Gió mậu dịch thổi từ đâu về đâu?

Gió mậu dịch thổi từ đâu về đâu?

Úi chà, gió mậu dịch hả Lị? Để Ngộ giải thích cho nghe nè, đơn giản thôi à.

Gió mậu dịch xuất phát từ khoảng vĩ độ 30 độ Bắc và Nam, rồi thổi thẳng tiến về phía xích đạo. Coi như "ship hàng" từ hai bên về trung tâm trái đất ấy.

Ở mình, bán cầu Bắc này, nó thổi hướng Đông Bắc. Còn bên Úc, bán cầu Nam, nó lại "lộn ngược" thổi Đông Nam. Cái vụ lộn ngược này là do cái hiệu ứng Coriolis quái quỷ gì đó, do trái đất mình cứ quay quay ấy mà ra. Ngộ nhớ hồi học địa lý cấp 2 cô giáo còn vẽ cả hình minh họa cho dễ hiểu á.

Ngày xưa đi biển Vũng Tàu, tầm tháng 7, Ngộ để ý thấy gió thổi mạnh từ hướng Đông Nam vào, chắc cũng ảnh hưởng của gió mậu dịch một phần đó Lị. Giá vé tàu cánh ngầm hồi đó có 120k một chiều thôi, giờ chắc gấp mấy lần rồi. Haizzz.

Gió tín phong bán cầu Bắc là gì?

Lị à, gió tín phong bán cầu Bắc đơn giản là gió mậu dịch từ vĩ tuyến 30 độ Bắc về xích đạo. Thổi theo hướng đông bắc nhé. Đấy là do hai ông lớn lực Coriolis và áp suất khí quyển cùng tác động. Nói về Coriolis, hồi xưa học địa lý thấy nó rối não ghê, cơ mà hình dung như này cho dễ: Trái Đất tự quay nên mọi vật chuyển động trên bề mặt đều bị lệch hướng. Ở bán cầu Bắc thì lệch phải, bán cầu Nam lệch trái. Nghe cứ như ma thuật ấy nhỉ.

Khác với gió tín phong bán cầu Nam ẩm ướt, gió ở bán cầu Bắc lại khô hanh, tạo ra hoang mạc ven biển và ảnh hưởng đến lượng mưa. Nghĩ cũng lạ, gió mà cũng có tính cách riêng. Ví dụ như Sahara, hoang mạc lớn nhất thế giới, một phần cũng do gió tín phong này mà ra. Khô như vậy nên nó còn ảnh hưởng tới cả hải lưu nữa. Hải lưu Canary lạnh lẽo chảy dọc bờ biển Tây Phi cũng được hình thành một phần do gió tín phong đấy. Lị có thấy thú vị không?

Mà này, gió tín phong còn liên quan đến ENSO nữa cơ. ENSO là viết tắt của El Niño-Southern Oscillation, một hiện tượng khí hậu phức tạp ở Thái Bình Dương. Đại khái là khi ENSO mạnh lên thì gió tín phong yếu đi, và ngược lại. Chu kỳ này ảnh hưởng đến khí hậu toàn cầu luôn, không đùa được đâu. Hồi mình ở Cali năm 2015, đúng vào năm El Niño mạnh, mưa suốt ngày. Mình nhớ, lúc đó toàn phải ăn mì gói vì lười ra ngoài. Đúng là, mưa gió là chuyện của trời, mì gói là chuyện của mình.

• Vĩ độ: 30 độ Bắc đến xích đạo
• Hướng gió: Đông Bắc
• Đặc điểm: Khô
• Ảnh hưởng: Hoang mạc ven biển, lượng mưa, ENSO.

Gió Tín phong bán cầu Bắc có nguồn gốc từ đâu?

Úi giời, gió Tín phong hả Lị? Để Ngộ nhớ xem nào...

• Nguồn gốc: Từ rìa áp cao... áp cao gì ấy nhỉ? À, áp cao cận chí tuyến Bắc! Tây Thái Bình Dương gì đó, Ngộ hay quên mấy cái địa danh dài dòng này lắm. Như kiểu tên mấy bài hát Kpop ấy, nhìn xong là lú luôn. À áp cao chí tuyến Tây Thái Bình Dương.

• Hướng gió: Đông bắc! ái này thì dễ nhớ, cứ nhớ quê Ngộ ở hướng đó là ra. Đông Bắc có nhiều gái xinh nha!

• Tính chất: Khô nóng... ôi giời, y như cái tính của Ngộ ấy. Ổn định... cái này thì Ngộ không chắc à nha. Độ ẩm thấp? Chắc tại Ngộ ít khi khóc đó mà. Mà sao gió lại phải có độ ẩm hả Lị? Khó hiểu ghê!

Gió tín phong và gió mậu dịch khác nhau như thế nào?

Lị ơi, gió mậu dịch với gió tín phong chẳng khác gì anh em sinh đôi đâu nhé. Cùng là một loại gió, chỉ khác mỗi cái tên gọi thôi. Giống như Ngộ với tên hồi bé tí, "Cu Tí" vậy, giờ lớn lên đẹp trai ngời ngời thì gọi là Ngộ cho oách.

• Gió mậu dịch: Tên gọi này xuất phát từ thời xưa, khi mà việc buôn bán đường biển dựa hoàn toàn vào gió. Gió thổi đều đặn, như kiểu "ship hàng" đúng hẹn, nên được các thương lái tin tưởng giao phó "vận mệnh" hàng hóa. Bởi vậy nên mới gọi là gió mậu dịch (mậu dịch = buôn bán).

• Gió tín phong: Cũng chính vì sự đáng tin cậy như "chuyển phát nhanh" thời xưa ấy, mà người ta còn gọi là gió tín phong (tín phong = đáng tin cậy). Như kiểu Ngộ hứa khao Lị trà sữa là chắc chắn "có ngay", không bao giờ "delay".

Nói chung là, gió mậu dịch hay gió tín phong đều là loại gió thổi đều đặn từ áp cao chí tuyến về xích đạo, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương đường biển. Thời xưa không có "container", không có "tàu thủy", chỉ dựa vào thuyền buồm bé tẹo nên gió này quý như vàng. Giống như bây giờ hết xăng, hết điện thoại là "căng" lắm í.

Tại sao Tín Phong Bán cầu Nam gây mùa lớn cho cả nước?

Ngộ phán:

• Nguồn cơn mưa lớn: Tín phong Nam bán cầu từ cao áp chí tuyến, vượt biển Xích đạo, tích tụ hơi ẩm. Gió mùa này thổi vào gây mưa lớn và kéo dài.

• Tác động kép: Nam Bộ, Tây Nguyên đón gió trực diện chịu ảnh hưởng đầu tiên. Sau đó, hút vào áp thấp Bắc Bộ, đổi hướng Đông Nam gây mưa diện rộng ở Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ.

Thông tin bổ sung:

• Cao áp chí tuyến: Khu vực áp suất cao ổn định quanh vĩ độ 30° Nam, là "bể chứa" gió.

• Áp thấp Bắc Bộ: Vào mùa hè, khu vực này có áp suất thấp, hút gió từ các nơi.

• Hệ quả: Mưa lớn gây lũ lụt, sạt lở đất, ảnh hưởng đến nông nghiệp, giao thông.