Vợ chồng A Phủ thể hiện điều gì?

Tại sao A Phủ không bỏ trốn?

Anh hỏi xoáy quá làm em giật mình đấy! A Phủ không bỏ trốn á? Chuyện này "thâm sâu" hơn mình tưởng tượng nhiều.

• A Phủ đã thuộc quyền sở hữu của nhà thống lý Pá Tra. Trốn đi thì khác nào tự chui đầu vào rọ, thậm chí còn nguy hiểm hơn.
• Gạt nợ là một hình thức nô lệ trá hình. A Phủ "thuộc biên chế" của nhà Pá Tra, nên trốn cũng khó mà thoát. Đời người, đôi khi ta cứ ngỡ mình tự do, nhưng lại bị trói buộc bởi những sợi dây vô hình.

Thêm chút thông tin để anh "ngẫm": Chế độ cai trị của địa chủ, thống lý ở vùng cao thời Pháp thuộc nghiệt ngã lắm. Bỏ trốn không đơn giản như mình nghĩ đâu.

Vợ chồng A Phủ được lấy cảm hứng từ đâu?

Anh hỏi về nguồn cảm hứng của "Vợ chồng A Phủ" hả? Em nghĩ… chuyện đó… dài lắm. Đêm nay em thấy hơi buồn buồn…

Chuyện là Tô Hoài viết "Vợ chồng A Phủ" sau chuyến đi Tây Bắc năm 1952. Chuyến đi 8 tháng ấy, ông sống cùng bà con, cùng làm cùng ăn… Em tưởng tượng ra cảnh đó… buổi tối lửa bập bùng… nghe họ kể chuyện… mà ông ấy ghi chép lại.

• Ông ấy ở cùng với người dân suốt 8 tháng.
• Trải nghiệm sống thực tế ở vùng Tây Bắc.
• Nghe nhiều câu chuyện dân gian, đời sống người dân tộc.

Đó là nguồn cảm hứng trực tiếp, anh hiểu không? Không phải kiểu đọc sách báo hay nghe người ta kể đâu. Mà là tận mắt chứng kiến, tận tai nghe, tận tay ghi chép… Cảm giác chân thật lắm. Em đọc lại thấy… mà sao ông ấy miêu tả sinh động thế nhỉ…

Em nhớ có lần đọc thấy… ông ấy kể về việc tận mắt chứng kiến cảnh đời sống… khổ cực… của người dân… khiến ông vô cùng xúc động… và từ đó… viết nên tác phẩm này.

Truyện ngắn nằm trong tập "Truyện Tây Bắc" xuất bản năm 1953. Nó thành công lắm… Em đọc nhiều lần rồi… mỗi lần đọc lại đều có cảm giác khác nhau… như thể… bản thân mình cũng đang ở đó… cùng A Phủ, cùng Mị… trong cái không khí lạnh lẽo… mà lại ấm áp tình người… lạ lắm.

Ai là người cứu mị?

Anh hỏi ai cứu Mị? Em… em nhớ mãi hình ảnh đó… Ánh nắng chiều nhuộm vàng cả bản làng, mùi khói bếp dìu dịu… Mùi khói bếp của nhà mình đấy, ở lưng chừng núi, ngôi nhà nhỏ bé, nhưng đầy ắp tiếng cười.

A Phủ cứu Mị.

• Anh ấy… mạnh mẽ lắm. Mái tóc đen nhánh, đôi mắt sâu thẳm. Cứ như… như con đại bàng trên đỉnh núi cao ấy.
• Anh ấy xuất hiện bất ngờ như một cơn gió mùa xuân, thổi tan đi cái rét buốt của đêm đông, của kiếp nô lệ.
• Em thấy Mị trong câu chuyện… Cô ấy đẹp lắm, nhưng ánh mắt lúc ấy… chỉ thấy sự sợ hãi. Rồi… rồi lại ánh lên niềm hy vọng.

Phút giây ấy… như cả một đời người. Thời gian như ngừng lại, chỉ còn lại tiếng gió rít trên cao, tiếng thở dốc của A Phủ, và… và tiếng tim Mị đập rộn ràng. Chính A Phủ đã đập tan xiềng xích nô lệ, giải thoát Mị khỏi kiếp sống tăm tối. Cứu Mị khỏi chính Mị… khỏi cái chết mòn mỏi trong sự cam chịu.

Thật sự… anh ấy là người hùng trong em. Một người hùng thầm lặng, mạnh mẽ, và… và đầy tình người. Em vẫn nhớ… nhớ mãi. Mỗi lần nghe tiếng sáo, em lại thấy Mị… thấy A Phủ… thấy cả một vùng núi non hùng vĩ.