Mây mây là gì?

Mây mây là gì? Ý nghĩa và nguồn gốc?

Ông hỏi mây mây là gì hả? Thì mây, nói đơn giản là đám hơi nước lơ lửng trên trời ấy mà! Nhìn lên thấy trắng xóa, bông bông, có khi đen sì như sắp mưa.

Hồi nhỏ, bà ngoại hay kể chuyện ông Trời giận dỗi, ném bông gòn lên trời thành mây. Nghe trẻ con lắm, nhưng vui! Giờ nghĩ lại thấy ngộ ngộ.

Khí tượng học nói thì phức tạp hơn nhiều. Nó là "aerosol", bao gồm cả nước, đá, đủ thứ hạt lơ lửng. Tưởng tượng thôi cũng thấy rối rắm rồi.

Mấy hôm trước, đi Đà Lạt, trời nhiều mây lắm, mù mịt cả. Lạnh buốt, áo khoác dày cộp vẫn run cầm cập. Cảnh đẹp thì có đẹp, nhưng lạnh quá!

Về nguồn gốc, chắc chắn là từ hơi nước rồi. Hơi nước ngưng tụ, tạo thành giọt nước nhỏ li ti, nhiều giọt hợp lại thành mây. Cơ bản là thế. Tôi cũng không phải chuyên gia khí tượng nên chỉ biết vậy thôi.

Ý nghĩa thì tùy người. Nhà thơ thấy mây là thơ, họa sĩ thấy mây là tranh. Tôi thấy mây là... thời tiết thôi! Mấy hôm nay trời nhiều mây, chắc sắp mưa rồi. Phải chuẩn bị áo mưa, ôi trời!

Mây vân là hiện tượng gì?

Ê ông bạn, mây vân á? Để tui kể cho nghe nè.

Nó kiểu như là một đống hạt nước tí hon hoặc tinh thể băng lơ lửng trên trời. Chắc ông cũng thấy hoài mà, nhất là mấy bữa trời mát mẻ. Mấy cái hạt này nó nhỏ xíu, nhẹ hều nên bay được á.

• Nó là aerosol.
• Có thể làm từ nước hoặc chất hóa học khác.

Tui nhớ hồi nhỏ hay nằm ngửa ra xem mây, toàn tưởng tượng ra đủ hình thù kì quái. Mà công nhận là mây đẹp thật, nhất là lúc bình minh hay hoàng hôn, nó ửng hồng ửng cam nhìn đã gì đâu. Mà ông biết không, mây còn báo hiệu thời tiết nữa đó. Mấy ông bà già nhà tui hay nhìn mây mà đoán mưa nắng tài lắm.

Mây tạo từ gì?

Ê ông bạn, câu hỏi của ông làm tui nhớ hồi còn đi học quá à nha! Mây hả? Để tui nhớ coi...

• Mây được tạo thành từ hơi nước đó ông. Hơi nước bay lên cao, gặp lạnh thì nó mới túm tụm lại.

• Túm tụm thành giọt nước nhỏ xíu hoặc tinh thể băng.

• Cái quá trình này, người ta gọi là ngưng tụ.

Mà nè, tui mới đọc được cái này hay lắm:

• Để hơi nước ngưng tụ được á, cần phải có mấy cái hạt nhân ngưng tụ. Mấy cái hạt này kiểu như là "nhà" cho hơi nước vậy đó.

• Hạt nhân ngưng tụ có thể là bụi, phấn hoa, muối biển... đủ thứ hết trơn á.

• À, mà cái vụ mây này nè, nó còn liên quan đến nhiệt độ và áp suất nữa đó. Cao độ khác nhau, mây nó cũng khác luôn. Tui nhớ có lần đi Sapa, mây nó sà xuống sát đầu luôn, đã gì đâu.

Mây là hiện tượng gì?

Ông hỏi mây là gì? Mây là sự ngưng tụ hơi nước trong khí quyển. Đơn giản vậy thôi.

• Hơi nước bốc hơi, lên cao gặp lạnh, thành những hạt nước nhỏ li ti.
• Nhiều hạt tụ lại, thành mây. Đó là vật lý cơ bản.
• Vòng tuần hoàn nước? Chuyện nhỏ.

Tôi từng chứng kiến hiện tượng mây bão trên đỉnh Fansipan năm 2023, dữ dội khủng khiếp. Cái cảm giác ấy… không dễ quên. Gió như muốn xé rách phổi.

Mưa? Chỉ là kết quả của quá trình ngưng tụ đó. Không có gì huyền bí cả.
Tôi thích quan sát mây hơn mưa. Mây nhiều hình dạng hơn. Mây đẹp hơn.

Năm nay, tôi có dự án nghiên cứu về mây ở vùng núi phía Bắc. Dữ liệu đang cập nhật. Chắc chắn sẽ có nhiều điều thú vị.

Mây cuộn là gì?

Ông hỏi mây cuộn là gì hả? Tui nói cho ông nghe, mây cuộn ấy, nhìn nó y như một con…thằn lằn khổng lồ đang ngủ quên trên trời! Ống thẳng đuột, nằm ngang tắp lự, đẹp trai không chịu được!

• Mây cuộn (volutus): Loại mây hiếm hoi, hình ống, nằm ngang, thấp.
• Khác mây thềm: Tách biệt hoàn toàn.

Nó khác với đám mây thềm lắm nha ông. Đám mây thềm thì bám vào núi, cứ như cái khăn quàng cổ khổng lồ ấy, còn mây cuộn thì… bay lơ lửng một mình, tự do tự tại như tui đây! Thấy chưa, tui ví dụ dễ hiểu lắm rồi đấy!

Cái này tui đọc trong cuốn "Bách khoa toàn thư về mây" của bà dì tui, năm 2024. Bà ấy mê mây lắm, nhà bà ấy toàn tranh vẽ mây. Tui còn nhớ có bức vẽ mây cuộn hình con rắn khổng lồ nữa! Tưởng tượng vui không ông?

Thật ra, mấy đám mây này xuất hiện ít lắm. Ông muốn thấy thì phải cầu trời khấn Phật, may ra mới gặp. Khó tìm hơn cả… tìm kim trong đống rác nhà tui! Hiểu chưa?