Biến đổi khí hậu tác động đến sông ngòi như thế nào vào mưa cạn?

Biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến sông ngòi vào mùa mưa và mùa cạn ra sao?

Chế hỏi về ảnh hưởng của biến đổi khí hậu tới sông ngòi hả? Thực ra, em thấy rõ nhất ở quê em, vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Năm ngoái, 2022 ấy, mùa khô kinh khủng. Mực nước sông Cửu Long xuống thấp kỷ lục, nhà em gần kênh, nhìn thấy đáy kênh luôn. Cây cối khô héo, nước mặn tràn vào tận vườn, mà vườn nhà em trồng toàn cây ăn trái thôi, thiệt hại không ít. Hạn hán dữ dội lắm.

Mùa mưa thì khác hẳn. Mưa nhiều hơn, mà tập trung trong thời gian ngắn, gây lũ quét kinh lắm. Em nhớ hồi tháng 9 năm ngoái, mưa tầm ba ngày liền, nước lên nhanh quá, nhà em ở vùng trũng nên cũng lo lắm. May mà không bị ngập nặng.

Tóm lại, biến đổi khí hậu khiến mùa khô khô hạn hơn, mùa mưa thì lũ dữ dội hơn. Dòng chảy sông ngòi thất thường, ảnh hưởng lớn đến đời sống người dân. Mặn xâm nhập sâu hơn nữa.

Khí hậu tác động đến sông ngòi nước ta như thế nào?

Em: Mưa lớn, sông nhiều. Đơn giản vậy thôi.

• Địa hình bị cắt xẻ mạnh do mưa.
• Sông ngòi nhiều, nước dồi dào.
• Chế độ dòng chảy: mùa mưa - lũ, mùa khô - cạn. Đấy, hết.

Em: Năm ngoái, tháng 9 quê em ở Quảng Nam, mưa như trút nước. Sông Thu Bồn, nước lên nhanh kinh khủng. Nhà bà ngoại em suýt bị cuốn trôi. May mà thoát.

Em: Mùa vụ ảnh hưởng trực tiếp. Cơm gạo, mùa màng, tất cả đều dựa vào nước. Hạn hán thì… khỏi nói. Lũ lụt cũng vậy. Cái này liên quan đến kinh tế, xã hội nhiều lắm. Thậm chí cả chính trị nữa.

Em: Bà em bảo, trước đây sông khác hẳn bây giờ. Nước trong veo, cá tôm đầy rẫy. Giờ thì… ô nhiễm trầm trọng. Biến đổi khí hậu, đúng rồi đấy. Không chỉ riêng sông ngòi.

Biến đổi khí hậu tác động như thế nào đến lưu lượng nước sông?

Chế hỏi hay đấy! Em đây, chuyên gia về… chuyện vặt, xin được "múa mép" vài câu về chuyện biến đổi khí hậu và dòng chảy sông ngòi nhé!

Biến đổi khí hậu, nói cho dễ hiểu, nó như ông thần gió, thích thì làm mưa, thích thì làm nắng. Nhiệt độ tăng vùn vụt, mưa thì thất thường, lúc ào ào như thác đổ, lúc thì khát khô như cổ chai. Sông nghe lời ông thần ấy, nên dòng chảy cũng lên xuống thất thường.

• Hạn hán: Nước cạn veo, cá tôm nằm thở khò khò, dân tình thì… khát nước luôn. Nhà em ở quê, hồi nhỏ tắm sông mỗi chiều, giờ sông cạn đến nỗi, chỉ còn thấy đá cuội thôi, buồn muốn khóc luôn.
• Lũ lụt: Mưa xuống ào ào, sông "dậy sóng", nước dâng cao, cuốn phăng hết cả nhà cửa ruộng vườn. Hình ảnh ấy kinh khủng lắm, Chế ạ. Em còn nhớ trận lũ năm ngoái, nhà hàng xóm bị cuốn trôi mất cả mấy con gà, tội nghiệp!

Chất lượng nước cũng "dở" theo. Sông cạn, nước bẩn tập trung, ô nhiễm kinh khủng. Nước sông nhiễm bẩn, cá chết, người ta cũng không dám tắm nữa. Em thấy báo nói nhiều sông ở Việt Nam ô nhiễm nặng rồi.

Tóm lại: Biến đổi khí hậu khếin lưu lượng nước sông thất thường, tăng nguy cơ hạn hán, lũ lụt và làm giảm chất lượng nước trầm trọng. Nghe thì có vẻ "thảm họa", nhưng đó là sự thật phũ phàng đấy Chế!

Lưu lượng nước sông thay đổi mạnh mẽ Nguy cơ hạn hán và lũ lụt tăng cao Chất lượng nước sông suy giảm

Tác động của biến đổi khí hậu đối với khí hậu và thủy văn Việt Nam như thế nào?

Chế, em thấy… mỗi khi nhắc đến biến đổi khí hậu, lòng em lại nặng trĩu. Như một nỗi buồn man mác, len lỏi vào từng ngóc ngách ký ức. Những dòng sông quê em, trước kia hiền hoà, trong xanh, giờ đây đôi khi lại hung dữ, đỏ ngầu phù sa.

Biến đổi khí hậu tác động mạnh mẽ đến Việt Nam. Em nhớ hồi nhỏ, mùa mưa luôn đến đúng hẹn, mưa đều đặn, tưới tắm cho ruộng đồng. Giờ thì khác rồi, mưa đến bất thường, lúc thì dữ dội thành lũ quét, lúc thì hạn hán kéo dài triền miên. Mẹ em kể, những năm gần đây, mùa màng thất bát nhiều hơn. Cây cối khô héo, ruộng đồng nứt nẻ.

• Nhiệt độ tăng cao hơn hẳn. Em nhớ rõ, hè năm ngoái, nhiệt độ ở quê em lên đến 40 độ C. Nóng bức đến khó thở.
• Mưa lớn bất thường dẫn đến lũ lụt. Em chứng kiến tận mắt cảnh lũ quét tàn phá nhà cửa, mùa màng của bà con. Những hình ảnh ấy cứ ám ảnh em mãi.
• Hạn hán cũng thường xuyên xảy ra. Những cánh đồng khô cằn, người dân phải vật lộn với thiếu nước sinh hoạt.

Và điều đáng sợ nhất là… mực nước ngầm xuống thấp dần. Hồ, đầm cũng cạn kiệt. Nguồn nước sinh hoạt của người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Cha em nói, tương lai, nước sạch sẽ trở nên khan hiếm. Chỉ nghĩ thôi cũng thấy lo sợ.

Chế độ nước sông thay đổi thất thường là điều em chứng kiến trực tiếp. Sông quê em, trước kia nước chảy đều đều, giờ đây thì… lúc thì đầy ăm ắp, lúc thì cạn khô. Con cá, con tôm cũng ít dần.

Em sợ lắm Chế ạ. Sợ tương lai… tương lai của quê hương em, tương lai của con cháu chúng ta… sẽ ra sao khi mà thiên nhiên bị tàn phá như thế này.