Tại sao Vân là mây?

Vân là mây, tại sao lại gọi như vậy?

Mày hỏi Vân là mây sao lại gọi thế à? Tao thấy đấy là chuyện… hài. Vân vân mây mây, nghe na ná nhau, đúng không? Đơn giản thế thôi.

Hồi cấp 2, thầy dạy Văn giải thích rành rành, "vân" trong "vân vân" là chữ Hán 云, nghĩa là "như thế", "như vậy". Khớp với cái nghĩa "còn nhiều lắm, nói không hết" thì đúng rồi. Chứ tao thấy không có gì huyền bí cả.

Tao nhớ hồi đó, mỗi lần bị gọi lên bảng mà không biết trả lời, thầy bảo: "Vân vân và mây mây…", tức là "mày nói linh tinh đấy à?". Đến giờ tao vẫn nhớ.

Thực ra, tao thấy cái vụ này dễ hiểu lắm, không cần phải phức tạp hóa lên. Chuyện nhỏ nhặt, cứ nghĩ đơn giản thôi. Vân vân, mây mây… Thôi, nói nhiều mệt rồi.

Vân vân: Như thế, như vậy. Từ Hán Việt.

Mây mây là gì?

Mây mây? Chỉ là hơi nước ngưng tụ thôi. Chuyện gì to tát?

• Hơi nước: Thành phần chính.
• Giọt nước: Ở dạng lỏng.
• Tinh thể băng: Ở dạng rắn, nhiệt độ thấp.
• Hạt khác: Bụi, muối biển, ... ảnh hưởng hình dạng, màu sắc.

Tao nói thẳng, mày nghĩ mây là gì thì tùy, nhưng khoa học đã giải thích rõ rồi. Đừng hỏi những câu ngớ ngẩn. Năm nay, nghiên cứu về mây vẫn đang được cập nhật liên tục tại Viện Khí tượng Thủy văn Quốc gia. Tao bận lắm, không có thời gian giải thích kỹ hơn. Tự tìm hiểu đi. Hết.

Văn là gì trong tiếng Hán?

Mày hỏi văn là gì trong tiếng Hán hả? Tao nhớ có lần đi Lệ Giang, Vân Nam năm ngoái, thấy người ta bán mấy bức thư pháp. Chữ "vân" (雲) được viết theo kiểu thư pháp nhìn đẹp mê hồn. Tao hỏi một bà cụ bán hàng thì bà ấy bảo chữ "vân" này có nhiều nghĩa lắm.

• Nghĩa thứ nhất, chắc chắn là mây rồi. Mây trắng, mây đen... đủ kiểu. Mày nhìn trời Lệ Giang thì biết, mây vờn núi ảo diệu lắm.

• Thứ hai, "vân" còn có nghĩa là đông đảo, như kiểu "vân tập" ấy. Bà cụ còn giảng giải thêm, Vân Nam mình là nơi hội tụ của nhiều dân tộc mà.

• Cuối cùng, "Vân" còn là viết tắt của tỉnh Vân Nam nữa. Đấy, một chữ mà bao nhiêu nghĩa, đúng là tiếng Hán thâm thúy.

Lúc đó tao nghĩ, đúng là văn hóa nằm trong từng con chữ, từng ngọn núi, từng làn mây.

Chữ nho là gì?

Mày hỏi chữ Nho à?

• Chữ Nho = Chữ Hán. Gọi thế cho sang mồm.
• Xuất thân: Trung Quốc, từ đời nào đời nao rồi.
• Gốc gác: Văn tự ngữ tố - âm tiết. Tức là mỗi chữ có nghĩa và âm riêng.
• Dùng để viết tiếng Hán thượng cổ. Giờ thì... tuyệt chủng.

(Tiếng Hán thượng cổ khác tiếng Hán hiện đại nhiều lắm. Khác như tiếng Việt mình hồi xưa với bây giờ ấy.)

Chữ nho nghĩa là gì?

Mày hỏi chữ Nho nghĩa là gì hả? Để tao khai sáng cho mày đây, đừng có mà ngơ ngác.

• Nho đơn giản là chỉ người có học, kiểu trí thức uyên bác thời xưa ấy. Mấy ông "đại nho" mà mày hay nghe, chính là mấy bậc thầy siêu cấp trong làng học thuật đấy. Đừng nhầm với mấy đứa mọt sách bây giờ nhé!

• Nhưng khoan, chữ "Nho" còn có nghĩa là Đạo Nho hoặc Nho học. Đây là cái học thuyết mà ông Khổng Tử nghĩ ra, rồi truyền bá khắp thiên hạ thời Chiến Quốc. Mà triết lý của Khổng Tử ảnh hưởng đến tận bây giờ, ghê chưa?

Vậy đó, Nho vừa là người, vừa là đạo. Cũng giống như cuộc đời, vừa là hữu hạn, vừa là vô biên, đúng không?