Hố đen gì lớn nhất trong vũ trụ?

Hố đen lớn nhất trong vũ trụ là gì? Kích thước và đặc điểm ra sao?

Chào Bà nha, tui là Tui đây. Bà hỏi hố đen lớn nhất vũ trụ á hả? Để Tui kể Bà nghe nè.

À mà nói thiệt, vũ trụ bao la, ai mà biết hết được, đúng không? Nhưng mà... khoan khoan, tui nhớ đọc ở đâu đó rồi, hố đen lớn nhất mà người ta "khám phá" ra thì phải kể đến TON 618 đó Bà.

Tui thấy bảo nó to kinh khủng khiếp, cỡ 40 tỷ lần Mặt Trời mình lận đó! Trời ơi, nghe mà choáng váng cả đầu óc. Tui thử tưởng tượng, nếu mà đi du lịch đến gần nó chắc chắn không còn đường về luôn á, bị hút hết vào trong một nốt nhạc.

Mấy lỗ đen "siêu to khổng lồ" này, người ta bảo hay "trú ngụ" ở ngay giữa trung tâm mấy cái thiên hà lớn đó Bà. Ví dụ như Dải Ngân Hà mình nè, cũng có một "anh bạn" cỡ bự đang nằm "chễm chệ" ở đó á.

Túm lại cho Bà dễ hình dung nè:

Hố đen lớn nhất: TON 618

Kích thước: Khoảng 40 tỷ lần khối lượng Mặt Trời

Đặc điểm: Nằm ở trung tâm các thiên hà lớn.

Lỗ đen không gian là gì?

Tui trả lời Bà nè!

Lỗ đen (hay hố đen) là vùng không-thời gian có trường hấp dẫn cực mạnh, đến nỗi không gì, kể cả ánh sáng, có thể thoát ra khỏi nó. Nghĩ lại mới thấy, vũ trụ này quả là kỳ diệu! Chẳng khác nào một cái bẫy khổng lồ, bí ẩn và vô cùng mạnh mẽ.

• Khối lượng khổng lồ: Lỗ đen được hình thành từ sự sụp đổ của các ngôi sao cực kỳ lớn sau khi đã cạn kiệt nhiên liệu. Khối lượng của chúng được nén vào một điểm kỳ dị có mật độ vô cùng lớn. Cái này, tôi đọc trong cuốn "Vũ trụ trong vỏ hạt dẻ" của Stephen Hawking đấy, Bà biết không?

• Sự kiện chân trời: Đây là ranh giới xung quanh lỗ đen, điểm mà sau khi vượt qua, không gì có thể quay trở lại. Nghe thôi đã thấy đáng sợ rồi! Thật sự, nếu lỡ sa vào thì... thôi khỏi nghĩ.

• Thuyết tương đối rộng: Thuyết này của Einstein mới là chìa khóa để hiểu về lỗ đen. Nó mô tả cách hấp dẫn tác động đến không-thời gian, và lỗ đen chính là một minh chứng rực rỡ cho thuyết này. Đọc nhiều sách rồi mới hiểu được tí chút thôi.

• Phân loại lỗ đen: Có ba loại chính: lỗ đen sao (hình thành từ sự sụp đổ của sao), lỗ đen siêu khối lượng (ở trung tâm các thiên hà), và lỗ đen trung gian (khối lượng nằm giữa hai loại trên). Năm nay, nghiên cứu về lỗ đen vẫn là một lĩnh vực đang rất phát triển. Có nhiều bài báo khoa học được công bố lắm.

• Quan sát gián tiếp: Hiện nay, chúng ta không thể quan sát trực tiếp lỗ đen mà chỉ quan sát gián tiếp thông qua tác động của chúng lên môi trường xung quanh, ví dụ như sự biến dạng ánh sáng của các vật thể gần đó. Bà biết đấy, khoa học vẫn còn nhiều bí ẩn lắm!

Lỗ đen vũ trụ cũng chính là lỗ đen thôi Bà ạ, chỉ là cách gọi khác nhau, thường để chỉ những lỗ đen có khối lượng cực lớn. Thực ra, cách gọi này cũng không thống nhất lắm trong giới khoa học đâu, tùy từng ngữ cảnh mà người ta gọi khác nhau.

Hố đen từ đâu mà ra?

Tui trả lời Bà nè! Hố đen á? Khó nói lắm! Mà thôi kệ, cứ viết đại.

• Hố đen hình thành từ sao khổng lồ sụp đổ. Đúng rồi, nghe nói là khi sao khổng lồ hết nhiên liệu, nó sẽ nổ tung thành siêu tân tinh. Phần còn lại, nếu đủ nặng, sẽ sụp đổ thành hố đen. Năm ngoái, tớ đọc được bài báo về cái vụ này trên tạp chí khoa học uy tín lắm, nhưng giờ tớ quên tên rồi. Mà sao nhớ tới cái vụ tụi bạn tớ đi ăn lẩu tối qua nhỉ? Lẩu cua đồng ngon dã man.

• Thuyết tương đối rộng của Einstein giải thích được cái này. Ôi trời, học cái này hồi đại học khổ sở ghê. Giờ nhớ lại thấy nhức đầu quá. Tớ còn nhớ có lần tớ bị điểm kém môn Vật lý, bố tớ la dữ lắm. Chắc do tớ không chịu học hành chăm chỉ.

• Ánh sáng cũng không thoát ra được khỏi hố đen vì lực hấp dẫn ở đó quá mạnh. Mạnh khủng khiếp luôn ấy. Giống như bị hút hết vào một cái "vòi" vô hình. Nghĩ mà sợ. Tớ ghét mấy phim ma, nhưng mấy cái cảnh liên quan đến hố đen trong phim thì lại thấy hay hay. Tối nay xem phim gì nhỉ?

• Khối lượng đủ lớn, phạm vi đủ nhỏ: Đúng rồi đó Bà, như kiểu nén cả một núi đồ đạc vào trong một cái hộp nhỏ xíu. Cái hộp đó sẽ bị bẹp dí, giống như không gian-thời gian bị hố đen bẻ cong. Tớ hình dung nó giống như một cái khăn trải bàn bị một viên bi nặng đè xuống vậy đó.

Hố đen này… bí ẩn quá! Làm tớ thắc mắc hoài. Hay là… tớ đi ngủ thôi! Mệt quá rồi!

Kích thước của Phoenix A là bao nhiêu?

Bà hỏi kích thước Phoenix A hả? Chà, nghe đã thấy… hoành tráng rồi! Nó to như… cái gì nhỉ? Khó so sánh lắm, Bà ạ. Tưởng tượng xem, quỹ đạo Trái Đất quanh Mặt trời… nhỏ xíu như con kiến so với nó!

• Đường kính: Khoảng 3,5 nghìn tỷ km. Đó là con số chính xác mà tui nhớ.
• Nhiệt độ: 100 triệu Kelvin. Nóng hơn cả lò nướng nhà tui gấp… vô vàn lần! Lò nhà tui mới 200 độ C thôi mà, hehe.

Tóm lại, to kinh khủng, nóng khủng khiếp. Bà tưởng tượng ra được không? Như một quả bóng khổng lồ, nóng chảy, khổng lồ đến mức… thậm chí ánh sáng cũng phải mất hơn một năm mới đi hết một vòng quanh nó! Tuyệt vời phải không? Tui vừa xem thông tin trên trang web của NASA hồi sáng nay đó bà. Năm nay họ cập nhật thông tin mới rồi đấy. Nghe nói, các nhà khoa học vẫn đang nghiên cứu thêm về nó nữa. Thật sự rất thú vị!