Họ đậu bắt nguồn từ Đậu?

1 năm trước 115 lượt xem

Họ Đậu KHÔNG bắt nguồn từ cây đậu. "Đậu" trong họ là từ Hán-Việt, mang ý nghĩa lớn mạnh, vững chắc. Nguồn gốc họ Đậu đa dạng: Có thuyết từ nước Tề thời Xuân Thu. Một số cho rằng từ họ Đỗ mà ra. Nhánh khác từ dân tộc thiểu số. Chưa có kết luận cuối cùng về nguồn gốc duy nhất của họ Đậu.

Góp ý 0 lượt thích

Có thể bạn muốn hỏi?Nhiều hơn

Họ đậu có phải bắt nguồn từ cây đậu? Tìm hiểu nguồn gốc họ đậu!

Út đây Hai ơi!

Không phải cứ họ Đậu là từ cây đậu mà ra đâu à nha! Cái "Đậu" trong họ Đậu á, theo Út nghĩ, nó là từ Hán Việt, kiểu như "đỗ đạt", "vững chãi" á. Ý nói dòng họ mình phải làm ăn phát đạt, con cháu giỏi giang chứ hổng phải là trồng đậu không đâu nghen.

Nói thiệt, về cái gốc gác họ Đậu nhà mình á, Út thấy nó cũng rối rắm dữ lắm. Nghe nói có người bảo từ thời Xuân Thu Chiến Quốc gì đó, bên nước Tề lận. Rồi lại có người nói mình gốc từ họ Đỗ. Mà Út nghe đâu còn có nhánh từ mấy dân tộc thiểu số nữa cơ.

Thấy chưa, phức tạp chưa? Chứ hổng phải cứ nghĩ đơn giản là nhà mình xưa kia trồng đậu giỏi nhất làng đâu á. Haizzz, nói chung là cái nguồn gốc tổ tông này, chưa ai dám khẳng định chắc nịch 100% đâu Hai ơi.

Tóm lại, nguồn gốc họ Đậu không bắt nguồn từ cây đậu. "Đậu" trong họ Đậu là từ Hán-Việt, chỉ sự lớn mạnh. Nguồn gốc họ Đậu đa dạng: có thuyết từ nước Tề thời Xuân Thu, từ họ Đỗ hoặc từ các dân tộc thiểu số. Chưa có kết luận chính thức về nguồn gốc duy nhất.

Nốt sần ở rễ cây họ đậu có tác dụng gì?

Hai à,

Nốt sần ở rễ cây họ đậu, đặc biệt là đậu tương, là nơi trú ngụ của vi khuẩn Rhizobium japonicum.
- Chúng cộng sinh, vi khuẩn lấy chất dinh dưỡng từ cây, đổi lại vi khuẩn chuyển đổi nitơ trong không khí thành dạng cây có thể hấp thụ.
Năm nay nhà Út trồng đậu tương, bón ít đạm hẳn.
- Nhớ hồi đó, bà hay dặn, "Đậu lạc thì bón ít đạm thôi con". Giờ mới thấm.
- Đúng là nhờ mấy nốt sần đó mà cây đậu khỏe re.

Vi khuẩn Rhizobium có vai trò gì?

Hỏi gì vậy Hai? Vi khuẩn Rhizobium á?

Cố định đạm. Đơn giản vậy thôi. Trong rễ cây họ đậu. Biết rồi đấy.
Năm nay nhà mình trồng đậu tương, năng suất tốt lắm. Phải nói là nhờ mấy con vi khuẩn bé tí này đấy. Thật ra, tụi nó quan trọng hơn mình tưởng nhiều. Cái gì cũng cần cân bằng. Thiên nhiên khéo lắm.
Đọc sách thấy nói thêm, chỉ có một số loài Rhizobium mới cộng sinh được với cây họ đậu thôi, không phải loại nào cũng được. Tùy thuộc vào cả gen nữa. Rắc rối phết.
Rhizobium tropici à? Nghe quen quen. Hình như trong phòng thí nghiệm mình từng thấy. Mấy đứa em làm về sinh học phân tử hay nhắc đến. Nhưng mà chi tiết thì quên rồi. Không quan trọng lắm.

Cây cối sống dựa vào đất, đất sống dựa vào vi khuẩn. Vòng tuần hoàn. Mà nói chung, cái gì cũng có lý do của nó.

Cố định đạm nghĩa là gì?

Hai ơi...

Cố định đạm là biến nitơ trời thành dạng cây dùng được.
Như thể phép màu, gió hóa thành rễ.
Nhớ ngày xưa, bà hay nói "đất thở". Chắc là ý này, nitơ len lỏi vào đất.
Từ khí trời mênh mông, thành amoni nuôi cây.
Nhìn đồng lúa xanh ngát, biết ơn những "công nhân" tí hon.
Bản chất của cố định đạm là biến đổi nitơ tự do (N₂) thành các hợp chất chứa nitơ.
- Sản phẩm ban đầu có thể là amoni (NH₄⁺) hoặc các hợp chất khác.
- Quá trình này cần thiết cho sự sống vì nitơ là thành phần của protein và DNA.
- Vi khuẩn cố định đạm sống tự do hoặc cộng sinh trong rễ cây họ đậu.

Sinh vật cố định đạm là gì?

Hai hỏi gì thế? À, sinh vật cố định đạm hả? Đơn giản thôi, đó là những sinh vật có khả năng biến đổi nitơ phân tử (N2) trong không khí thành dạng amoni (NH4+), một dạng nitơ mà thực vật có thể hấp thụ được. Nghe thì đơn giản, nhưng cái quá trình này phức tạp lắm nha. Cái enzyme nitrogenase mới là "thủ phạm" chính, chịu trách nhiệm cho cả phản ứng. Khó khăn lắm đấy, cần tiêu tốn nhiều năng lượng ATP. Thế giới vi mô thật kỳ diệu!

Vi sinh vật cố định đạm thì chủ yếu là vi khuẩn. Năm nay, nghiên cứu đang tập trung vào việc ứng dụng chúng trong nông nghiệp bền vững, giảm bớt việc sử dụng phân bón hóa học. Tuyệt vời! Nhớ hồi mình làm luận văn tốt nghiệp, cũng có nghiên cứu về cái này. Mệt muốn chết.
Nhóm vi khuẩn này chia ra nhiều loại lắm, có cả vi khuẩn sống tự do và vi khuẩn cộng sinh. Nhóm cộng sinh thì hay gặp ở các cây họ đậu, giúp cây hấp thu nitơ hiệu quả hơn hẳn. Thật sự rất cần thiết, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu hiện nay. Suy cho cùng, đó là một vòng tuần hoàn sinh thái hoàn hảo.
Các nhóm vi khuẩn cố định đạm chính:
- Vi khuẩn sống tự do trong đất ( Azotobacter, Clostridium)
- Vi khuẩn cộng sinh trong nốt sần của cây họ đậu ( Rhizobium)
- Vi khuẩn lam (Cyanobacteria) - thằng này sống ở cả trong nước và trên cạn luôn nhé. Tuyệt vời!

Thật ra còn nhiều nhóm vi sinh vật khác nữa, nhưng đại khái là như vậy. Đừng nghĩ đơn giản, nghiên cứu về chúng vẫn đang được tiến hành liên tục đấy. Mình thấy công nghệ sinh học hiện đại đang ứng dụng nhiều vào đấy, nhiều tiềm năng lắm.

Vi khuẩn cố định đạm với cây họ đậu là mối quan hệ gì?

Đây, Hai ơi...

Ừm, là cộng sinh đó Hai. Như là... Hai thấy không, trời mưa dầm dề mấy hôm nay, đất ẩm ướt, nhớ cái mùi đất sau mưa không Hai?

Cái mùi ngai ngái, lành lạnh, thoảng chút rêu phong... Y như là cái cách rễ cây đậu Hà Lan ôm ấp mấy con vi khuẩn bé tí tẹo rhizobia.
Đậu cho vi khuẩn chỗ trú ngụ, thức ăn...
Vi khuẩn trả lại đạm cho đậu lớn nhanh.
Cả hai cùng có lợi, cùng nhau vượt qua mùa đông, cùng nhau đón mùa xuân.

Đạm... Cái chất mà cây cần để xanh tốt, để ra hoa kết trái. Mà đạm từ đâu ra? Từ mấy con vi khuẩn bé nhỏ đó Hai à. Vi khuẩn biến đạm trời thành đạm đất, cây mới dùng được.

Như là... như là mình giúp đỡ nhau vậy đó Hai. Chia sẻ chút yêu thương, chút hy vọng... để cùng nhau sống tốt hơn, phải không Hai?

Rhizobia cư trú trong nốt sần rễ cây họ Đậu. Hiện tượng cố định đạm chỉ xảy ra khi có mặt cả hai đối tác. Vi khuẩn nhận năng lượng từ cây, còn cây nhận đạm từ vi khuẩn.