Tại sao gió phơn Tây Nam ở nước ta chỉ hoạt động mạnh vào đầu mùa hạ?

332 lượt xem
Gió phơn Tây Nam (gió Lào) mạnh vào đầu mùa hạ chủ yếu do hoạt động của khối khí nhiệt đới từ Bắc Ấn Độ Dương. Thời điểm này, khối khí này di chuyển hướng Tây Nam, gây mưa lớn cho Nam Bộ và Tây Nguyên. Sau khi vượt qua dãy Trường Sơn, khối khí bị biến tính trở nên khô nóng, tạo thành gió phơn. Vào các thời điểm khác trong năm, hướng và cường độ của khối khí này thay đổi, giảm hiệu ứng tạo gió phơn mạnh. Do đó, chỉ đầu mùa hạ mới xuất hiện gió Lào mạnh mẽ.
Góp ý 0 lượt thích

Tại sao gió phơn Tây Nam chỉ mạnh vào đầu hạ ở Việt Nam? SEO

Bây hỏi tao gió phơn Tây Nam sao mạnh đầu hạ hả? Đơn giản thôi!

Gió phơn Tây Nam mạnh đầu hạ.

Đầu hạ, kiểu tháng 4, tháng 5 ấy, khối khí nóng từ Bắc Ấn Độ Dương thổi qua. Gặp núi Trường Sơn chắn ngang, tụi nó leo lên cao, nguội đi, mưa hết ở Tây Nguyên với Nam Bộ rồi. Qua bên này dãy núi, hơi nước cạn sạch, xuống núi lại bị nén nóng lên, thành ra khô rang. Thổi qua miền Trung, như cái lò. Năm ngoái tao ra Huế chơi đúng đợt gió Lào, nóng muốn xỉu. Đứng bóng cây mà vẫn thấy hầm hập, đến nỗi phải mua vé máy bay về luôn chứ ở không nổi. Tốn mất gần triệu rưỡi vé máy bay.

Tao nhớ đợt đó là khoảng 15/5/2022. Nắng như thiêu đốt. Nói chung, cứ đầu hạ là y như rằng gió phơn Tây Nam mạnh lên. Chẳng khác gì lệ trời.

Tại sao gió phơn Tây Nam chỉ hoạt động mạnh vào đầu mùa hạ?

Bây hỏi gió phơn Tây Nam mạnh đầu hè hả? Do Trường Sơn Bắc chắn ngang.

Tao nhớ hè năm ngoái, tầm tháng 6, đi phượt miền Trung. Nắng như thiêu đốt. Nghệ An, Hà Tĩnh nóng kinh khủng. Quần áo ướt đẫm mồ hôi. Mặt mũi đỏ gay, rát bỏng. Đến Huế thì đỡ hơn chút. Nghe mấy ông chú ở quán nước bảo gió Lào, hay còn gọi là gió phơn. Nóng khô kinh dị.

  • Trường Sơn Bắc: Chạy Tây Bắc - Đông Nam, chắn gió Tây Nam thổi từ biển vào.
  • Gió Tây Nam: Thổi từ biển vào, ẩm ướt. Gặp núi cao thì bị ép lên cao.
  • Núi cao: Không khí lạnh đi, ngưng tụ tạo mưa ở sườn Tây.
  • Sườn Đông: Không khí khô nóng, tốc độ gió mạnh. Thành gió phơn.

Qua Trường Sơn thì gió hết hơi, bớt nóng. Mà đầu hè nắng gắt, áp suất cao nên gió Tây Nam mạnh. Càng về sau hè, mưa nhiều, áp suất thay đổi nên gió yếu đi. Uống chai nước mía lạnh ở Huế mà thấy tỉnh cả người.

Trả lời ngắn gọn: Gió phơn Tây Nam hoạt động mạnh vào đầu mùa hạ do dãy Trường Sơn Bắc chắn gió.

Tại sao gió phơn Tây Nam ở nước ta chỉ hoạt động vào đầu mùa hè và chủ yếu ở Bắc Trung Bộ?

Bây hỏi gió phơn à? Cái thứ gió Lào bỏng rát ấy, sao mà nó cứ nhằm đúng đầu hè với cái Bắc Trung Bộ mà quật cho dữ dội vậy?

  • Tại áp thấp nhiệt đới! Nó như cái mồi lửa, nhóm lên gió Tây Nam từ biển Đông. Gió vượt Trường Sơn, trút hết hơi ẩm, thành cái thứ gió khô khốc, nóng hầm hập.

  • Địa hình dốc của Bắc Trung Bộ nữa. Gió cứ thế lao xuống, không gì cản nổi. Thuận gió, thành ra hứng trọn.

  • Rồi sau tháng 6, áp thấp nó yếu đi, gió mùa cũng bớt hung hăng. Gió phơn cũng lịm dần. Như một cơn say nắng chóng tàn.

Bây biết không, tao nhớ hồi bé, cứ mỗi lần gió Lào thổi là cả nhà lại chui xuống hầm tránh nóng. Cái hầm tối om, ẩm thấp, mùi đất nồng nồng, mà lại là nơi an toàn nhất. Giờ nghĩ lại, thấy thương cái xứ sở mình, quanh năm hứng chịu đủ thứ tai ương.

Giữa và cuối mùa hạ khối khí nhiệt đới ẩm di chuyển vào nước ta có nguồn gốc từ đâu?

Tao nói cho mày nghe nhé, Bây. Câu hỏi của mày về nguồn gốc khối khí ấy, đúng là hồi cấp 3 tao học kỹ lắm rồi, giờ thì… hơi quên quên. Nhưng cái tao nhớ rõ là mùa hè, nóng bức kinh khủng, ở quê tao, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An, năm 2010. Hồi đấy, cái nắng như thiêu đốt da thịt ấy. Mồ hôi cứ nhễ nhại, mà cái nóng nó cứ hầm hập, không phải nắng gắt thông thường đâu.

  • Giữa và cuối mùa hạ: Khối khí đến từ phía Đông Nam Á, chắc chắn rồi, nó mang theo hơi ẩm từ biển, nên mưa nhiều lắm. Cái độ ẩm cao khủng khiếp. Tao nhớ lúc đó cứ như ở trong cái phòng tắm hơi ấy.

  • Đầu mùa hạ: Đúng rồi, Bắc Ấn Độ Dương. Cái này tao vẫn nhớ. Nó theo hướng Tây Nam, va vào dãy Trường Sơn, gây mưa cho vùng Tây Nguyên. Mưa tầm tã, sạt lở liên miên. Tao còn nhớ có trận lũ kinh hoàng ở Kon Tum, trên tivi chiếu suốt.

Đấy, thông tin này chắc chắn, tao học bài bản, không phải linh tinh đâu nhé. Chỉ có điều… giờ già rồi, chuyện hồi ấy cũng nhạt nhòa phần nào. Cái cảm giác oi bức, mưa gió… thì vẫn còn in sâu trong trí nhớ.

Tại sao gió phơn hoạt động mạnh?

Này bây, hỏi ngu thế! Gió phơn nó mạnh á? Tao cho bây mấy lý do này, đọc xong sáng con mắt ra ngay:

  • Núi non trùng điệp: Không khí ẩm nó thích vượt núi, mà trèo cao thì phải xả lũ (mưa), leo xong thì người ngợm khô queo, xuống dốc thì như dân chơi trượt patin, càng xuống càng nhanh, càng nóng.
  • Hiệu ứng adiabatic: Cái này thì hơi khoa học tí, nhưng cứ hiểu là không khí khô mà bị nén thì nó nóng ran như lò vi sóng ấy.
  • Áp suất chênh lệch: Sườn đón gió thì áp cao, sườn khuất gió thì áp thấp, gió nó thấy thế thì nó ham hố lao xuống, như kiểu thấy sale off là nhào vô tranh cướp ấy.

Thế thôi, đơn giản vậy thôi. Đừng có hỏi mấy câu ngớ ngẩn nữa, làm tao tốn nước bọt. Ah mà nhắc mới nhớ, hôm bữa tao đi Đà Lạt, gặp ông kia tên Phong, ổng bảo ổng là "phơn", mà sao tao thấy ổng ướt nhẹp chứ không khô như mấy thứ bây nói nhỉ? Chắc ổng mới tắm xong!

Tại sao gió mùa Tây Nam ở Bắc Trung Bộ Việt Nam bị biến tính?

Này, hỏi gì mà gió mùa Tây Nam bị biến tính ở Bắc Trung Bộ à? Để tao ngẫm đã.

  • Dãy Trường Sơn chắn gió: đúng cmnr, núi cao thế kia thì gió lùa kiểu gì? Mà chắn thì kiểu gì chả biến đổi?

  • Gió bị nén lại rồi nóng lên: Ờ há, nén thì nóng, như kiểu xịt khử mùi ấy nhỉ? Mà tự nhiên nhớ ra xịt khử mùi hết cmnr. Phải mua chai mới ở Vinmart mới được.

  • Mưa sườn đón gió, khô nóng sườn khuất: Chuẩn luôn! Cái này học hồi lớp 12, giờ vẫn nhớ. Mà sao mình nhớ dai thế nhỉ? Hay tại hồi đó thích con bé ngồi bàn trên nên mới nhớ bài kĩ vậy ta?

  • Mà khoan, cái này có đúng không nhỉ? Để tao search lại Google xem sao. Mà thôi, kệ đi, chắc đúng đấy.

Gió tây nam từ Bắc Ấn Độ Dương có đặc điểm gì?

Bây hỏi gió tây nam Bắc Ấn Độ Dương hả? Tao nói cho nghe nè, nó ẩm ướt như lau nhà mùa mưa vậy đó! Mưa như trút nước ở ven biển phía tây bán đảo Ấn Độ với Sri Lanka, nhất là tháng 6 tới tháng 9. Tưởng tượng như trời xối xả cả ngày không ngớt, úng hết cả lên!

  • Ẩm ướt: Mang hơi ẩm nhiều ơi là nhiều.
  • Mưa lớn: Gây mưa to cho ven biển phía tây bán đảo Ấn Độ và Sri Lanka. Tao thấy chắc mấy chỗ đó trồng lúa tốt lắm ha!
  • Mùa hè: Mạnh nhất vào mùa hè, từ tháng 6 đến tháng 9. Trời ơi, nóng như đổ lửa lại còn mưa nữa, như kiểu tắm hơi tập thể ngoài trời.
  • Tên gọi: Còn gọi là gió mùa tây nam. Nghe cái tên là thấy mát rồi, nhưng mà ẩm lắm nha!
  • Hình thành: Do chênh lệch áp suất giữa lục địa Á-Âu nóng và Ấn Độ Dương mát hơn. Nóng với mát gặp nhau, sinh ra gió, giống như tao với bây vậy đó! Hiểu hông?
  • Tốc độ: Gió mạnh, có khi bão bùng nữa. Coi chừng bay mất dép lào nha bây!

Tao hồi nhỏ đi biển mùa này, gió thổi muốn lật cả thuyền. Bám chắc vô cột điện mà vẫn suýt bay theo gió. Má tao la quá trời! Lúc đó, tao ước gì mình nhẹ như lông hồng.