Giải thích tại sao sông ngòi nước ta nhiều nước giàu phù sa, chế độ dòng chảy thay đổi theo mưa?

566 lượt xem
Sông ngòi Việt Nam dồi dào phù sa, nguồn nước biến đổi theo mùa mưa. Địa hình đồi núi trải dài, bị chia cắt mạnh, độ dốc lớn khiến mưa lớn dễ dàng bào mòn đất đá, cuốn trôi phù sa xuống sông. Mưa tập trung theo mùa là nguyên nhân chính tạo nên chế độ dòng chảy thất thường. Mùa mưa, sông ngòi đầy nước, cuồn cuộn phù sa. Mùa khô, dòng chảy suy giảm đáng kể.
Góp ý 0 lượt thích

Sông ngòi Việt Nam nhiều nước, giàu phù sa, dòng chảy thất thường vì sao?

Em hỏi sao sông ngòi nước mình nhiều nước lại hay thất thường thế hả Anh? Thật ra, hồi hè vừa rồi, mình đi Cần Thơ, thấy tận mắt con sông Hậu đó, nước cuồn cuộn chảy mạnh lắm, nhưng nghe người dân kể, mùa khô nước cạn đến nỗi ghe khó đi.

Chính vì mưa ở Việt Nam chủ yếu vào mùa, tập trung nhiều trong thời gian ngắn. Đồi núi nhiều, đất dốc, nước chảy nhanh xuống, nên sông ngòi lúc nhiều lúc ít, thất thường lắm. Giống như cái vòi nước nhà mình ấy, lúc mạnh lúc yếu, chả kiểm soát được.

Mà em biết không, phù sa nhiều cũng vì thế đấy. Mưa lớn cuốn trôi đất đá, cát sỏi, mang theo xuống sông. Nhớ hồi mình đi Phú Yên tháng 7 năm ngoái, thấy nước sông Đa Dâng màu đỏ quạch, đầy phù sa.

Địa hình đồi núi hiểm trở, sông ngòi dày đặc, nước chảy xiết, nên mới nhiều nước, nhiều phù sa, nhưng cũng vì vậy mà dòng chảy thất thường. Cứ mưa là nước dâng, hết mưa là nước rút, chả ổn định chút nào.

Tại sao Đông Nam Á lại có mạng lưới sông ngòi dày đặc?

Hỏi sao Đông Nam Á sông ngòi dày đặc thế? Ôi trời, nhiều sông quá! Nhớ hồi đi Cần Thơ, thấy cả chục nhánh sông, chằng chịt!

  • Khí hậu gió mùa là nguyên nhân chính. Mưa nhiều, nước dồi dào chảy thành sông thôi. Đúng rồi, nhớ bài địa lý hồi cấp 2.
  • Địa hình nữa. Nhiều núi cao, mưa xuống nhiều, nước đổ về các con sông. Nhớ có bài tập vẽ lưu vực sông Mê Kông, cực kì phức tạp. Tốn cả buổi chiều mới xong!

Đông Á, Nam Á cũng vậy đó, gió mùa cả. Mà sao Đông Nam Á mình sông nhiều hơn nhỉ? Hình như do địa hình nhiều núi non hơn? Chắc vậy. Mấy vùng đồng bằng rộng lớn nữa, nước đổ về tụ lại. Khó hiểu thật.

Hồi đi du lịch Đà Lạt, thấy suối nhỏ xíu nhưng nước chảy mạnh ghê, chắc do địa hình dốc. Mà mưa ở đấy nhiều lắm. Cái này liên quan không nhỉ?

À, nhớ rồi! Mưa nhiều là chủ yếu! Mưa nhiều thì sông nhiều. Đơn giản vậy thôi! Đúng không nhỉ? Hay là có nguyên nhân khác mình chưa biết? Phải tìm hiểu thêm mới được! Mệt não quá!

Nước ta có mạng lưới sôn gngòi dày đặc do đâu?

Em ơi, nước mình sông ngòi nhiều như lá mùa thu rụng ấy! Chả phải tự nhiên đâu nha!

  • Mưa nhiều vl: Mưa như trút nước, à không, như tắm mưa cả năm trời ấy! Nước nhiều như... nước ở bể bơi nhà anh Hưng hàng xóm nhà em ấy, rộng mênh mông luôn!

  • Địa hình như tổ ong: Đồi núi chằng chịt, như ai lấy dao khoét hết cả đất nước mình ấy! Khe suối mọc lên um tùm, nhiều như… mọc tóc của bà em hồi bà còn trẻ! Nhìn từ trên cao xuống, thấy cả đống đường nét uốn lượn, kiểu tranh thư pháp của cụ nội em í!

Nói chung là, mưa nhiều gặp địa hình "lởm chởm" thì thành sông ngòi dày đặc thôi, dễ hiểu mà! Nhà em ở gần sông Hồng, mỗi lần nước lên cao thấy sợ lắm. Đợt này nghe nói sắp xây đập thủy điện mới ở chỗ đó nữa, to đùng luôn.

Tóm lại: Mưa nhiều + địa hình chia cắt mạnh = sông ngòi dày đặc. Hiểu chưa em? Chuyện này em tra Google là ra hết đấy!

Giải thích tại sao sông ngòi nước ta phần lớn là sông nhỏ nhưng lượng nước phong phú?

Em.

Mưa nhiều. Chấm hết. Lượng nước đổ xuống nhiều thì sông lớn nhỏ gì cũng đầy ăm ắp. Đơn giản vậy thôi.

  • Mưa mùa hè, mưa bão, mưa phùn… đủ kiểu. Tháng nào cũng có ngày mưa, cả năm mưa tầm tã.
  • Địa hình dốc, nước chảy nhanh xuống sông.

Lưu vực ngoài lãnh thổ. Nước từ bên ngoài đổ về. Như đổ thêm dầu vào lửa.

  • Trung Quốc, Lào, Campuchia… nước từ mấy nước đó chảy về sông Mekong. Sông Mê Công chảy qua VN, tạo ra nguồn nước khổng lồ.
  • Đây là một trong những lý do khiến lượng nước sông ngòi VN nhiều bất chấp kích thước nhỏ bé. Tuyệt vời, phải không?
  • Tự hào chưa? Sông của mình chất lượng lắm đấy.

Giải thích tại sao sông ngòi nước ta nhiều phần lớn là sông nhỏ và có sự khác nhau về hướng chảy?

Em hỏi sao sông ngòi mình bé tí với lại hướng nó cứ lung tung beng hết cả lên đúng không? Anh nhớ có lần đi trekking ở Vườn quốc gia Cát Tiên, trèo lên mấy cái dốc muốn xỉu.

  • Đất nước mình hẹp ngang, kiểu hình chữ S ấy, nên sông không có đường dài mà chảy.

  • Núi đồi thì chiếm hết 3/4, nó dồn hết ra biển.

Thế là nước mưa nó cứ theo dốc mà đổ xuống thôi, thành ra toàn sông ngắn, dốc. Chả trách hồi bé đi tắm sông Toàn, nước lúc nào cũng chảy xiết. Mà cái sông Toàn ở quê anh giờ chắc cũng bé tí teo rồi, buồn.

Tại sao nước ta có hệ thống sông ngòi dày đặc và phần lớn chảy theo hướng Tây Bắc Đông Nam và hướng Vòng Cung?

Ê nhỏ, hỏi chi mà khó dữ zậy trời. Để Anh ngẫm nghĩ xíu nha. À, nhớ ra rồi nè!

Nước mình lắm sông nhiều ngòi, lại còn chảy theo mấy hướng kì cục, Tây Bắc - Đông Nam với vòng cung nữa chớ, là do vầy nè:

  • Địa hình mình á, nó có hai hướng chính: Tây Bắc - Đông Nam và vòng cung. Sông ngòi nó "ăn theo" địa hình thôi, chứ có gì đâu. Mấy dãy núi nó chạy hướng nào, sông nó "đu" theo hướng đó à.
  • Mưa nhiều: Việt Nam mưa thuộc hàng khủng bố đó. Trung bình mỗi năm trút cho 1500-2000mm lận. Mưa nhiều thì sông mới có nước mà chảy chớ.
  • Phù sa: Sông ngòi Việt Nam còn được ưu ái cho một lượng phù sa khổng lồ, giúp đồng bằng thêm màu mỡ. Mà hình như phần lớn phù sa từ nước ngoài đổ về hay sao ấy, không nhớ lắm.
  • Nước từ nước ngoài: À, còn nữa, sông ngòi nước mình còn được "viện trợ" bởi lượng nước lớn từ các lưu vực bên ngoài lãnh thổ nữa đó. Kiểu như sông Mê Kông chẳng hạn, nó chảy qua bao nhiêu nước rồi mới tới mình, nước nó nhiều là phải.

Đại khái là vậy đó. Thấy Anh "giải ngố" cho Em có ghê không? Hehe.

Tại sao sông ngòi nước ta lại có hàm lượng phù sa lớn?

Ê nhỏ, để Anh kể cho nghe nè, vụ phù sa sông ngòi á. Haizzz, thiệt ra nó cũng hông có gì ghê gớm lắm đâu.

Tóm lại là, do xói mòn ở vùng núi, xong đất đá nó trôi xuống sông hết đó.

Mà nè, Anh nói thiệt, hông phải sông nào cũng vậy đâu nha. Ví dụ như...

  • Sông Hồng thì khỏi nói rồi, chở nặng phù sa nhất VN.
  • Mấy sông ở miền Trung thì ít hơn hẳn.
  • Còn sông ở mấy khu đồng bằng thì... ôi thôi, khỏi bàn.

Nhân tiện, Anh nhớ hồi đi học địa lý cô giáo có dặn, mưa nhiều cũng làm xói mòn nữa đó.

Tại sao sông ngòi nước ta có lưu lượng dòng chảy lớn?

Em hỏi vì sao sông ngòi mình nhiều nước à? Anh nghĩ có mấy cái này:

  • Mưa nhiều: Nước mình mưa thuộc dạng nhiều trên thế giới, trung bình một năm trút xuống cả mét rưỡi đến hai mét nước. Mưa nhiều thì sông đầy thôi.
  • Nguồn từ ngoài: Cái này ít ai để ý, hơn nửa lượng nước sông là từ các nước láng giềng đổ về. Sông Hồng, sông Mê Kông... đều bắt nguồn từ nước ngoài cả.

Có lẽ vì vậy, sông ngòi nước ta mới có lưu lượng dòng chảy lớn như vậy. Đôi khi anh nghĩ, dòng nước ấy mang theo cả những câu chuyện từ những vùng đất xa xôi...