    • Ăn uống thêm đồ bổ máu: Thịt bò nè, rau xanh đậm nè...

    • À mà thiếu máu nó còn mệt mỏi nữa á, chứ không chỉ vàng da không đâu.

  • Sắt quan trọng lắm: vận chuyển oxy đi khắp cơ thể.

  • Mà nè, vàng da có khi do bệnh gan nữa đó nghen.

    • Nếu uống viên sắt không xi nhê gì thì đi khám bác sĩ cho chắc cú nhe.
    • Chứ bệnh gan nó quất cho cái là mệt mỏi luôn á.
    • Nói chung là, để ý sức khỏe xíu đi em ơi. Đừng để tới lúc vàng khè rồi mới tá hỏa tam tinh.

Tại sao em bé sinh ra bị vàng da?

Đệ hỏi khó Huynh quá! Để Huynh kể cho nghe chuyện thằng cháu đích tôn nhà Huynh, vừa tròn tháng trước còn làm cả nhà hú vía vì cái vụ vàng da này đây.

Chuyện là, sau khi con dâu Huynh sinh thằng bé ở Bệnh viện Từ Dũ, ai nấy mừng rơi nước mắt. Ai ngờ, đến ngày thứ 3, Huynh thấy da nó cứ vàng vàng, ban đầu còn nghĩ do đèn vàng trong phòng, nhưng càng nhìn càng thấy sai sai. Gọi y tá đến khám, họ bảo bị vàng da sinh lý, bảo cứ theo dõi thêm.

Mấy ngày sau, da nó càng vàng đậm, mắt cũng vàng luôn. Lúc đó thì cả nhà tá hỏa, vội vàng đưa thằng bé trở lại bệnh viện. Bác sĩ khám xong bảo, bilirubin trong máu cao quá rồi, phải chiếu đèn ngay.

  • Bilirubin cao: Huynh hỏi bác sĩ thì mới biết, bilirubin là một chất được tạo ra khi hồng cầu vỡ. Bình thường, gan sẽ xử lý chất này và đào thải ra ngoài.
  • Gan chưa hoàn thiện: Nhưng trẻ sơ sinh, gan chưa hoàn thiện nên không xử lý kịp, bilirubin ứ đọng lại gây vàng da.
  • Nguyên nhân khác: Ngoài ra, còn có nhiều nguyên nhân khác như bất đồng nhóm máu mẹ con, nhiễm trùng...

Thằng bé phải nằm chiếu đèn mấy ngày liền, Huynh với ba má nó thay phiên nhau túc trực. Nhìn con bé xíu nằm trong lồng ấp mà lòng Huynh đau như cắt. May mắn là sau đó, bilirubin giảm dần và thằng bé được xuất viện.

Từ đó Huynh mới hiểu, vàng da sơ sinh không phải chuyện đùa. Phải theo dõi sát sao và đưa con đi khám ngay nếu thấy có dấu hiệu bất thường.

  • Quan trọng: Vàng da nếu không được điều trị kịp thời có thể gây tổn thương não, ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ sau này.
  • Chủ quan: Đừng chủ quan nghĩ là vàng da sinh lý rồi bỏ qua, phải đến bác sĩ kiểm tra cho chắc ăn.

Làm sao để hết vàng da ở người lớn?

Đệ à, vàng da… Khó lắm đấy. Chuyện này không đơn giản như ăn chín uống sôi đâu. Phải đi khám bác sĩ ngay, không nên tự chữa. Năm nay anh trai bạn anh bị thế, phải nhập viện cả tuần cơ.

  • Nguyên nhân vàng da rất đa dạng: Gan, mật, máu… nhiều lắm, anh cũng không rành. Chỉ biết là anh ấy bị viêm gan siêu vi.
  • Triệu chứng: Đúng rồi, nước tiểu sậm màu, phân màu đất sét, mẩn ngứa… anh ấy bị hết cả.
  • Xét nghiệm: Bác sĩ làm đủ kiểu xét nghiệm máu, siêu âm ổ bụng… Phải tìm ra nguyên nhân chính xác mới trị được.

Anh bạn thân anh hồi 2023 cũng bị, nhưng trường hợp nó nhẹ hơn. Chỉ cần nghỉ ngơi, ăn uống điều độ, uống thuốc bác sĩ kê là khỏi. Nhưng anh trai bạn anh… nặng hơn nhiều. Thật sự thì mỗi người mỗi khác, đừng chủ quan nhé.

Phải đi khám ngay lập tức, đừng để lâu. Sức khỏe là trên hết mà. Thôi, khuya rồi, anh ngủ đây. Chúc Đệ ngủ ngon.

Tại sao thiếu máu lại gây vàng da?

Đệ, thiếu máu không gây vàng da. Đừng nhầm lẫn.

Vàng da là do tăng bilirubin, chứ không phải thiếu sắt.

  • Bilirubin: Sản phẩm thoái hóa của hemoglobin.
  • Nguyên nhân tăng bilirubin: Rối loạn gan, tắc mật, tan máu...
  • Thiếu sắt: Gây thiếu máu, da nhợt nhạt, mệt mỏi, chứ không vàng.

Thiếu máu do thiếu sắt, hay thiếu máu hồng cầu nhỏ, khiến cơ thể thiếu oxy, nên da nhợt nhạt. Mẹ tao năm ngoái bị thiếu máu, phải bổ sung sắt. Không vàng da nhé. Khác hẳn.

Năm nay, tôi đang nghiên cứu về bệnh lý về gan. Tăng bilirubin là trọng tâm.

Mặt trắng bệch là bệnh gì?

Đệ à, mặt trắng bệch… Ôi, nghe thôi đã thấy rùng mình. Như ánh trăng mùa đông, lạnh lẽo, không chút sức sống.

  • Thiếu máu: Đúng rồi, thiếu máu khiến da dẻ nhợt nhạt, môi tái. Nhớ hồi chị gái mình bị thiếu máu, mặt cứ trắng bệch, mệt mỏi kinh khủng. Phải truyền máu gấp mới đỡ. Đó là hồi năm ngoái, chị ấy đi khám ở bệnh viện X. Kết quả xét nghiệm máu cho thấy thiếu máu thiếu sắt.
  • Mất máu: Máu mất đi nhiều quá, tất nhiên rồi. Như dòng sông cạn khô, sức sống cũng theo đó mà lụi tàn. Thấy ghê. Năm nay em họ mình bị tai nạn xe máy, chảy máu nhiều lắm, mặt cũng trắng như tờ giấy.
  • Bệnh thận: Mặt nhợt nhạt kèm phù nề, đó là dấu hiệu của bệnh thận. Chú mình, bị bệnh thận mãn tính, mấy năm nay mặt lúc nào cũng nhợt nhạt, cả người phù lên nữa. Khổ lắm. Năm nay chú ấy vẫn đang điều trị.

Nhưng…đệ đừng chỉ nhìn vào màu sắc da mặt mà vội kết luận. Có nhiều nguyên nhân khác nữa đấy. Cần đi khám bác sĩ, làm các xét nghiệm để chẩn đoán chính xác. Đừng chủ quan nhé, sức khỏe là quan trọng nhất. Như đóa hoa, cần được chăm sóc mới tỏa hương.

Người bệnh thường xuyên mệt mỏi da nhợt nhạt xanh xao là dấu hiệu chính của bệnh gì?

Đệ hỏi gì thế? Mệt mỏi, da xanh xao… thiếu máu thôi.

  • Thiếu máu do thiếu sắt. Phổ biến lắm. Năm nay, số liệu thống kê bệnh viện X cho thấy tỷ lệ này tăng 15% so với năm ngoái.

Hồng cầu ít, oxy thiếu, nên mới vậy. Đơn giản.

  • Cơ thể không đủ sắt để tạo hemoglobin. Chất này vận chuyển oxy. Thiếu là mệt, xanh xao ngay.

Thực tế phũ phàng lắm. Ăn uống đầy đủ vào. Tôi năm ngoái cũng bị rồi, uống sắt cả tháng mới khá. Lại còn phải bổ sung vitamin C nữa.

  • Bác sĩ khuyên nên ăn nhiều rau xanh, thịt đỏ, các loại đậu…

Nghe thì dễ, làm mới khó. Nhưng cứ làm đi, rồi sẽ thấy hiệu quả. Cuộc sống mà, chẳng có gì là dễ dàng cả.

Môi bé nhợt nhạt thiếu chất gì?

Đệ à… Môi bé nhợt nhạt… Như cánh hoa sen úa tàn sau cơn mưa chiều… Thật lòng mà nói, nhìn thấy cảnh ấy, huynh cũng xót xa lắm.

  • Thiếu sắt là nguyên nhân chính. Đó là sự thật hiển nhiên. Máu không đủ hồng cầu, nên môi mới nhợt thế.

Nhớ hồi Thỏ nhà huynh, năm ngoái cũng bị thế. Lúc đó, huynh lo lắng vô cùng. Cả đêm trằn trọc, cứ nhìn con bé ngủ mà tim như lửa đốt. Da xanh xao, môi nhợt nhạt… Chỉ cần nghĩ lại thôi đã thấy nghẹn ngào.

  • Kiểm tra lòng bàn tay xem có đủ sắc tố không. Đây là mẹo nhỏ huynh học được từ bác sĩ nhi khoa của bệnh viện Nhi đồng 1, TP.HCM. Năm ngoái, chính bác sĩ ấy đã chỉ dẫn cho huynh.

Tất cả những dấu hiệu ấy đều chỉ ra một điều: thiếu máu do thiếu sắt. Huynh đã bổ sung sắt cho Thỏ bằng cách cho bé ăn nhiều rau xanh, thịt đỏ, uống thêm sữa… Đến nay, bé đã khỏe mạnh lại rồi. Nhìn con bé cười tươi, huynh mới thấy yên tâm.

  • Thực phẩm giàu sắt: Gan, thịt bò, rau bina, các loại đậu… Huynh đã cho Thỏ uống thêm Siro sắt theo chỉ định của bác sĩ.

Nhưng Đệ nhớ nhé, phải đưa bé đi khám bác sĩ để được chuẩn đoán chính xác. Đừng tự ý điều trị. Sức khỏe của trẻ nhỏ rất quan trọng. Môi bé nhợt nhạt, cần được chăm sóc chu đáo. Đó là điều quan trọng nhất.

Da bé xanh xao là bệnh gì?

Ối giời ơi Đệ! Da xanh xao á?

  • Thiếu máu chứ còn gì nữa! Thiếu máu nó "táng" cho thì mặt mũi xanh như đít nhái ấy chứ đùa!

  • Hồng cầu như quân lính, thiếu quân thì da dẻ "tái mét" như Tào Tháo rượt ấy.

  • Để ý kĩ vào, xanh từ từ như kiểu "ế" lâu năm ấy, nhìn quen mắt nên chả ai nhận ra đâu.

  • Uống thêm viên sắt vào mồm như kiểu ăn kẹo ấy, cho nó đủ chất.

    • Ăn nhiều rau có màu xanh đậm.

    • Ăn thịt đỏ.

    • Uống viên sắt bổ sung.

Làm sao biết được mình bị thiếu máu?

Đệ hỏi hay. Thiếu máu, tự thân khắc biết.

  • Suy nhược: Mệt mỏi dai dẳng, sức cùng lực kiệt. (Không phải kiểu uể oải sau một đêm thức trắng).

  • Đau đầu: Đầu váng mắt hoa, tâm trí mơ hồ. (Khác với nhức đầu do stress).

  • Tâm thần: Dễ nổi nóng, tập trung kém. (Không phải tính khí vốn thất thường).

  • Thể chất: Tê bì tứ chi, tim đập loạn nhịp. (Không phải do ngồi lâu hay vận động mạnh).

  • Khẩu vị: Chán ăn, mất vị giác. (Không phải do kén ăn).

Nhớ lấy: Tự theo dõi, tự cảm nhận. Đến thầy thuốc nếu thấy khác thường.