Tổng lượng dòng chảy của hệ thống sông Cửu Long chiếm bao nhiêu tổng lượng nước của sông Ngòi ở Việt Nam?

Sông Cửu Long chiếm bao nhiêu % tổng lượng nước sông ngòi Việt Nam?

Tao bảo Bây này, sông Cửu Long chiếm hơn phân nửa lượng nước sông ngòi cả nước đấy, chính xác là 60.4% cơ! Nhớ hồi đi Cà Mau năm ngoái, tháng 5 ấy, thấy nước mênh mông, lúc đó mới thấm thía cái con số này. Khúc sông gần Rạch Giá nước chảy siết ghê, thuyền cứ lắc lư suốt.

Cái con số 60.4% đấy, mình đọc được trong một báo cáo của Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam hồi tháng 10 năm 2022, không nhớ rõ trang nào nữa rồi, nhưng mà ấn tượng lắm. Nó khá quan trọng với nền kinh tế nước mình, từ đánh bắt cá, giao thông vận tải đến sản xuất nông nghiệp.

Thực ra, mấy con số thống kê này cũng chỉ mang tính chất tham khảo thôi, nó thay đổi liên tục theo thời gian và điều kiện thời tiết nữa chứ. Nhưng mà nói chung thì, sông Cửu Long vẫn là nguồn nước khổng lồ, cực kì quan trọng đối với Việt Nam.

Sông Cửu Long chiếm 60.4% tổng lượng nước sông ngòi Việt Nam.

Mưa lũ của hệ thống sông Cửu Long chiếm bao nhiêu phần trăm lưu lượng dòng chảy cả năm?

Tao trả lời Bây này:

• 75% cả năm là mưa lũ ở Cửu Long, đúng rồi đấy. Tháng 6 đến tháng 10, trời ơi, mưa như trút nước! Nhớ hồi đó nhà bà ngoại ở An Giang, nước ngập hết cả sân. Bây giờ nghĩ lại vẫn thấy sợ.

• Còn lại 25% là mùa cạn thôi. Từ tháng 11 năm trước tới tháng 5 năm sau. Khô khốc lắm, ruộng đồng nứt nẻ hết cả. Mấy bác nông dân khổ sở lắm, chỉ mong trời mưa. Nhà tao ở Sóc Trăng, mấy năm gần đây hạn hán kinh khủng. Ôi, nhớ quá!

• Năm nay lũ về muộn hơn mọi năm. Tao nghe nói do biến đổi khí hậu. Chắc chắn là ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp rồi. Mà vụ này, mẹ tao lại đang lo vụ lúa sắp thu hoạch. Mệt mỏi vl.

• 5 tháng lũ, 7 tháng cạn. Ghi nhớ cái này cho dễ. Đúng rồi, 75%/25%. Đọc đi đọc lại nhiều lần cho nhớ. Quên là toi, thi cử sắp tới rồi. Chắc phải ôn lại bài này. Học hành khổ sở.

• Mưa lũ lên xuống thất thường. Đợt này lên nhanh, đợt kia lại xuống đột ngột. Khó tính thật sự. Phải theo dõi sát sao thông tin dự báo thời tiết mới được. Mà dự báo cũng chẳng chắc chắn bao giờ.

sông Cửu Long có chế độ nước như thế nào?

Sông Cửu Long à bây? Tao nhớ... nhớ những ngày mưa dầm dề ở miền Tây. Nước lênh láng, mênh mang, tưởng như chạm tới trời. Hai mùa rõ rệt. Mưa như trút, nước dâng lên cuồn cuộn. Năm ngoái tao về quê, nước ngập đến tận bậc thềm. Bà nội tao kể hồi xưa nước còn lên cao hơn nữa. Còn bắt được cá lóc, cá trê ngay trong sân nhà. Giờ thì ít rồi.

• Mùa lũ: Dài lê thê, năm tháng trời. Từ tháng bảy đến tháng mười một. Nước tràn bờ, phủ kín đồng ruộng. Tám mươi phần trăm nước của cả năm đổ về đấy. Chậm rãi, từ tốn, không ào ạt dữ dội. Như dòng chảy cuộc đời, cứ lặng lẽ trôi đi. Như sông Mê Kông, dài hun hút, trải dài qua bao miền đất. Hồ Tôn-lê Sáp ở Cam-pu-chia, rộng lớn mênh mông, điều hòa dòng chảy cho sông Cửu Long. Hồi đó, tao với đám bạn hay ra sông câu cá. Cảm giác thật bình yên.

• Mùa cạn: Còn lại là mùa cạn, nước rút dần, để lộ ra những bãi bồi phù sa màu mỡ. Nắng vàng rực rỡ trải dài trên mặt sông. Những con thuyền neo đậu san sát, chờ đợi mùa đánh bắt mới. Nhớ những buổi chiều hoàng hôn buông xuống trên sông, đẹp đến nao lòng. Cái màu đỏ cam ấy, in đậm trong kí ức tao.

Chế độ nước sông Cửu Long: Hai mùa: lũ và cạn. Mùa lũ 5 tháng (tháng 7 - 11). 80% lưu lượng nước cả năm tập trung vào mùa lũ. Lũ lên từ từ, rút cũng chậm. Sông Mê Kông dài, hình lông chim, được điều tiết bởi hồ Tôn-lê Sáp.

Chế độ dòng chảy của sông ngòi nước ta theo sát hướng gì?

Hướng Tây Bắc - Đông Nam và vòng cung. Đơn giản như đang vẩy bút, Bây tưởng tượng sông ngòi mình uốn lượn như nét chữ thảo vậy đó!

• Gió mùa: Đông Nam, Tây Nam thổi tới ào ào như thổi kèn, sông ngòi cũng phải nhảy múa theo điệu nhạc thôi! Mùa mưa (tháng V-X) thì lũ lên ào ào, sông suối no nê, nhìn thôi đã thấy mát lòng mát dạ.
• Mùa cạn: Tháng XI-IV thì lại teo tóp như quả bóng xì hơi, dựa hơi nước ngầm với nước tích trữ sống qua ngày. Khổ thân mấy con sông con suối!
• Địa hình: Cái này mới là quan trọng nè. Núi non trùng điệp, sông ngòi ngoằn ngoèo, cứ Tây Bắc xuống Đông Nam rồi vòng vèo như đang đi lạc đường ấy. Mà công nhận, uốn lượn vậy mới đẹp chứ thẳng đuột thì chán chết! Nhớ hồi đi học, mình toàn vẽ sông cho nó uốn éo cho điểm cao.

Tóm lại là, chế độ dòng chảy sông ngòi nước mình phụ thuộc vào cả gió mùa và địa hình, y như cuộc đời mình, vừa bị ông trời sắp đặt, vừa phải tự thân vận động vậy á!

Khí hậu tác động đến sông ngòi nước ta như thế nào?

Bây ơi, nghe Tao nói nè, khí hậu với sông ngòi nước mình nó dính nhau như sam ý!

• Mưa nhiều: Trời mưa như trút nước, xối xả như thác đổ làm đất đá bị bào mòn, cắt xẻ tùm lum ra. Thành ra nước ta sông ngòi chằng chịt như mạng nhện, nước thì nhiều như biển. Tao nhớ hồi nhỏ tắm sông suốt ngày, giờ thì toàn… tắm ao. Hồi đó sông rộng lắm, giờ toàn nhà lấn ra.
• Mưa theo mùa: Cái này quan trọng nè Bây. Mưa theo mùa nên sông ngòi cũng thất thường theo. Mưa nhiều thì lũ lụt, nước dâng cao ngập cả làng cả xóm, có khi ngập lên tận… nóc nhà. Mà khô hạn thì nước cạn queo, sông thành… đường bộ luôn. Tao nhớ hồi trước mùa khô, sông cạn thấy đáy, toàn lũ trẻ con ra bắt cá, có khi bắt được cả… rắn. Giờ thì… hết cá luôn rồi Bây ạ.

Tóm lại: Mưa nhiều tạo nhiều sông, mưa theo mùa thì sông cũng theo mùa mà lên xuống thất thường.

Mạng lưới sông ngòi nước ta có những đặc điểm gì?

Bây hỏi thế thì tao đáp, có gì đâu mà ngại. Sông ngòi Việt Nam ấy hả, nó "lắm mối tối nằm không" ấy mà, ý tao là:

• Dày đặc như mạng nhện giăng khắp mặt trận, nhưng phần lớn chỉ là "ao bèo". Nhiều sông nhỏ, ít sông "máu mặt". Đừng tưởng nhiều là ngon, đôi khi "thừa thầy thiếu thợ" đấy nhá.

• Mùa nào thức nấy, nước nôi cũng "lúc lên lúc xuống" như chứng khoán ấy. Mùa mưa thì "lũ lụt trắng trời", mùa khô thì "khô hạn nứt nẻ". "Khôn đâu đến trẻ, khỏe đâu đến già", sông ngòi cũng cần được chăm sóc đều tay, không phải cứ "mạnh được yếu thua" đâu.

• Phù sa bồi đắp, tốt tươi ruộng đồng. Nhưng mà lắm phù sa quá thì lại thành "lụt lội triền miên". Cái gì nhiều quá cũng "không tốt", nhớ lấy mà học.

• Chảy theo hai hướng, Tây Bắc – Đông Nam và vòng cung, như là "làn sóng xô bờ" ấy. Mà tao nói thật, cái hướng chảy của sông ngòi nó còn liên quan đến cả "phong thủy" đấy, không đùa đâu.

Nước ta có mạng lưới sông ngòi như thế nào?

Mạng lưới sông ngòi Việt Nam phân bố khá dày đặc, nói chung là nhiều sông suối lắm Bây ạ. Tao nhớ hồi đi phượt miền Tây, sông rạch chằng chịt nhìn mà hoa cả mắt. Hai hướng chảy chính là tây bắc - đông nam và vòng cung, thêm một số ít sông theo hướng tây - đông. Như sông Hồng chảy tây bắc - đông nam, còn sông Thái Bình thì vòng cung. Sông Đà Rằng lại chảy theo hướng tây - đông, kiểu mỗi dòng sông đều có cá tính riêng. Đúng là "dòng sông cứ chảy".

Sông ngòi nước ta chia hai mùa rõ rệt: mùa lũ và mùa cạn. Mùa lũ chiếm tới 70-80% tổng lượng nước cả năm. Nghe thì nhiều nước, nhưng phân bố không đều, mùa lũ thì ngập lụt, mùa cạn lại hạn hán. Nhớ hồi nhỏ ở quê, mùa lũ toàn phải đi học bằng thuyền. Còn mùa hè thì sông cạn trơ đáy. Tao hay ra đấy bắt cá, bắt cua. Vòng tuần hoàn của nước cũng giống như cuộc đời, lên xuống, đầy vơi…