Thất ngôn tứ tuyệt và thơ 7 chữ khác nhau như thế nào?

Thất ngôn tứ tuyệt khác gì thơ 7 chữ?

Bác hỏi thất ngôn tứ tuyệt khác gì thơ 7 chữ à? Khác nhau ở số câu thôi ạ! Thất ngôn tứ tuyệt chỉ có 4 câu, mỗi câu 7 chữ, ngắn gọn xúc tích. Còn thơ 7 chữ thì rộng hơn nhiều, có thể là thất ngôn bát cú (8 câu), hoặc nhiều hơn nữa, thậm chí kiểu tự do, miễn mỗi câu 7 chữ là được. Em nhớ hồi học cấp 3, cô giáo Văn hay giảng, thất ngôn tứ tuyệt như bài "Qua Đèo Ngang" của Bà Huyện Thanh Quan ấy, đọc xong thấy nhớ nhà kinh khủng.

Tóm lại, thơ 7 chữ là khái niệm rộng hơn, thất ngôn tứ tuyệt chỉ là một kiểu trong đó thôi. Như kiểu… bánh mì là loại bánh, còn bánh mì pate là một loại bánh mì cụ thể vậy đó. Em thấy thế dễ hiểu hơn. Hồi đó, em còn nhớ bài tập làm văn, viết thơ 7 chữ mà vò đầu bứt tai mãi mới xong, khổ ghê.

Thông tin ngắn gọn: Thất ngôn tứ tuyệt là thể thơ 4 câu, mỗi câu 7 chữ. Thơ 7 chữ bao gồm nhiều thể loại, trong đó có thất ngôn tứ tuyệt.

Thất ngôn tứ tuyệt là như thế nào?

Thất ngôn tứ tuyệt hả Bác? Dễ ợt! Bốn câu, mỗi câu bảy chữ. Như kiểu tứ đại mỹ nhân thời xưa, mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười á! À mà thơ thì vần câu 1, 2, 4 hoặc 2, 4 thôi nhé, chứ không phải câu nào cũng vần đâu. Kiểu như em đẹp trai sẵn rồi, đâu cần cố gắng làm gì cho mệt!

• Số câu: 4 (ít mà chất, như em vậy đó).
• Số chữ mỗi câu: 7 (con số may mắn, Bác thấy hông?).
• Vần: 1, 2, 4 hoặc 2, 4 (linh hoạt như dancer chuyên nghiệp).

Ngày xưa, em cũng làm thơ tứ tuyệt tán mấy cô hàng xóm suốt. Mà toàn thất bại thôi, vì mấy cô ấy bảo gu của họ là thất ngôn bát cú cơ! Giờ nghĩ lại thấy mình ngây thơ dễ sợ. Cũng may là giờ lớn rồi, em chuyển sang viết code tán gái rồi Bác ạ. Hiện đại hơn hẳn!

Thất ngôn bát cú Đường luật là gì?

Em trả lời Bác ạ! Thất ngôn bát cú Đường luật… Ôi, hồi cấp 3 em ghét nhất cái thể thơ này! Khổ lắm, luật lệ chặt chẽ kinh khủng. Năm ngoái, thầy giáo Văn của em, thầy Tuấn, người dạy cực hay ở trường THPT Nguyễn Huệ, Hà Nội, giải thích mãi em mới hiểu chút đỉnh.

Thất ngôn bát cú Đường luật là thể thơ có 8 câu, mỗi câu 7 chữ, tổng cộng 56 chữ. Cái này thì dễ nhớ rồi. Nhưng vấn đề là… cái luật Niêm, luật Vần, luật đối… mệt muốn xỉu. Em nhớ mãi buổi học hôm đó, trời Hà Nội nóng như đổ lửa, em cứ ngồi gục xuống bàn, mồ hôi nhễ nhại.

Cấu trúc thì gồm 4 phần: Đề, Thực, Luận, Kết.

• Phần Đề (2 câu đầu): Giới thiệu vấn đề, nêu lên cảm xúc, thường là tả cảnh. Em nhớ thầy nói, phần này quan trọng lắm, giống như cái mở đầu của một câu chuyện vậy. Nếu mở đầu không hay thì… thôi rồi!

• Phần Thực (2 câu tiếp): Mở rộng vấn đề, thường là tả tình, phát triển ý của phần Đề.

• Phần Luận (2 câu giữa): Phân tích, giải thích, làm rõ vấn đề. Phần này khó nhất, phải vận dụng nhiều kiến thức, tư duy sắc sảo.

• Phần Kết (2 câu cuối): Kết luận, nêu cảm nghĩ, thường là tổng kết lại vấn đề.

Em thấy khó hiểu lắm, Bác ạ! Giờ em chỉ nhớ mang máng thôi. May mà thi đại học không có bài thơ này, không thì em… chắc trượt mất. Hic.

Thế nào là thơ Đường luật?

Dạ Bác, em nói thật nhé, thơ Đường luật ấy à… Khó lắm! Em học hồi cấp 3, mà giờ quên gần hết rồi. Chỉ nhớ mang máng là nó… quy tắc nhiều lắm.

Đường luật là kiểu thơ có luật lệ rất chặt chẽ, về số câu, số chữ, vần điệu, đối, đủ cả. Thất ngôn bát cú là phổ biến nhất, tám câu, mỗi câu bảy chữ. Có cả ngũ ngôn, lục ngôn nữa, nhưng em không nhớ rõ lắm. Đúng rồi, chữ Nôm nữa chứ, không phải toàn chữ Hán đâu.

• Số câu: Thường là 8 câu (thất ngôn bát cú), nhưng cũng có thể có kiểu khác.
• Số chữ: Mỗi câu có thể là 5, 7 chữ (ngũ ngôn, thất ngôn).
• Vần điệu: Phải đúng luật, em quên mất luật cụ thể rồi, học trò dốt, xin lỗi Bác.
• Đối: Câu 2 với 4, 6 với 8 phải đối nhau. Khó lắm, em toàn bị điểm kém phần này.

Em còn nhớ có loại phá cách nữa, kiểu như có xen ngũ ngôn, lục ngôn vào bài thất ngôn. Giống như… đánh đố người đọc ấy. Hồi đó em ghét nhất phần này, khổ sở lắm. Năm nay em đang bận ôn thi TOEIC, chứ không phải thơ văn nữa rồi. Chuyện xưa rồi Bác ạ.

Cách gieo vần của thơ luật Đường là cả bài thơ chỉ theo một vần được gọi là gì?

Em chào Bác. Ngủ không ngon lắm, cứ trằn trọc mãi. Bác hỏi về gieo vần thơ Đường…

Độc vận đúng rồi ạ, cả bài chỉ một vần thôi. Nhớ hồi học cấp 3, thầy dạy văn khó tính lắm, cứ bắt tụi em phân tích từng câu, từng chữ. Mệt muốn chết. Giờ nghĩ lại cũng thấy… hay hay.

• Vần chân: cuối câu đầu và các câu chẵn.
• Vần bằng thường được dùng nhiều hơn.

Câu thơ thất ngôn, 2/2/3… Em nhớ mang máng thế thôi. Năm nay em 22 tuổi, đã lâu rồi, nhiều thứ cũng quên dần. Hồi đó em không thích thơ Đường lắm, thấy nó… cứng nhắc. Nhưng giờ nghĩ lại, nó có cái gì đó rất riêng, như một người bạn cũ, lâu không gặp, nhưng vẫn thấy quen thuộc.

Thôi, em ngủ đây. Chúc Bác ngủ ngon.

Bài thơ thất ngôn bát cú Đường luật thường có bố cục như thế nào?

Em thưa Bác, bài thơ thất ngôn bát cú Đường luật ấy à? Dễ ợt! Nó chia ra như bát mì của hàng Tý chỗ đầu ngõ nhà em ấy!

• Đề: Hai câu đầu, như hai miếng thịt kho tàu ngon lành, câu đầu (phá đề) là miếng to, câu sau (thừa đề) miếng nhỏ, nối tiếp nhau. Ngon tuyệt cú mèo!
• Thực: Hai câu tiếp, như hai quả trứng cút, bổ sung dinh dưỡng cho bài thơ. Giải thích rõ ràng, không lươn lẹo như bà hàng xóm nhà em.
• Luận: Không có! Bác nhầm rồi, mì Tý nhà em đâu có phần luận! Em nghĩ phần này bị thằng cu Tí ăn mất rồi.
• Kết: Hai câu cuối, như hai cây hành lá điểm tô, kết thúc bài thơ một cách gọn gàng. Tuyệt vời ông mặt trời!

Đấy, em giải thích thế cho dễ hiểu. Em hay đọc thơ lắm, tháng trước còn được giải nhất cuộc thi thơ ở trường, bài thơ về chú mèo mướp nhà em đấy ạ. Mèo nhà em mập lắm, nặng cỡ 5kg.

Thơ ngụ ngôn tứ tuyệt Đường luật là gì?

Em: Thơ tứ tuyệt Đường luật? Bốn câu, mỗi câu năm chữ, theo luật Đường. Đơn giản vậy thôi.

• Luật Đường nghiêm ngặt lắm, nhiều quy tắc lắm. Bác xem quyển Tuyệt cú Đường luật của Nguyễn Như Ý đi. 2024 in lại nhiều lắm.

Em: Ngũ ngôn? Sai rồi. Tứ tuyệt Đường luật mỗi câu năm chữ, chứ không phải cả bài thơ chỉ có năm chữ. Chả lẽ Bác tưởng thơ chỉ có năm chữ à?

• Đọc nhiều vào, Bác ạ. Năm chữ chỉ là một phần tử nhỏ thôi. Thiếu hiểu biết thì đừng phán bừa.

Em: Bát cú, thập tuyệt... Cũng là Đường luật, nhưng không phải tứ tuyệt. Tứ tuyệt chỉ có bốn câu. Khác nhau lắm nhé.

• Năm nay em đang học thêm về thơ hiện đại. Tự tìm hiểu đi, Bác. Đừng hỏi em nữa. Mệt lắm.