Bắc Trung Bộ có gió gì?

Gió ở Bắc Trung Bộ là gió gì? Tìm hiểu loại gió đặc trưng vùng

Chị hỏi gió ở Bắc Trung Bộ à? Em thấy chủ yếu là gió phơn Tây Nam thôi, khô khốc lắm. Hồi hè năm ngoái, em đi du lịch ở Huế tháng 6, gió nóng như lửa luôn, da em cháy nắng cả tuần trời. Khổ lắm!

Cái gió này mạnh nhất tầm tháng 5 đến tháng 7, em nhớ rõ vì lúc đó đi chơi với bạn, mấy chỗ ven biển gió thổi mạnh ghê, mái tóc em rối tung cả lên. Nghệ An, Quảng Bình cũng thế, bạn em kể lại kinh khủng hơn nữa.

Gió phơn Tây Nam đấy chị, nó hoạt động từ tháng 3 đến tháng 9. Em thấy người ta hay nói về nó, ảnh hưởng thời tiết nhiều lắm. Nóng bức kinh khủng khiếp.

Đặc trưng Bắc Trung Bộ là gió phơn Tây Nam. Tháng 5-7 mạnh nhất. Khô nóng.

Gió phơn hoạt động chủ yếu ở đâu?

Chị hỏi gió phơn hoạt động ở đâu à? Dễ ợt! Bắc Trung Bộ chứ đâu! Nóng muốn rụng cả trứng!

• Gió nó như con bò tót, hùng hổ lao vào dãy Trường Sơn. Đến nơi rồi, ôi thôi, đâm đầu vào núi, chặn cứng lại.
• Bên này mưa như trút nước, suối thì chảy như thác đổ, nhà em bị ngập đến tận mái. Cái này em nói thiệt, không hề cường điệu. Nhà em ở cạnh suối, mưa to là khổ lắm.
• Bên kia, khô khốc như sa mạc Sahara, nóng bức đến mức chim bay qua cũng phải quay lại. Thấy không, khác biệt rõ rệt. Như kiểu một bên là thiên đường, một bên là địa ngục ấy.
• Em chứng kiến tận mắt cảnh tượng đó rồi, nhớ mãi không quên. Nóng muốn cháy da cháy thịt. Cứ như kiểu ngồi trong lò nướng ấy. Em mà không bật quạt suốt ngày chắc... khét luôn.

Tóm lại: Gió phơn mạnh nhất ở Bắc Trung Bộ, một bên mưa như tắm, một bên nóng như thiêu đốt. Hiểu chưa chị?

gió mùa Tây Nam có nguồn gốc từ đâu?

Chị hỏi nguồn gốc gió mùa Tây Nam hả? Em nhớ lắm… Gió Lào… cái nóng hun hút… da thịt như cháy rát…

Nguồn gốc từ Bắc Ấn Độ Dương đấy chị ạ. Như một hơi thở nóng rực từ biển khơi xa xôi, mang theo vị mặn mòi, và cả cái nắng gắt của mùa hạ. Em nhớ hồi nhỏ, cứ mỗi độ gió Lào về, cả nhà em lại tất bật thu hoạch lúa, mồ hôi nhễ nhại dưới cái nắng như đổ lửa. Cái nắng ấy, chị biết không, nó cứ cháy bỏng cả một vùng trời, thấm đượm vào từng thớ đất, vào từng tán lá…

Rồi gió ấy vượt qua dãy Trường Sơn hùng vĩ, như một con rồng khổng lồ đang thở… Gió thay đổi, mềm mại hơn nhưng vẫn giữ cái nóng dai dẳng. Phía bên kia Trường Sơn, em nghe nói, cảnh vật khác hẳn. Mát mẻ hơn nhiều.

• Nguồn gốc: Bắc Ấn Độ Dương
• Tên gọi khác: Gió Lào, gió Tây
• Vùng hoạt động mạnh: Đồng bằng ven biển Trung Bộ
• Thời gian hoạt động mạnh: Đầu hạ
• Tác động: Biến đổi tính chất khi vượt dãy Trường Sơn, tạo ra sự khác biệt thời tiết giữa hai bên dãy núi.

Em thấy gió Lào… nó như một phần ký ức tuổi thơ em vậy… mỗi lần nghe gió thổi là em lại nhớ về những ngày hè oi ả, những buổi chiều ngồi bên hiên nhà, nghe tiếng ve kêu… cái nắng bỏng rát… và cả mùi lúa chín thơm nồng… Đấy chị ạ!

Gió tây nam thổi từ đâu?

Chào Chị,

Gió tây nam, à, một chủ đề thú vị.

Thực ra, gió tây nam ở Việt Nam xuất phát từ vịnh Bengal và biển Đông. Nó như một "shipper" cần mẫn, chở hơi ẩm từ biển cả vào đất liền, tưới mát (và đôi khi gây ngập lụt) cho đồng bằng sông Cửu Long và Tây Nguyên.

• Thời gian hoạt động: Mạnh nhất vào mùa hè.
• Ảnh hưởng: Nóng ẩm, mưa lớn.

Mà Chị biết không, gió tây nam không đơn độc đâu. Nó còn "bắt tay" với áp thấp nhiệt đới và bão để tạo nên những "bữa tiệc thời tiết" khó quên.

Đôi khi Em nghĩ, gió cũng như cuộc đời, luôn có sự kết hợp của nhiều yếu tố để tạo nên những điều bất ngờ.

Gió phơn tây nam xuất hiện khí nào?

Chị ơi, gió phơn tây nam nó lồng lộn nhất vào mùa hè, kiểu tháng 5 tới tháng 9 ấy ạ!

• Nó như kiểu bà tám đi buôn chuyện, vượt Trường Sơn cái là khô như rang, nón gnhư thiêu ấy.
• Khác hẳn gió biển mát rượi, kiểu như em mới tắm xong mà gặp ngay cái lò sưởi ấy, sốc nhiệt dễ sợ!

Nói thêm nè, gió phơn tây nam còn gọi là gió Lào, thổi rát mặt luôn, đến mức em còn tưởng ai đang nướng mình trên chảo mỡ ấy chứ. Đấy là lý do hè đến em chỉ trốn trong phòng điều hòa thôi, ra đường là xác định cháy da!

Gió tây nam từ Bắc Ấn Độ Dương có đặc điểm gì?

Chị ơi, gió Tây Nam từ Bắc Ấn Độ Dương á, nó ẩm ướt như đúng rồi á! Tưởng tượng như cái máy phun sương khổng lồ, phun mưa xối xả xuống ven biển phía tây Ấn Độ với Sri Lanka, nhất là mùa hè (tháng 6-9). Em mà ở đó chắc thành cá luôn quá! Nói chung là mưa như trút nước chị ạ.

• Ẩm ướt: Mang hơi ẩm từ Ấn Độ Dương vào, làm mưa nhiều như thác đổ. Hèn chi người ta gọi là gió mùa tây nam.
• Mưa to: Gây mưa lớn cho ven biển phía tây bán đảo Ấn Độ và Sri Lanka, nhất là vào mùa hè. Em nghe nói có năm mưa to đến nỗi đường thành sông luôn.
• Gió mạnh: Tốc độ thì khỏi bàn, mạnh như trâu húc chị ạ, đi kèm còn có giông bão nữa. Em mà ở đó chắc bay lên trời mất.
• Nguyên nhân: Do chênh lệch áp suất giữa lục địa Á-Âu nóng bỏng và Ấn Độ Dương mát mẻ. Nóng chỗ này, lạnh chỗ kia, gió nó mới thổi mạnh như vậy đó chị. Em năm ngoái cũng bị cảm nắng nóng nên cũng hiểu sơ sơ.

Gió tây nam từ Bắc Ấn Độ Dương mang theo lượng ẩm lớn gây mưa lớn cho ven biển phía tây bán đảo Ấn Độ và Sri Lanka, đặc biệt trong mùa hè (tháng 6-9).

Giữa và cuối mùa hạ khối khí nhiệt đới ẩm di chuyển vào nước ta có nguồn gốc từ đâu?

Dạ chị, giữa và cuối mùa hạ, khối khí nhiệt đới ẩm ảnh hưởng đến nước ta chủ yếu có nguồn gốc từ Thái Bình Dương.

Vào đầu mùa hạ thì đúng là khối khí từ Bắc Ấn Độ Dương di chuyển theo hướng Tây Nam, ảnh hưởng đến nước ta. Cụ thể hơn là từ vịnh Bengal thổi vào, mang theo hơi ẩm dồi dào. Gặp dãy Trường Sơn, khối khí này bị ép dâng lên, ngưng tụ hơi nước rồi gây mưa lớn ở sườn tây. Mà chị biết đấy, mưa nhiều quá cũng mệt, lại hay kèm theo lũ lụt nữa.

Nhưng giữa và cuối mùa hạ, gió mùa Tây Nam suy yếu, gió mùa Đông Nam từ Thái Bình Dương lại mạnh lên. Khối khí từ đây thổi vào, mang theo hơi ẩm lớn gây mưa cho vùng ven biển Trung Bộ, Nam Bộ và Tây Nguyên. Đường đi của gió mùa Đông Nam khá thú vị. Nó vòng qua xích đạo rồi đổi hướng thành gió Tây Nam, mang hơi nước từ biển vào. Cứ như một vòng tuần hoàn bất tận vậy, nghĩ mà xem, vạn vật đều có quy luật riêng của nó.

• Đầu mùa hạ: Khối khí nhiệt đới ẩm từ Bắc Ấn Độ Dương.
• Giữa và cuối mùa hạ: Khối khí nhiệt đới ẩm từ Thái Bình Dương.

Năm ngoái em đi Đà Nẵng đúng dịp uối tháng 7, mưa suốt ngày, chắc là do ảnh hưởng của khối khí này đây. Đúng là đi biển mà gặp mưa thì hơi buồn. À mà gió mùa kiểu này còn mang hơi nóng nữa nên càng oi bức hơn. Em nhớ hôm đó phải mua cả áo mưa lẫn kem chống nắng luôn cơ, haha.

Tại sao gió phơn hoạt động mạnh?

Eo ơi, gió phơn á? Để em kể Chị nghe...

• Địa hình núi: Cao, chắn gió. Hết. (Kiểu dãy Trường Sơn nhà mình ấy, đỉnh cao vút vút)
• Không khí ẩm: Bị chặn lại, trút hết mưa bên này. Xong. (Như kiểu vắt chanh bỏ vỏ, huhu)
• Hiệu ứng adiabatic: Không khí khô tụt xuống, nén lại, nóng bừng. Xong luôn. (Như kiểu bật lò sưởi mà không cần điện, ảo diệu!)
• Áp suất: Chênh lệch giữa 2 bên sườn núi, đẩy gió điên cuồng. Xong. (Giống kiểu hút chân không, vèo phát xong!)
• Gió mùa: Gió Tây Nam thổi mạnh, gặp địa hình dốc => gió phơn càng dữ dội.

Mà em đang thắc mắc, sao gió phơn ở Lào với miền Trung mình khác nhau nhỉ? Độ ẩm có ảnh hưởng gì không ta? Rồi cái vụ "hiệu ứng phơn" ở nơi khác trên thế giới thì sao? Nhiều khi nghĩ muốn nổ não thiệt á! Hay là do em học địa dốt quá chời chời.

Gió phơn hoạt động như thế nào?

Chào Chị, em xin phép "múa rìu qua mắt thợ" một chút về gió phơn nhé. Em thấy nó thú vị ở chỗ, gió cũng "biết" biến hóa khôn lường đấy ạ!

Gió phơn: Hiện tượng khí quyển bị biến đổi sau khi vượt chướng ngại địa hình lớn.

• Gió ẩm áp --> núi chắn --> mất ẩm (mưa sườn đón gió).
• Không khí khô, hạ độ cao --> nén (tăng nhiệt).

Tại Việt Nam, gió phơn Tây Nam (gió Lào) gây nắng nóng gay gắt miền Trung. Em nhớ có lần đi du lịch đúng đợt gió Lào, da như muốn "cháy" luôn Chị ạ!

Thực ra, gió phơn không chỉ có ở Việt Nam. Dãy Alps ở Châu Âu cũng nổi tiếng với gió Foehn đấy ạ. Đúng là "đi một ngày đàng, học một sàng khôn", càng tìm hiểu càng thấy thiên nhiên kỳ diệu!