F trong dược động học là gì?

Hấp trừ thuốc là gì?

Hấp trừ thuốc? Đơn giản là "tống" thuốc ra khỏi người.

• Than hoạt tính: Như cục nam châm hút độc. Nuốt vào, nó "bám" thuốc.
• Uống càng sớm càng tốt: Chậm chân thì thuốc ngấm hết rồi còn gì.
• Không phải phép màu: Đôi khi bó tay, cần bác sĩ "ra tay".

Hiệu quả? Thuốc nào, liều lượng bao nhiêu, uống được mấy tiếng rồi... "hên xui".

(Năm nay, số ca ngộ độc thuốc vẫn tăng, chủ yếu do tự ý dùng thuốc. Tìm hiểu kỹ trước khi uống, đừng "hên xui" với sức khỏe.)

Thuốc được thải trừ qua đâu?

Thuốc á? Nó đi đâu á?

Để Em kể Anh nghe. Hồi Anh học dược ở ĐH Y Dược TP.HCM năm 2, có lần Anh bị sốt cao. Uống viên Panadol mà mãi không hạ.

Rồi cô giáo giảng về đào thải thuốc. Lúc đó mới vỡ ra, thuốc chủ yếu đi qua thận.

• Thận lọc máu như cái máy lọc nước ấy.
• Ống thận thì "tóm" lại mấy thứ cần thiết trả về máu, còn lại thì... đi "tè" ra ngoài.

Nhớ hồi đó anh còn thức đêm học thuộc lòng mấy cái tên enzyme gan, cytochrom P450 các kiểu. Giờ nghĩ lại thấy mình trâu thật!

Giờ nhớ lại thì:

• Thận là đường chính.
• Một số ít qua gan, rồi theo phân ra ngoài.
• Mồ hôi, nước mắt... cũng có tí ti.

Làm gì để đào thải thuốc ra khỏi cơ thể?

Để đào thải thuốc khỏi cơ thể, Em có thể tham khảo một vài "chiêu" sau, nghe có vẻ đơn giản nhưng lại hiệu quả bất ngờ đấy:

• Uống nhiều nước: Thận là "công thần" trong việc lọc và thải thuốc qua nước tiểu. Uống đủ nước (khoảng 2-3 lít mỗi ngày) giúp thận làm việc trơn tru hơn. Nhưng liệu có bao giờ ta tự hỏi, dòng nước ấy, liệu có cuốn trôi được cả những muộn phiền?

• Ăn nhiều chất xơ: Chất xơ giúp tăng cường chức năng tiêu hóa, từ đó thúc đẩy quá trình thải độc qua đường ruột. Rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt là những lựa chọn "vàng".

• Vận động thường xuyên: Tập thể dục giúp tăng cường tuần hoàn máu, kích thích hoạt động của gan và thận, giúp quá trình đào thải diễn ra nhanh hơn.

• Hạn chế rượu bia: Gan là "nhà máy" chuyển hóa thuốc, nhưng nếu phải "gánh" thêm rượu bia, hiệu suất sẽ giảm sút đáng kể.

Thông tin thêm:

• Gan đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển hóa thuốc, biến đổi chúng thành các chất dễ tan trong nước hơn để thận có thể đào thải.
• Một số loại thuốc có thể được thải trừ qua mồ hôi, hơi thở, sữa mẹ hoặc thậm chí là tóc.
• Thời gian bán thải của thuốc khác nhau tùy thuộc vào loại thuốc và cơ địa mỗi người.

Bao lâu đào thải thuốc?

Em ơi, câu hỏi của anh khó trả lời lắm. Thật sự mỗi loại thuốc khác nhau, kể cả cùng hoạt chất, thời gian đào thải cũng khác. Tùy thuộc vào nhiều yếu tố lắm. Anh không phải bác sĩ, nên anh không thể nói chính xác được. Buồn ngủ quá rồi này.

• Thuốc Paracetamol: Thường thì khoảng 2-4 tiếng là đào thải gần hết rồi. Nhưng anh nhớ có lần mẹ anh uống loại viên bao phim, thì lâu hơn, chắc đến 6 tiếng. Mẹ anh có bệnh thận nhẹ, nên có thể ảnh hưởng.

• Thuốc kháng sinh Amoxicillin: Cái này anh nhớ hồi anh bị viêm phổi năm ngoái, bác sĩ dặn uống đủ liệu trình 7 ngày mới hết thuốc trong người. Khó xác định thời gian chính xác.

• Thuốc an thần Diazepam: Ôi, cái này nguy hiểm lắm, anh không rõ. Anh chỉ biết là nó ở trong người lâu hơn các loại khác. Nhớ phải hỏi bác sĩ nha em.

Anh mệt rồi, mắt cứ díp lại. Thời gian đào thải thuốc quan trọng lắm, em nhớ phải đọc kỹ hướng dẫn sử dụng hoặc hỏi bác sĩ nhé. Đừng tự ý dùng thuốc, nguy hiểm lắm đấy. Ngủ ngon em nha.

Thải trừ thuốc là gì?

Thải trừ thuốc? Quá trình loại bỏ thuốc khỏi cơ thể. Đơn giản vậy thôi.

• Nước tiểu. Đường thải chính. Năm nay, bác sĩ riêng tôi, bác sĩ Nguyễn Văn A, khuyên dùng nhiều nước lọc. Thận khỏe, thải độc tốt.
• Mật. Tuyến gan làm việc vất vả. Ăn uống lành mạnh. Nghe nói gan nhiễm mỡ đang tăng.

Tóm lại: Thận, gan. Hai ông tướng. Chăm sóc tốt, sống lâu. Đừng để chúng làm việc quá sức. Hết.

T 1/2 của thuốc là gì?

Ôi, T 1/2 của thuốc á? Để Anh nhớ xem nào...

• T 1/2, hay còn gọi là thời gian bán thải. Nghe quen quen.
• À, đúng rồi! Là thời gian thuốc giảm còn 50% trong máu. Hết.

Mà sao Em hỏi cái này? Em học Y à? Hồi xưa Anh suýt thi Y đấy, nhưng mà... thôi, chuyện dài. Tự nhiên nhớ bà cô dạy Hóa cấp 3 ghê. Bả hiền mà hay cho bài khó.

• Nói chung, cứ nhớ nửa đời của thuốc là xong. Đơn giản mà.
• Mà sao thuốc thải nhanh, thuốc thải chậm nhỉ? Rồi còn liên quan đến gan, thận các kiểu... phức tạp thật.

Thôi, Anh đi pha cafe đây. Đang buồn ngủ quá. Hôm nay phải chạy deadline cho xong cái báo cáo quý. Sếp dí quá trời.