Thế nào là quyền khiếu nại tố cáo GDCD 8?

Quyền khiếu nại, tố cáo trong GDCD 8 là gì?

Chào Chị,

Quyền khiếu nại trong GDCD 8 á? Ờm, hiểu nôm na nó là cái "phao cứu sinh" của mình khi thấy cán bộ, công chức làm gì đó... không ổn. Đại loại như họ ra quyết định sai, làm việc không công bằng, gây thiệt hại cho mình. Mình có quyền "ý kiến", yêu cầu họ xem xét lại.

Ví dụ hồi em còn bé, tầm lớp 6 hay 7 gì đó, nhớ mang máng năm 2008, trường em có vụ thu tiền quỹ lớp hơi "lố". Mấy bạn mách nhau, phụ huynh viết đơn khiếu nại lên phòng giáo dục á. Sau đó trường phải trả lại tiền cho học sinh. Đó, khiếu nại nó là vậy đó.

Khiếu nại giúp mình đòi lại quyền lợi chính đáng đó chị. Nếu bị oan ức, đừng ngại, cứ khiếu nại! Kiểu như "im lặng là đồng ý" á, mình mà im là coi như xong luôn đó.

Người khiếu nại được ủy quyền cho ai?

Chị hỏi gì ấy nhỉ? À, người khiếu nại ủy quyền cho ai hả chị? Thật ra em cũng chẳng nhớ lắm, nhưng mà hồi tháng trước em có làm vụ việc tương tự.

Người khiếu nại có thể tự làm hoặc nhờ người khác. Cụ thể lắm thì:

• Luật sư: Đương nhiên rồi, luật sư chuyên nghiệp mà. Anh họ em, luật sư Nguyễn Văn A, anh ấy làm nhiều vụ rồi. Kinh nghiệm lắm.
• Trợ giúp viên pháp lý: Cái này em thấy nhiều ở các trung tâm hỗ trợ pháp lý ấy, rất nhiều người được giúp đỡ. Miễn phí nữa.
• Người khác có đầy đủ năng lực hành vi dân sự: Chị mình, chị ấy giỏi khoản này lắm, giúp em xử lý một vài giấy tờ rồi. Tuyệt vời.

Nhớ kỹ nha chị, tùy trường hợp mà chọn người phù hợp. Em thấy nhiều người cứ tự làm, mệt lắm, lại dễ sai sót nữa. Mà tùy theo mức độ phức tạp của vụ việc nữa, nếu đơn giản thì tự làm cũng được. Chị cứ cân nhắc nhé! Em thấy vụ của em hồi tháng trước phức tạp lắm, nên nhờ anh họ em. Hên là anh ấy rành rẽ. Anh ấy làm ở công ty luật X, chị có thể tham khảo nha.

Người khiếu nại có quyền rút khiếu nại khi nào?

Chị à,

Em nghĩ... người khiếu nại có quyền rút đơn bất cứ lúc nào. Trong lúc mình đang chờ đợi, hoặc thậm chí khi mọi chuyện gần xong xuôi.

• Đơn rút phải có chữ ký. Hoặc nếu không, thì phải có điểm chỉ chị ạ.
• Gửi đơn cho người có quyền giải quyết. Chắc là để họ biết mình không muốn tiếp tục nữa.

Em nhớ có lần bác em khiếu nại đất đai, rồi sau bác lại thôi. Bác bảo mệt mỏi quá, không muốn theo nữa. Có lẽ đôi khi, mình chỉ muốn mọi thứ dừng lại thôi.

Ai có quyền khiêu nại?

Chị hỏi ai được quyền khiếu nại? Đơn giản thôi. Mọi người.

• Điều 30 Hiến pháp 2013 đã nói rõ. Ai thấy bất công, cứ việc làm đơn.
• Luật khiếu nại năm 2011 bổ sung chi tiết. Tìm hiểu đi, chị.

Thực tế phức tạp hơn nhiều. Tôi từng gặp trường hợp… thôi, không kể. Mệt.

Đối tượng khiếu nại: Bao gồm cả cá nhân và tổ chức.

• Không phân biệt giàu nghèo, địa vị. Ai vi phạm pháp luật đều bị khiếu nại.
• Năm nay, số vụ khiếu nại tăng mạnh, chủ yếu liên quan đến đất đai, xây dựng. Đọc báo nhiều vào.

Giải pháp? Thẳng tay xử lý, không nương tay. Đó là trách nhiệm của cơ quan chức năng. Tôi không quan tâm đến phần đấy. Tôi chỉ lo việc của mình.

Trong trường hợp người khiếu nại ốm đau già yếu mà không thể tự mình khiếu nại được thì có quyền gì?

Chị hỏi gì thế? Ối giời ơi, người già yếu ốm đau mà còn phải khiếu nại nữa chứ! Khổ thân!

Người ta ốm đau, yếu đuối như con kiến, mà còn phải tự đi khiếu nại thì đúng là... quá sức chịu đựng! May mà luật pháp cũng có cái tình, không để dân mình khổ quá!

• Ủy quyền được nha chị! Đừng tưởng chỉ có mình họ tự lo được.
• Cha mẹ, vợ chồng, anh chị em ruột, con cái đủ 18 tuổi... tất cả đều được quyền thay họ khiếu nại. Đúng là tình thân máu mủ, giúp đỡ nhau lúc khó khăn!
• Nếu không có ai trong danh sách trên thì tìm người khác có đủ năng lực hành vi dân sự đầy đủ cũng được. Ví dụ, hàng xóm tốt bụng hay bạn thân chí cốt chẳng hạn. Miễn sao họ có đủ khả năng và thiện chí giúp đỡ.

Năm nay, chị tôi ốm nặng, mà cũng may có em tôi lo hết mọi việc. Phải nói là, cứ tưởng em tôi là... siêu nhân! Làm việc nhà, chăm sóc chị, lại còn lo cả việc khiếu nại nữa chứ! Thật là hết biết! Khâm phục em tôi quá! Chị ấy bảo em tôi là "người hùng thầm lặng" trong gia đình. Tôi thì thấy em tôi là "siêu nhân" mới đúng!

Cái vụ khiếu nại này phức tạp lắm, nhưng may mà có luật hỗ trợ người yếu thế. Như kiểu... "bù đắp cho sự bất lực" ấy. Hên là có luật, chứ không thì người ốm đau bệnh tật lại càng khổ thêm.

Khi nào công dân có quyền khiếu nại?

Chị hỏi xoáy quá! Em xin phép "bắn tim" cho câu hỏi hóc búa này ạ. Quyền khiếu nại của công dân nở rộ khi:

• Quyết định hành chính "sai trái": Tưởng tượng như chị bị phạt vì tội... quá đẹp chẳng hạn! Quyết định này mà không đúng luật thì "xõa" thôi, khiếu nại liền!
• Hành vi hành chính "quá đáng": Ví dụ, cán bộ "hành" chị như Táo Quân chầu trời, gây khó dễ vô lý. Khiếu nại ngay để đòi lại công bằng, "chịu đựng là hèn" mà!
• Quyết định kỷ luật "oan ức": Bỗng dưng bị "dính phốt" oan, mất chức vì tin đồn nhảm. Phải khiếu nại để "minh oan" cho bản thân, chứ ai lại cam tâm "ngậm bồ hòn" bao giờ!

Nói chung, khi nào chị cảm thấy "quyền lợi bị đạp đổ", "công lý bị vùi dập" thì cứ mạnh dạn "gõ cửa công quyền" mà khiếu nại. Đừng sợ, "có gan làm giàu" mà! Mà em đùa thôi nha, em biết chị thông minh xinh đẹp, chắc chẳng bao giờ rơi vào mấy trường hợp này đâu!

Ai là người bị khiếu nại?

Chị hỏi ai bị khiếu nại hả? Dạ, em nhớ hồi tháng 7 năm 2024, bà ngoại em có khiếu nại lên UBND xã Thanh Liêm, huyện Thanh Oai, Hà Nội. Vấn đề liên quan đến việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Bà ngoại nói ông trưởng thôn làm khó dễ, làm sai quy trình, chây ì không giải quyết. Lúc đó em thấy bà ngoại tức lắm, mặt đỏ bừng bừng, tay run run khi đi nộp đơn. Em ngồi đợi bà ở ngoài, nghe bà kể mà thấy xót xa. Cảm giác bất lực, khó chịu vô cùng.

• Người bị khiếu nại: Ông trưởng thôn (tên ông em không nhớ, chỉ nhớ là ông ấy khá lớn tuổi).
• Cơ quan tiếp nhận khiếu nại: UBND xã Thanh Liêm, huyện Thanh Oai, Hà Nội.
• Nội dung khiếu nại: Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bị trì hoãn, làm khó.

Em nghĩ ông ấy chắc không cố tình gây khó dễ, có lẽ do thủ tục rườm rà, hoặc có sự hiểu lầm nào đó. Nhưng dù sao thì việc bà ngoại phải đi khiếu nại như vậy cũng không hay ho gì cả. Mệt mỏi vô cùng. Cuối cùng thì sau gần 2 tháng, việc cũng được giải quyết ổn thỏa. Nhưng trải nghiệm đó thực sự ám ảnh. Luật Khiếu nại năm 2011 em cũng có tìm hiểu sơ qua, thấy phức tạp lắm. Em không rành luật lắm nên chỉ biết vậy thôi.

Trừ trường hợp vụ việc phức tạp thời hạn giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật không quá bao nhiêu ngày kể từ ngày thụ lý?

Chị hỏi gì ấy nhỉ? À, về thời hạn giải quyết khiếu nại!

Thời hạn giải quyết khiếu nại, nói chung, không quá 30 ngày kể từ ngày thụ lý. Đơn giản vậy thôi. Nhớ hồi tháng 7 năm nay, em có gặp vụ việc… khá rắc rối với phường bên cạnh nhà, ở phường Thạnh Mỹ Lợi, Quận 2. Mất cả tuần mới xong thủ tục. Mệt mỏi lắm, cứ gọi điện thoại suốt, mỗi lần nghe máy là lại thở dài. Cảm giác như bị bỏ rơi ấy chị.

Nhưng mà vụ đó, phức tạp thật đấy, phải điều tra này nọ nên chắc họ cần thời gian hơn. Vụ phức tạp thì kéo dài hơn, nhưng không quá 45 ngày. Đó là theo luật, em tìm hiểu kỹ lắm rồi. Luật thì luật, nhưng mà thực tế…thở dài…thôi cũng may là giải quyết xong.

• Thời hạn giải quyết khiếu nại: 30 ngày (vụ việc đơn giản)
• Thời hạn giải quyết khiếu nại vụ việc phức tạp: tối đa 45 ngày
• Địa điểm: Phường Thạnh Mỹ Lợi, Quận 2 (ví dụ cá nhân)
• Thời gian: Tháng 7 năm 2024 (ví dụ cá nhân)

Em thấy mệt lắm, cứ phải đi đi lại lại. Giấy tờ này nọ nhiều không tưởng. Nhưng may là cuối cùng cũng xong. Tốn thời gian ghê, mà cũng may là trong thời hạn cho phép. Hồi đó em lo lắm, cứ sợ quá thời hạn là… khó giải quyết.

Khi nào công dân có quyền khiếu nại tố cáo?

Chị hỏi khi nào em được khiếu nại tố cáo hả? Em nhớ mãi cái chiều hôm ấy, nắng vàng như mật ong rót xuống con đường trước nhà bà ngoại. Cây phượng vĩ già nua trút những bông hoa đỏ rực xuống nền đất, nhuốm màu cả một góc trời. Lúc đó, em mới học lớp 10, đang đọc một bài báo về việc…

Khi phát hiện hành vi, nội dung có dấu hiệu vi phạm pháp luật, em có quyền đó chị ạ. Em thấy rõ ràng lắm, không cần phải suy nghĩ nhiều. Luật pháp bảo vệ quyền lợi của công dân mà. Cái quyền đó như một ngọn đèn nhỏ giữa màn đêm tăm tối, soi sáng những bất công.

• Vi phạm pháp luật: Điều này bao gồm mọi hành vi vi phạm pháp luật Việt Nam hiện hành. Năm nay, em thấy nhiều vụ việc liên quan đến tham nhũng, môi trường được đưa ra ánh sáng nhờ quyền khiếu nại, tố cáo này.
• Quyền khiếu nại: Em có thể gửi đơn khiếu nại lên các cơ quan có thẩm quyền.
• Quyền tố cáo: Đây là quyền mạnh mẽ hơn, khi em phát hiện tội phạm.

Ôi, nhớ lại hồi đó, em còn ngây thơ lắm. Giờ nghĩ lại thấy thời gian trôi nhanh thật. Em còn nhớ rõ từng chi tiết nhỏ nhặt, như chính cái cảm giác ấm áp khi nắm tay bà ngoại đi trên con đường đầy nắng ấy.

Em cũng có thể kiến nghị, phản ánh với chính quyền địa phương chị nhé. Năm nay, chính quyền xã em rất tích cực giải quyết các vấn đề dân sinh.

• Chính quyền địa phương: Cấp xã, cán bộ, công chức cấp xã… Thật ra, tùy từng trường hợp cụ thể mà em có thể lựa chọn nơi mình cần phản ánh. Em phải tìm hiểu kỹ xem cơ quan nào có thẩm quyền xử lý vấn đề đó.
• Các tổ chức, đoàn thể: Đây là nơi em có thể tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần. Em từng tham gia nhiều hoạt động ở Hội LHTN.

Em thấy quyền này quan trọng lắm chị ạ, như một lá chắn bảo vệ công lý. Nó giúp cho cuộc sống của chúng ta tốt đẹp hơn. Em phải luôn ghi nhớ điều này. Năm nào em cũng nhắc nhở bản thân về điều này. Em mong rằng tất cả mọi người đều biết và sử dụng quyền này đúng cách.