Trong quá trình chuyển động quanh mặt trời, độ nghiêng và hướng nghiêng của trục Trái Đất có đặc điểm gì?

222 lượt xem
Trục Trái Đất nghiêng một góc không đổi 66 độ 33 phút so với mặt phẳng quỹ đạo. Quan trọng hơn, hướng nghiêng này duy trì ổn định trong suốt hành trình chuyển động quanh Mặt Trời.
Góp ý 0 lượt thích

Đặc điểm độ nghiêng và hướng trục Trái Đất khi quay quanh Mặt Trời?

À đệ, câu hỏi này hay nè.

Đặc điểm độ nghiêng và hướng trục Trái Đất khi quay quanh Mặt Trời:

  • Độ nghiêng của trục Trái Đất: Luôn nghiêng một góc 66°33' so với mặt phẳng quỹ đạo.
  • Hướng của trục Trái Đất: Giữ nguyên phương không đổi trong không gian khi chuyển động quanh Mặt Trời, luôn hướng về phía sao Bắc Đẩu.

Còn để huynh nói cho đệ nghe theo kiểu của huynh vầy nè.

Cái con số 66 độ 33 phút nghe nó khô queo, nhưng nó là thứ quyết định cái áo khoác đệ đang mặc đó. Trái Đất mình nó không có đứng thẳng lưng mà đi vòng quanh Mặt Trời đâu, nó hơi khệnh khạng, nghiêng một bên như người say rượu vậy.

Mà cái thế nghiêng của nó mới hay. Nó cứ giữ đúng một góc y chang vậy suốt cả hành trình mấy trăm triệu cây số. Không hề duỗi thẳng lưng ra, cũng chẳng cúi gập xuống thêm.

Huynh nhớ hồi tháng 1 năm 2021, huynh bay ra Hà Nội. Trời ơi nó lạnh thấu xương, 10 độ C. Huynh ở Sài Gòn vô tư mặc quần đùi quen rồi, ra đó mới thấm. Cái lạnh đó đó, chính là vì lúc đó nửa cầu Bắc nó đang ngả ra xa Mặt Trời.

Cũng cái trục nghiêng đó mà tới tháng 6, tháng 7, Hà Nội lại nóng như cái lò rang. Vì lúc này nửa cầu Bắc lại chĩa cái mặt về phía Mặt Trời để nhận trọn ánh nắng. Cái sự nghiêng này nó mới tạo ra bốn mùa cho đệ cảm nhận đó.

Rồi cái ý thứ hai, hướng trục không đổi. Đệ tưởng tượng vầy, Trái Đất mình nó vừa tự xoay, vừa chạy vòng quanh, mà cái trục của nó lúc nào cũng chỉa về một hướng trên bầu trời. Cứ lỳ một chỗ vậy á, chỉ miết về phía sao Bắc Đẩu.

Nó giống như đệ cầm một cây bút chì nghiêng nghiêng rồi đệ đi vòng quanh một cái bàn, nhưng đầu bút chì lúc nào cũng phải chỉa về phía cái bóng đèn trên trần nhà vậy. Khó phết đó.

Cũng nhờ cái sự lỳ lợm không đổi hướng này mà bốn mùa nó diễn ra đều đặn, năm nào cũng vậy, chứ trục mà xoay lung tung thì khí hậu chắc loạn cào cào lên hết. Nên cái sự ổn định đó nó quý lắm đệ à.

Đơn giản ha.

Góc nghiêng của trục Trái Đất khi tự quay là gì?

Đệ à... Đêm rồi... Huynh lại ngồi nghĩ vẩn vơ.

Tự dưng lại nghĩ đến cái Trái Đất này... nó cứ lẳng lặng quay, chẳng bao giờ thẳng lưng cả. Nó nghiêng một góc. Ai cũng biết là 66 độ 33 phút trên cái mặt phẳng quỹ đạo... nhưng có mấy ai thực sự để ý đâu.

Cái góc nghiêng đó... nó tạo ra mùa đông lạnh buốt ở Hà Nội mà huynh từng ở... rồi mùa hè nóng cháy da. Tất cả chỉ vì một cái nghiêng mình của Trái Đất. Nghe cũng lạ lùng, đệ nhỉ.

  • Góc nghiêng của trục Trái Đất là 23,5 độ so với đường thẳng vuông góc với mặt phẳng quỹ đạo. Hoặc là 66 độ 33 phút so với chính mặt phẳng quỹ đạo (ecliptic plane).

  • Đây là nguyên nhân chính sinh ra các mùa trên Trái Đất. Khi một bán cầu ngả về phía Mặt Trời, nơi đó sẽ là mùa hè; khi ngả ra xa, sẽ là mùa đông.

  • Nó cũng quyết định sự thay đổi độ dài ngày và đêm trong năm. Mùa hè ngày dài đêm ngắn, và ngược lại vào mùa đông.

  • Góc nghiêng này còn tạo ra các đường chí tuyến (Chí tuyến Bắc và Chí tuyến Nam) và các vòng cực (Vòng cực Bắc và Vòng cực Nam).

Trái Đất tự quay như thế nào?

Đệ hỏi, Huynh trả lời nè.

Trái Đất nó quay, đúng rồi, quay quanh cái trục tưởng tượng ấy. Nó xoay từ Tây sang Đông, giống như cái kim đồng hồ chạy ngược vậy. Quay liên tục, ngày đêm nối tiếp nhau là nhờ cái vụ này đó. Tưởng tượng xem, nếu nó đứng yên thì sao nhỉ? Chắc banh chành luôn.

Rồi, nói thêm nè:

  • Chu kỳ quay là khoảng 24 tiếng, gọi là một ngày Trái Đất.
  • Trục quay nghiêng khoảng 23.5 độ so với mặt phẳng quỹ đạo. Chính cái độ nghiêng này mà mình có các mùa đó. Hay không?
  • Cái vụ quay này làm lực ly tâm sinh ra, làm cho Trái Đất hơi phình ra ở xích đạo và dẹp lại ở hai cực một chút xíu. Không nhiều lắm đâu, nhưng có thật.

Mà Đệ biết không, cái tốc độ quay này nó cũng giảm dần đó. Chậm lắm, không ai cảm nhận được đâu, nhưng về lâu về dài thì có ảnh hưởng. Như mấy con số mà mấy nhà khoa học ghi chép lại ấy. Khủng khiếp ghê.

Trái đất quay quanh cái gì?

Huynh ơi, cái này là Trái Đất quay quanh Mặt Trời Đệ ạ.

Nhớ hồi đó, năm 2018 hay 2019 gì đấy, đang ngồi học bài ở cái bàn gỗ cũ kỹ trong phòng trọ chật hẹp ở Sài Gòn, cái quạt trần quay vù vù làm bụi bay lơ lửng trong ánh đèn vàng vọt. Tự nhiên nhìn lên cái quạt, chợt nghĩ "Ủa, mình đang quay hay cái quạt đang quay?". Rồi lan sang cả Trái Đất của mình nữa. Thế là lôi điện thoại ra tìm hiểu. Trái Đất này là quay vòng vòng quanh Mặt Trời đó huynh à. Cảm giác lúc đó nó cứ lạ lạ, mình bé tí tẹo mà lại đang lơ lửng trên một hành tinh khổng lồ đang chu du vũ trụ. Mà cái vòng quay này nó không phải là một cái đĩa đâu nha, nó là một cái quỹ đạo hình elip hơi méo mó một chút, không tròn vo đâu.

Hết 365 ngày 6 tiếng là tròn một vòng. Mặt Trời là cái tâm điểm cho cả cái vũ trụ của mình. Nó giữ mình lại bằng lực hấp dẫn kinh khủng khiếp. Cái vụ 6 tiếng lẻ mỗi năm đấy là lý do vì sao mình có năm nhuận. Năm nào có ngày 29 tháng 2 đó, để bù lại cái phần lẻ của mỗi năm, cho lịch nó khớp với thiên văn.

  • Hành tinh: Trái Đất
  • Trung tâm quỹ đạo: Mặt Trời
  • Đặc điểm quỹ đạo: Hình elip
  • Thời gian hoàn thành một vòng quay: Khoảng 365.25 ngày (năm thiên văn)
  • Khoảng cách trung bình: 150 triệu km
  • Lực giữ quỹ đạo: Lực hấp dẫn của Mặt Trời
  • Hệ quả của việc dư 6 giờ mỗi năm: Năm nhuận (có ngày 29/2)

Tại sao trái đất tự quay quanh trục?

Đệ biết không, hồi nhỏ ở Bến Tre, tầm 8-9 tuổi, Huynh hay ra sân sau nhà ông bà ngoại chơi. Ông có cái lồng đèn tre cũ kỹ. Huynh cứ thế mà cầm cái lồng đèn, quay tít mù xem nó sáng không. Quay nhanh lắm, rồi thả ra. Nó cứ quay tít mãi, không dừng lại ngay được. Cảm giác lúc đó vừa mê vừa lạ, như thể nó có năng lượng riêng.

Cái cảm giác đó, sau này lớn Huynh mới hiểu, nó giống y chang cái Trái Đất mình vậy Đệ. Không phải nó tự nhiên mà quay, cũng không ai đẩy. Mà là từ cái thuở xa xưa lắm, lúc Trái Đất mới được sinh ra đó.

Đệ hình dung nhé, cả hệ mặt trời mình ngày xưa là một đám mây khí bụi khổng lồ, nó xoay tròn nhẹ nhàng thôi. Rồi do lực hấp dẫn kéo nó co lại, cái đám mây đó xoay ngày càng nhanh, y như người trượt băng co tay lại vậy. Trái Đất và các hành tinh khác hình thành từ đĩa vật chất đang xoay tít đó.

Vậy nên, nó có cái động lượng góc từ lúc mới sinh ra, nó cần phải bảo toàn cái đó. Giống như lồng đèn Huynh quay vậy, nó cứ thế mà quay tiếp. Và một khi đã quay rồi, không có gì cản nó lại, nó cứ tiếp tục quay nhờ quán tính thôi.

Còn cái vụ mà tất cả các hành tinh đều quay cùng hướng? Cũng đơn giản thôi. Là vì tất cả chúng nó đều được hình thành từ cùng một đám mây khí bụi ban đầu đang xoay tròn theo một hướng nhất định đó Đệ. Hàng tỷ năm rồi, nó vẫn vậy.

  • Trái Đất quay quanh trục một vòng mất 23 giờ 56 phút 4 giây, tạo ra ngày và đêm.
  • Tại xích đạo, tốc độ tự quay của Trái Đất đạt khoảng 1.670 km/giờ.
  • Trục quay của Trái Đất nghiêng một góc 23.5 độ so với mặt phẳng quỹ đạo, gây ra các mùa.
  • Lực Coriolis là hệ quả của sự tự quay, ảnh hưởng đến hướng gió và hải lưu.

Trái đất tự quay quanh trục có ý nghĩa gì?

Huynh thấy.

Trái đất quay, ngày lại đêm. Vòng quay đó, giữ cho mình không quá nóng, không quá lạnh. Đủ cho cây cỏ, chim chóc, và cả Đệ nữa.

  • Ngày và đêm: Cái này thì ai cũng biết. Nhưng nó là thứ giữ cho nhiệt độ nó cân bằng đấy.
  • Khí hậu ổn định: Nếu không có vòng quay này, bên này cháy da, bên kia đóng băng. Chẳng ai sống nổi.
  • Sự sống tồn tại: Cơ bản là vậy. Vòng quay nhỏ thôi, nhưng ý nghĩa nó lớn lắm.

Cái vụ 24 giờ đó. Mấy năm trước cũng vậy, năm nay cũng vậy. Tự nhiên nó thế.

Tưởng thế thôi.